Türkiye'nin Bogota Bildirisi Üzerindeki Çekinceleri

Türkiye, 25 Temmuz'da Bogota hükümetine gönderdiği bir nota ile Ortak Bildiri'de yer alan Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) atıflarına bağlı olmadığını resmi olarak bildirdi.

Türkiye'nin bu çekinceleri, Bogota Bildirisi'nin ikinci ve üçüncü maddelerinde yer alan BMDHS ifadeleri üzerine yoğunlaşıyor, ancak diğer kısımlarını kapsamıyor. Türkiye'nin bu çekinceleri, Ege Denizi'nde devam eden statü sorunları ve kendi hukuki tutumuyla ilişkilendiriliyor.

Ortak Bildiri ve İçeriği

Bogota Bildirisi'nde imzalanan ikinci ve üçüncü maddeler, özellikle İsrail'in silah ve askeri teçhizat taşıma riskine karşı tedbirler içeriyor. Bu maddeler, kara sularında ve limanlarda uluslararası hukuka uygun olarak gemilerin geçişine engel olunması gibi öneriler sunuyor. Türkiye, uluslararası hukuka uygunluk konusunda şerh koymakla birlikte, BMDHS bağlamında tutumunu değiştirmeyeceğini vurguluyor.

Hakan Fidan'ın Açıklamaları

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Bogota'daki toplantı sonucunda kabul edilen Ortak Bildiri'de Türkiye'nin imzasının bulunmadığı iddialarına açıklık getirdi.

Bildirinin son imza tarihinin 30 Eylül olduğunu belirterek, metinde BMDHS'ye atıfta bulunulmasının, Ege Denizi'ndeki statü sorunu çözüme kavuşmadığı için Türkiye'nin bu belgede yer almadığının altını çizdi. Fidan, gerekli şerhin konulduğunu ve bu şekilde bildiriyi tanımakta bir sorun görmediklerini ifade etti.

Türkiye'nin BMDHS'ye Yönelik Tutumu

1982 tarihli BMDHS, dünya genelinde yeknesak bir uygulama hedeflese de Türkiye, Ege Denizi'nin özgün coğrafi ve tarihsel koşullarından dolayı bu sözleşmeye çeşitli itirazlar sunuyor. Türkiye özellikle karasularının genişliğini düzenleyen 3. madde gibi BMDHS hükümlerine karşı tutarlı bir itiraz sürdürüyor.

BMDHS'nin kabul edilmesi, Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki karasularını genişletme ihtimaline olanak tanıyabilir ve bu da Türkiye'nin menfaatlerine zarar verebilir.

Türkiye'nin Uluslararası Belgeler Karşısındaki Tutumu

Türkiye, BMDHS'ye resmen taraf olmadığı gibi, bu sözleşmeye doğrudan ya da dolaylı atıfta bulunan tüm uluslararası belgeleri dikkatle değerlendiriyor. Bu tutum, BMDHS hükümlerinin uluslararası örf ve adet hukuku haline gelmesini engellemek için stratejik bir yaklaşım olarak benimsenmiştir. Uluslararası diplomasi ve hukuki çekinceler kapsamında, Türkiye bu konuda kararlılıkla hareket etmektedir. .

Kaynak: AA