Türkiye'nin Cari Açığı Üç Yılın Zirvesinde: Merkez Bankası Raporu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan son verilere göre, Mart 2026'da cari işlemler açığı 9 milyar 672 milyon dolara ulaşarak son üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Altın ve enerji hariç tutularak hesaplanan cari işlemler açığı ise 3 milyar 886 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu duruma ABD-İran savaşının ilk etkileri de eklenince, Ocak 2023'ten beri en yüksek seviyeler görüldü.

Ödemeler Dengesi ve Dış Ticaret Açığı

Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı, Mart ayında 9 milyar 515 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre ise cari açık yaklaşık 39,7 milyar dolara ulaştı. Dış ticaret dengesi, 77,8 milyar dolarlık bir açıkla dikkat çekti.

Hizmetler dengesi ise olumlu bir tablo sergileyerek 63,1 milyar dolar fazla verdi. Ancak birincil ve ikincil gelir dengeleri sırasıyla 23,8 milyar dolar ve 1,1 milyar dolar açık verdi.

Hizmetler Dengesi ve Gelirler

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler Mart ayında 2 milyar 592 milyon dolar olarak gerçekleşti. Taşımacılık hizmetlerinden gelen net gelirler 1 milyar 627 milyon dolar, seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler ise 2 milyar 246 milyon dolar oldu.

Bu dönemde, yıllık cari açığın finansmanı için net doğrudan yatırımlar 2,1 milyar dolar, krediler 38,6 milyar dolar ve ticari krediler 3 milyar dolar katkı sağladı. Ancak, net portföy yatırımları 3,3 milyar dolar ve net efektif ve mevduatlar 19,7 milyar dolar negatif etki yaptı.

Yatırımlar ve Rezervler

Merkez Bankası'nın net rezervlerinde 52,5 milyar dolarlık bir azalma yaşandı. Mart ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net çıkışlar 212 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye toplam doğrudan yatırımları 1 milyar 15 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 1 milyar 227 milyon dolar arttı.

Gayrimenkul yatırımlarında, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 187 milyon dolarlık gayrimenkul alımı yaptığı ve aynı dönemde yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'de 243 milyon dolarlık net gayrimenkul alımı gerçekleştirdiği gözlemlendi.

Portföy Yatırımları ve Kredi Kullanımları

Yurt dışı yerleşiklerin yatırım fonları paylarından kaynaklanan yükümlülükler, Ocak 2022'den itibaren ödemeler dengesi istatistiklerine dahil edilmeye başlandı. Mart ayında yurt dışı yerleşikler 3 milyar 94 milyon dolarlık net satış yaptı ve portföy yatırımları 14 milyar 800 milyon dolar net çıkış kaydetti.

Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi ve DİBS piyasalarındaki net satışları sırasıyla 1 milyar 79 milyon dolar ve 6 milyar 399 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ayrıca, diğer sektörlerin yurt dışı tahvil ihraçlarında 870 milyon dolarlık net alış yapılırken, bankalar ve Genel Hükümet ihraçlarında sırasıyla 897 milyon dolar ve 1 milyar 213 milyon dolar net satış yapıldı.

Kredi Kullanımları ve Diğer Yatırımlar

Yurt dışından kredi kullanımlarında, bankalar ve diğer sektörler Mart ayında sırasıyla 1 milyar 26 milyon dolar ve 1 milyar 190 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi. Genel Hükümet ise 22 milyon dolarlık net geri ödeme yaptı.

Diğer yatırımlar altında, yurt dışı bankaların Türkiye'deki mevduatları, Türk lirası ve yabancı para cinsinden toplamda 6 milyar 915 milyon dolarlık net azalış gösterdi.

Sonuç ve Değerlendirme

2026 yılının Mart ayı, Türkiye'nin cari işlemler açığında önemli bir artışa sahne oldu. Bu durum, ödemeler dengesi ve dış ticaret açığındaki yüksek seviyelerle birleştiğinde, ekonomik dengeler üzerindeki baskının arttığının bir göstergesi. Gelecek aylarda bu trendin nasıl şekilleneceği ve ekonomik politikaların bu duruma nasıl yanıt vereceği merakla bekleniyor.