Türkiye'nin Enerji Dönüşümünde Tarihi Eşik: Kurulu Güç Artışının Yüzde 88'i Yenilenebilir Kaynaklardan

Türkiye, enerji sektöründe sürdürülebilir ve bağımsız bir yapı oluşturma hedefi doğrultusunda yeşil enerji yatırımlarına hız kesmeden devam ediyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 2025 ve 2026 yıllarının ocak-haziran dönemlerini kapsayan "Elektrik Piyasası Sektör Raporları" verilerinden yapılan hesaplamalar, ülkenin elektrik kurulu gücündeki büyümenin neredeyse tamamının çevre dostu kaynaklardan sağlandığını ortaya koyuyor. Lisanslı ve lisanssız tüm tesisleri içeren verilere göre, Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücü 2025'in ilk yarısı sonunda 119 bin 740 megavat seviyesindeyken, 2026'nın aynı döneminde 126 bin 113 megavata ulaştı. Bu süreçte kaydedilen yaklaşık 6 bin 373 megavatlık toplam kapasite artışının 5 bin 613 megavatlık bölümü doğrudan yenilenebilir kaynaklardan elde edildi.

Güneş ve Rüzgar Enerjisi Yatırımları Zirveye Koşuyor

Türkiye'nin temiz enerji alanındaki kurulu gücü, bir yıllık süreçte 73 bin 195 megavattan 78 bin 808 megavata yükseldi. Bu performansla birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam kurulu güç içerisindeki payı yüzde 61,1'den yüzde 62,5'e ulaştı. Yeşil enerji kapasitesindeki bu güçlü büyümenin lokomotifi ise güneş ve rüzgar enerjisi oldu. Lisanslı ve lisanssız yatırımların toplamında güneş enerjisi kurulu gücü son bir yılda 23 bin 573 megavattan 27 bin 210 megavata çıkarak net 3 bin 637 megavatlık bir artış kaydetti. Rüzgar enerjisi ise aynı dönemde 13 bin 476 megavattan 15 bin 281 megavata yükselerek kapasitesini yaklaşık 1805 megavat artırdı.

Güneş ve rüzgar enerjisinde yaşanan toplam 5 bin 442 megavatlık büyüme, yenilenebilir enerji alanındaki yıllık artışın yaklaşık yüzde 97'sini oluştururken, Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücündeki net büyümenin de yüzde 85,4'ünü karşıladı. Güneş enerjisi, bu olağanüstü büyüme ivmesiyle hidroelektrik santrallerinin ardından kaynak bazlı kurulu güç sıralamasında ikinci sıraya yerleşti. Haziran sonu itibarıyla Türkiye'nin hidroelektrik kurulu gücü 32,3 gigavat, güneş enerjisi 27,2 gigavat ve rüzgar enerjisi 15,3 gigavat seviyesine ulaştı. Diğer temiz kaynaklardan biyokütle kurulu gücü yaklaşık 2,2 gigavat, jeotermal kapasitesi ise 1,8 gigavat olarak kayıtlara geçti. Böylece hidroelektrik, rüzgar ve güneşin toplam kapasitesi 74,8 gigavata ulaşarak Türkiye'nin toplam elektrik gücünün yaklaşık yüzde 59'unu oluşturdu.

Üretimde Yeşil Devrim: Her 10 Kilovatsaatin 6'sı Temiz Enerjiden

Kapasitede yaşanan bu büyük dönüşüm, yılın ilk yarısındaki elektrik üretim kompozisyonuna da doğrudan yansıdı. Türkiye genelinde lisanslı ve lisanssız tesislerden gerçekleştirilen toplam elektrik üretimi, 2025'in ilk yarısındaki 171,3 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde yaklaşık 174,8 teravatsaate yükseldi. Yenilenebilir kaynaklardan sağlanan elektrik üretimi ise çok daha güçlü bir ivmeyle 2025'in ilk 6 ayındaki 81,3 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde 107,5 teravatsaate fırladı. Yenilenebilir kaynaklı elektrik üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32,3 artış gösterirken, bu kaynakların toplam üretimdeki payı yüzde 47,4'ten yüzde 61,5'e yükseldi. Bu veri, 2026'nın ilk yarısında üretilen her 10 birim elektriğin 6'dan fazlasının yerli ve yenilenebilir kaynaklardan elde edildiğini gösteriyor.

Yenilenebilir kaynaklı üretimdeki bu sıçramaya en büyük katkıyı hidroelektrik santralleri sundu. Hidroelektrikten elde edilen elektrik üretimi, geçen yılın ilk yarısındaki 33,9 teravatsaatten yaklaşık 57 teravatsaate çıkarak yüzde 67,9 oranında devasa bir artış gösterdi ve toplam üretimdeki payı yüzde 32,6 oldu. Rüzgar enerjisinden elektrik üretimi 18,8 teravatsaatten yaklaşık 21,5 teravatsaate yükselerek yüzde 14,2 artarken, toplam üretimdeki payı yüzde 12,3 olarak gerçekleşti. Güneş enerjisinden lisanslı ve lisanssız toplam elektrik üretimi ise 17,6 teravatsaatten 18,3 teravatsaate ulaşarak toplam üretimin yüzde 10,5'ini üstlendi.

Lisanssız Üretim Güçleniyor ve Enerji İhracatı Rekor Kırıyor

Türkiye'nin elektrik kapasitesindeki demokratikleşme ve tabana yayılma sürecinin en önemli ayağını lisanssız elektrik üretimi oluşturdu. Lisanssız elektrik kurulu gücü Haziran 2025'teki 21 bin 947 megavat seviyesinden Haziran 2026'da 25 bin 239 megavata yükselerek yıllık bazda yaklaşık 3 bin 292 megavatlık (yüzde 15) bir büyüme kaydetti. Haziran sonu itibarıyla bu lisanssız kapasitenin 24 bin 399 megavatını tek başına güneş enerjisi tesisleri oluşturdu; böylece güneşin lisanssız kurulu güçteki payı yüzde 96,7 gibi ezici bir çoğunluğa ulaştı. Lisanssız tesislerin brüt elektrik üretimi de 2025'in ilk yarısındaki 13,8 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde 14,6 teravatsaate yükselerek yüzde 6 büyüdü. Üretildikten sonra öz tüketim fazlası olarak sisteme verilen ve satın alınan lisanssız elektrik miktarı ise yüzde 6,4 artışla yaklaşık 9,2 teravatsaate ulaştı.

Yerli ve yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki ağırlığının artması, Türkiye'nin elektrik dış ticaret dengesine de son derece olumlu yansıdı. Elektrik ihracatı ile ithalatı arasındaki pozitif fark, 2025'in ocak-haziran döneminde yaklaşık 980 bin megavatsaat düzeyindeyken, 2026'nın aynı döneminde 1 milyon 426 bin megavatsaate ulaştı. Bu sonuçla birlikte Türkiye'nin net elektrik ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 45,5 oranında net bir artış kaydederek dış ticaretteki güçlü pozisyonunu perçinledi.