Venedik Ödüllü "NAZA" Belgeseli İsrail’i Sarstı: Ordu ve Hükümetten Sansür ve Hukuki İşlem Hamlesi

İtalya'da düzenlenen 83. Uluslararası Venedik Film Festivali'nde "Jüri Özel Ödülü"ne layık görülen ve İsrail ordusunun Gazze'deki sivil katliamlarını gözler önüne seren "NAZA" belgeseli, Tel Aviv yönetiminde büyük bir panik ve öfke dalgasına yol açtı. Oscar ödüllü yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor imzası taşıyan yapım, İsrail askeri ve siyasi kanadını savunma pozisyonuna geçmeye zorladı. İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin, belgeselde yöneltilen ağır suçlamaların gerçeği yansıtmadığını öne sürerek, resmi olarak yanıt verebilmek adına filmin vizyona girmeden önce üst düzey askeri yetkililere izletilmesini talep etti.

İsrail Ordusundan Belgesele Karşı "Ön İzleme" Talebi

Ordu Sözcüsü Effie Defrin, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, "NAZA" belgeselinin henüz genel gösterime girmediğini ancak yayınlanan fragmanda orduya yönelik asılsız iddiaların yer aldığını savundu. İsrail'in iki yılı aşkın süredir devam eden askeri operasyonlar nedeniyle uluslararası mahkemelerde soykırım suçlamasıyla yargılanıyor olmasına değinmeyen Defrin, ordunun her zaman uluslararası hukuka uygun hareket ettiğini iddia etti. Defrin, iddialara somut kanıtlarla yanıt verebilmek için ordu temsilcilerinin filmin tamamını önceden izlemesine izin verilmesi gerektiğini savundu.

Askeri ve Hukuki Abluka: Vatandaşlıktan Çıkarma Tehdidi ve Soruşturma

Belgeselin yarattığı yankıların ardından İsrail ordusu en üst düzeyde alarm durumuna geçti. Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir başkanlığında toplanan üst düzey askeri heyet, belgeselin "ulusal güvenliği ve askeri personelin emniyetini" doğrudan tehdit ettiği gerekçesiyle hem hukuki hem de istihbari mekanizmaları devreye sokma kararı aldı. Korgeneral Zamir, Askeri Başsavcılığa yasal süreç başlatılması talimatını verirken, belgeselde kullanılan hassas verilerin ordu içerisinden nasıl sızdırıldığına yönelik kapsamlı bir iç soruşturma açılmasına hükmetti.

Öte yandan, belgesele yönelik tepkiler sadece askeri kanatla sınırlı kalmadı. İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar, Gazze'deki sivil dramını dünyaya duyuran ödüllü yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor'u hedef alarak, her iki ismi de İsrail vatandaşlığından çıkarmakla tehdit etti. Bu hamle, belgeselin İsrail devlet mekanizmasında yarattığı sarsıntının boyutunu bir kez daha ortaya koydu.

"NAZA" Ne Anlama Geliyor? Yapay Zeka ve Gizli İfşaatlar

Belgesele adını veren "NAZA" kelimesi, İsrail ordusunun askeri terminolojisinde dehşet verici bir anlama sahip. Bu kısaltma, askeri operasyonlar sırasında erkek, kadın ve çocuk ayrımı gözetmeksizin "yaşamını yitirmesi öngörülen sivilleri" tanımlamak için kullanılıyor. Film, bu soğuk askeri bürokrasinin arkasındaki insani trajediyi ve operasyonel mekanizmaları deşifre ediyor.

Katılımcıların hayati güvenliğini korumak amacıyla son derece hassas yöntemlerin kullanıldığı yapım, tam 3 yıl boyunca Tel Aviv'deki çatılarda gizlilik içinde çekildi. Belgeselde konuşan tanıkların kimlikleri, ses tonları ve yüz hatları gelişmiş dijital teknolojilerle tamamen değiştirilerek gizlendi. Yapımda yer alan eski ve muvazzaf askerler, İsrail ordusunun Gazze'de kullandığı "gizli sistemleri" ve uzaktan bombalama tekniklerini tüm detaylarıyla anlattı.

Belgeseldeki en çarpıcı iddialardan biri ise yapay zeka kullanımı üzerine kurulmuş durumda. Tanıklara göre, yapay zeka algoritmaları potansiyel Hamas hedeflerini belirliyor ve sistem, hedef alınan binalarda sivillerin ve ailelerin bulunduğunu bilmesine rağmen bombardıman onayını veriyor. Ayrıca, Gazzelilerin sığındığı binaların kasten ateşe verilmesi ve insani yardım dağıtımı sırasında sivillere ateş açılması gibi savaş suçlarına doğrudan şahitlik eden askerlerin itirafları da belgeselde yer alıyor. İfşaatta bulunan bazı kaynakların, doğrudan Başbakan Binyamin Netanyahu'ya bağlı çalışan gizli istihbarat birimlerinde görev yaptığı belirtiliyor.