Türkiye ihracatı ocak-eylül döneminde rekor tazeledi

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye'nin ihracatı ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,2 artış göstererek 211 milyar dolara yükseldi. Eylül ayında ise ihracat, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 artışla 26 milyar dolara ulaşarak aylık bazda rekor kırdı. Son 12 aylık ihracat verisi ise 283,7 milyar dolar seviyesine çıkarak tarihi bir zirveye ulaştı.

Hangi sektörler ihracat artışında öne çıktı?

Yılın ilk dokuz ayında toplam 26 sektörden 18'i ihracat rakamlarını artırmayı başardı. En yüksek artış yüzde 42 ile yaş meyve ve sebze sektöründe kaydedilirken, bu sektörü yüzde 35 artışla gemi, yat ve hizmetleri ile yüzde 20 artışla madencilik ürünleri takip etti. Savunma ve havacılık sanayisi ise yüzde 16'lık artışla 6,9 milyar dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Otomotiv endüstrisi 31,1 milyar dolarla, kimyevi maddeler sektörü ise 25,8 milyar dolarla toplam ihracat hacmine en büyük katkıyı sunan sektörler arasında yer aldı.

Zeytin ve zeytinyağı ihracatında düşüşün sebebi nedir?

Ocak-eylül döneminde ihracatı gerileyen 8 sektör arasında zeytin ve zeytinyağı yüzde 28'lik düşüşle ilk sırada yer aldı. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, düşüşün temel nedeninin geçen yıl gerçekleşen düşük üretim olduğunu belirtti. Uygun, ABD'nin temmuz ayında Türk zeytinyağına uyguladığı yüzde 12,5 oranındaki ek verginin ihracatçıyı zorladığını ifade ederek, "Türk zeytinyağının en büyük pazarlarından biri olan ABD'nin temmuz ayında Türk zeytinyağına yüzde 12,5 ek vergi getirmesi, rekabet gücü düşük olan ihracatçının bu pazara mal satmasını zorlaştırıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin dış ticaret performansı, yılın ilk dokuz ayında 211 milyar dolarlık toplam ihracat hacmiyle rekor seviyeye ulaştı. Eylül ayında kaydedilen 26 milyar dolarlık aylık ihracat, genel artış eğilimini destekleyen en önemli verilerden biri oldu. Farklı sektörlerde gözlemlenen büyüme oranları, Türkiye'nin küresel pazarlardaki rekabet gücünü ve çeşitlilik kapasitesini ortaya koydu.

İhracat verileri, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından sektör temsilcilerinin gümrük beyannameleri üzerinden derlenmektedir. İhracatçı birlikleri, sektör bazlı verileri düzenli olarak takip ederek dış ticaret stratejilerini bu sonuçlara göre güncellemektedir. İhracatçılar, karşılaştıkları vergi uygulamaları veya pazar kısıtlamaları gibi engeller konusunda ilgili bakanlıklar ve birlikler aracılığıyla destek süreçlerini yürütebilmektedir.

Çıkarılacak sonuç

Türkiye ekonomisi, küresel piyasalardaki dalgalanmalara rağmen ihracat odaklı büyüme stratejisinde önemli bir direnç göstermektedir. Özellikle savunma sanayisi ve yaş meyve-sebze gibi katma değerli veya stratejik sektörlerdeki artış, ihracat sepetinin çeşitlendiğini ve dış pazarlardaki talebin canlı kaldığını kanıtlamaktadır.

Öte yandan, tarımsal ürünlerdeki rekolte bağımlılığı ve dış pazarlara yönelik uygulanan ek vergiler, ihracatın sürdürülebilirliği açısından risk oluşturmaktadır. Zeytinyağı örneğinde olduğu gibi, üretim miktarı ve uluslararası ticaret politikaları, sektörlerin performansını doğrudan etkileyen temel faktörler olmaya devam etmektedir.

Muhtemel etkiler

Önümüzdeki dönemde, rekolte artışı beklenen sektörlerde ihracat hacminin yeniden yükselişe geçmesi beklenebilir. Özellikle Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltelerinden birinin hedeflendiği zeytinyağı sektöründe, üretim fazlasının iç ve dış pazarlarda dengelenmesiyle ihracat kayıplarının telafi edilebileceği öngörülmektedir.

ABD'nin uyguladığı ek vergi gibi korumacı ticaret politikalarının devam etmesi durumunda, ihracatçıların yeni pazarlara yönelmesi veya alternatif ticaret anlaşmaları arayışına girmesi muhtemeldir. Bu durum, sektörlerin pazar çeşitliliğini artırma zorunluluğunu beraberinde getirebilir.