UEA Lideri Birol: Küresel Enerji Haritası Yeniden Çizilebilir

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (UEA) Başkanı Fatih Birol, enerji piyasalarındaki son gelişmeleri değerlendirerek, arz güvenliği konusundaki risklere dikkat çekti.

Birol, savaşın başlangıcıyla birlikte piyasalarda istikrarı sağlamak amacıyla hızlı adımlar attıklarını belirterek, "Savaşın başlamasından 15 gün sonra 400 milyon varil petrol arzını duyurdum. Bu, dünya için bir sigorta işlevi görüyor ve daha zorlu koşullarda bu rezervleri kullanmaya devam edebiliriz." şeklinde konuştu.

Başlangıçta piyasaların spekülatif bir yöne kaymaması için üç hafta boyunca açıklama yapmaktan kaçındığını ifade eden Birol, durumun ciddiyetinin yeterince anlaşılmaması üzerine kamuoyunu bilgilendirme kararı aldığını vurguladı.

"NORMALLEŞME EN AZ 2 YIL ALABİLİR"

Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik gerilimlerin kalıcı etkilerine işaret ederek, bölgedeki fiziksel engeller ortadan kalksa bile eski sisteme dönüşün zaman alacağını belirtti. Birol, "Hürmüz Boğazı yarın açılsa bile savaş öncesi döneme dönmek için ciddi bir zaman, rehabilitasyon süreci ve sermayeye ihtiyaç var. Bu sürecin en az 2 yıl süreceğini öngörüyoruz. Enerji ithalatçısı ülkeler için zor bir dönem olacak. Piyasaları hızlıca düzeltecek bir çözüm maalesef yok." dedi.

AVRUPA İÇİN JET YAKITI UYARISI

Birol, krizin Avrupa'nın enerji tedarik zincirinde önemli boşluklar yarattığını belirterek, jet yakıtı konusunda risklerin arttığını ifade etti. Avrupa'nın geçmişte jet yakıtı ihtiyacının yüzde 75'ini Orta Doğu'dan karşıladığını hatırlatan Birol, tedarik rotasının Nijerya ve ABD'ye kaydığını açıkladı.

Tedarik sıkıntılarının bilet fiyatlarına yansımaya başladığını belirten Birol, "Daha fazla ihracatı teşvik etmek için Nijerya Petrol Bakanı ile görüşeceğim. Eğer arz artırılmazsa, 6-7 hafta içinde özellikle Avrupa'da ciddi yakıt sıkıntıları baş gösterebilir." dedi.

TÜRKİYE DAHA AZ ETKİLENECEK

Birol, küresel petrol fiyatlarındaki artışın Türkiye'nin enflasyon ve ekonomik verileri üzerinde baskı oluşturacağını ancak Türkiye’nin direnç seviyesinin diğer bölgelere göre daha yüksek olduğunu söyledi.

"Türkiye, Asya ve Avrupa ülkeleri kadar sert etkilenmeyecektir." diyen Birol, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile yaptığı görüşmede ele alınan Basra-Ceyhan boru hattı gibi alternatif güzergahların Türkiye’nin enerji arz güvenliği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

HÜRMÜZ'ÜN GÜVENİLİRLİĞİ AZALDI, HARİTA DEĞİŞİYOR

Küresel enerji sisteminde stratejik bir değişimin başladığını belirten Birol, "Hürmüz Boğazı artık eski güvenilirliğini kaybetti. Bu kriz, dünya enerji haritasının yeniden çizilmesine yol açabilir. Dünya ekonomisinin tek bir geçiş noktasına bağımlı olduğu dönem sona eriyor. Yarın her şey düzelse bile piyasalardaki yüksek fiyat ve dalgalanmaların etkisi uzun süre devam edecek." dedi.