Türkiye'de Gıda İsrafına Yapay Zeka ile Çözüm Aranıyor

Türkiye'deki gıda israfı sorununa karşı yeni bir bilimsel araştırma başlatıldı. Özyeğin Üniversitesi ve Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) iş birliğiyle hayata geçirilen ve TÜBİTAK tarafından desteklenen bu proje, yapay zeka destekli veri analiziyle gıda bankacılığı ekosistemini güçlendirmeyi amaçlıyor. 'TÜBİTAK 1001 Araştırma Projesi' adı verilen bu çalışma, 2029 yılına kadar uzanan kapsamlı bir stratejik yol haritası sunarak, Türkiye'de bu alandaki ilk geniş çaplı yazılı veri kaynağını oluşturmayı hedefliyor.

Projenin Temel Hedefleri ve Kapsamı

Özyeğin Üniversitesi ve TİDER'in ortaklaşa yürüttüğü 'TÜBİTAK 1001 Araştırma Projesi', sürdürülebilir gıda tedarik zincirleri için analitik modeller geliştirmeyi ve gıda israfını azaltmayı hedefliyor. Projenin başlıca hedefleri arasında bağış süreçlerini güçlendirmek ve sürdürülebilir gıda tedarik zincirleri kurmak yer alıyor. Bu hedeflere ulaşmak için proje, gıda bankacılığı operasyonlarından organik atık değerlendirmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bir araştırma süreci sunuyor.

Gıda Bankacılığında Yeni Model: Destek Bulutu

Araştırmanın merkezi unsurlarından biri, TİDER'in gıda bankacılığı operasyonlarını yürüttüğü dijital altyapı olan 'Destek Bulutu'. Bu sistem, gıda bağış süreçlerini en verimli hale getirmek için geliştirilecek. Projede kullanılacak özel ölçekler sayesinde, bağış ekosisteminin etkinliği bilimsel olarak değerlendirilecek ve iyileştirilebilir alanlar tespit edilecek. Bu kapsamda, bağışçı kurumlar ve bağışı alan kuruluşlar arasındaki süreçler detaylı şekilde incelenecek.

Projede Ele Alınacak Araştırma Başlıkları

Proje, 'Dinamik Eşleştirme ve Tahsis', 'Lojistik Ağ Tasarımı' ve 'Tarih Etiketi Politikaları ve Davranışsal Analiz' olmak üzere üç ana başlık altında yürütülecek. Dinamik eşleştirme ve tahsis çalışmaları, bağışçı kurumlarla bağışı alan kuruluşlar arasındaki dinamiklerin daha verimli hale getirilmesini hedefliyor. Lojistik ağ tasarımı ise, organik gıda atıklarının bertaraf edilmeden değerlendirilmesine yönelik sistemler üzerinde duracak. Tarih etiketi politikaları ve davranışsal analiz çalışmaları, tüketici bazlı farkındalığı artırarak israfı önlemeyi amaçlıyor.

Projenin Bilimsel ve Pratik Çıktıları

2029 yılına kadar devam edecek olan proje, Türkiye'de gıda israfını azaltmak ve sürdürülebilir tedarik zincirleri geliştirmek için kalıcı bir bilgi birikimi oluşturmayı hedefliyor. Proje sonucunda, akademik yayınların yanı sıra uygulama raporları, karar destek araçları ve çeşitli paydaşlara yönelik politika önerileri hazırlanacak. Bu sayede, yerel yönetimler, bağışçılar ve perakendeciler için daha etkin ve adil çözümler sunulması planlanıyor.

TİDER'in Vizyonu ve Katkıları

TİDER Genel Müdürü Nil Tibukoğlu, Türkiye'de gıda bankacılığı sisteminin yerleşmesi ve gelişmesi için yıllardır çalıştıklarını belirtti. Tibukoğlu, bu projenin Türkiye'de gıda israfına karşı bilimsel model üretme yolunda önemli bir adım olduğunu vurguladı. Ayrıca, bu projenin çok disiplinli ve veriye dayalı bir bağış ekosistemi oluşturacağını ve gıda bankacılığı standartlarını belirleyecek kalıcı bir model sunacağını ifade etti.

Özyeğin Üniversitesi'nin Bilimsel Katkısı

Özyeğin Üniversitesi'nden Prof. Dr. Burcu Bakçık, bu projenin hem akademik literatüre katkı sağlayacağını hem de pratik çözümler üreteceğini belirtti. Proje kapsamında geliştirilecek modellerle bağış operasyonlarının etkinliğinin artırılması ve tüketici davranışlarına yönelik analizlerle israfın azaltılması hedefleniyor. Bu çabaların, toplumsal faydaya dönüşecek somut çıktılar üretmesini arzuladıklarını dile getirdi.

Gelecekteki Gelişmeler

Türkiye'de gıda israfını önlemek ve sürdürülebilir gıda tedarik zincirleri oluşturmak için başlatılan bu bilimsel araştırma, gelecekte benzer projelere de ilham kaynağı olabilir. Hem akademik hem de pratik anlamda önemli çıktılar üretmesi beklenen bu projeyle, Türkiye'de gıda bankacılığı sisteminin daha etkin bir şekilde işlemesi ve israfın azaltılması hedefleniyor.