Türkiye'nin ihracatı ocak-eylül döneminde rekor kırdı: 18 sektör artış sağladı

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye'nin ihracatı ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,2 artış göstererek 211 milyar dolara ulaştı. Eylül ayında ise yıllık bazda yüzde 15,4 artışla 26 milyar dolarlık dış satım gerçekleştirilerek rekor kırıldı. Son 12 aylık toplam ihracat ise 283,7 milyar dolar seviyesine yükseldi.

Hangi sektörler ihracat hacmini en çok büyüttü?

Yılın ilk dokuz ayında 26 farklı sektörden 18'i ihracatını artırma başarısı gösterdi. En yüksek artış oranı yüzde 42 ile 3,2 milyar dolarlık dış satım gerçekleştiren yaş meyve ve sebze sektöründe kaydedildi. Bu sektörü yüzde 35 artış ve 2 milyar dolarla gemi, yat ve hizmetleri; yüzde 20 artış ve 5,4 milyar dolarla madencilik ürünleri; yüzde 19 artış ve 1,9 milyar dolarla fındık ve mamulleri; yüzde 16 artış ve 6,9 milyar dolarla savunma ve havacılık sanayisi takip etti.

Zeytin ve zeytinyağı ihracatında düşüşün nedenleri nelerdir?

Ocak-eylül döneminde ihracatı gerileyen 8 sektör arasında yüzde 28 düşüşle zeytin ve zeytinyağı öne çıktı. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, düşüşün temel nedeninin geçen yılki düşük üretim olduğunu belirterek, "Türk zeytinyağının en büyük pazarlarından biri olan ABD'nin temmuz ayında Türk zeytinyağına yüzde 12,5 ek vergi getirmesi, rekabet gücü düşük olan ihracatçının bu pazara mal satmasını zorlaştırıyor" değerlendirmesinde bulundu. Uygun, mevcut hasat sezonunda ise Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltelerinden birinin beklendiğini vurguladı.

Türkiye genelinde 2024 yılının ilk dokuz ayını kapsayan dış ticaret verileri, küresel ve yerel şartlara rağmen ihracatın büyük oranda artış eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Otomotiv, kimyevi maddeler, demir ve çelik gibi lokomotif sektörlerin yanı sıra yaş meyve sebze ve savunma sanayisi gibi alanlar, toplam 211 milyar dolarlık ihracat hacmine önemli katkı sağladı.

İhracat verileri, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından düzenli olarak açıklanan ve dış ticaret stratejilerinin belirlenmesinde temel alınan resmi göstergelerdir. Sektörel bazda yaşanan düşüşler veya artışlar, Ticaret Bakanlığı ve ilgili ihracatçı birlikleri tarafından takip edilerek, pazar çeşitlendirmesi ve vergi düzenlemeleri gibi konularda gerekli analizler yapılmaktadır. İhracatçılar, güncel verileri ve sektörel raporları TİM'in resmi kanalları üzerinden inceleyebilir.

Çıkarılacak sonuç

Türkiye'nin ihracat verileri, 26 sektörün büyük çoğunluğunun zorlu ekonomik koşullara rağmen büyüme trendini koruduğunu göstermektedir. Özellikle yaş meyve sebze ve savunma sanayisi gibi katma değerli veya stratejik alanlardaki artışlar, ihracat sepetinin çeşitlendiğine ve dış pazarlardaki rekabet gücünün belirli alanlarda güçlendiğine işaret etmektedir.

Öte yandan zeytin ve zeytinyağı gibi tarımsal ürünlerdeki düşüş, üretimin iklimsel veya dönemsel faktörlere olan bağımlılığını ve dış pazarlardaki vergi politikalarının ihracat üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne sermektedir. Rekolte beklentilerinin yüksek olduğu yeni sezonda, dış ticaret politikalarının ve pazar stratejilerinin bu durumu telafi edip etmeyeceği önem taşımaktadır.

Muhtemel etkiler

İhracat artışının sürmesi, döviz girdisinin artmasına ve cari dengenin iyileşmesine katkı sağlayabilir. Özellikle savunma sanayisi ve gemi inşaatı gibi yüksek teknoloji veya büyük ölçekli sektörlerdeki büyüme, Türkiye'nin küresel pazarlardaki marka değerini ve teknolojik imajını güçlendirebilir.

ABD'nin zeytinyağına uyguladığı ek vergi gibi korumacı politikalar, ilgili sektördeki üreticilerin pazar arayışlarını değiştirmesine veya alternatif pazarlara yönelmesine neden olabilir. Ayrıca, yüksek rekolte beklentisi, önümüzdeki dönemde zeytinyağı ihracatında bir toparlanma süreci başlatabilir ve bu durum üretici fiyatları ile ihracat gelirleri üzerinde olumlu bir etki oluşturabilir.