Yapay Zeka Güneş Enerjisi Santrallerinde Verimliliği Arttırıyor

Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) bünyesinde geliştirilen yenilikçi bir yapay zeka destekli sistem, güneş enerjisi santrallerinde verimliliği artırmayı hedefliyor. Prof. Dr. Adem Atmaca ve ekibi tarafından iki yıl süren çalışmalar sonucunda ortaya çıkan bu teknoloji, enerji üretim kayıplarını azaltarak bakım maliyetlerini düşürmeyi ve santrallerin genel performansını yükseltmeyi amaçlıyor.

Projenin Uluslararası Başarısı

Bu yenilikçi proje, Avrupa Birliği'nin Horizon Europe Programı tarafından 'Seal of Excellence' kalite etiketi ile onurlandırıldı. Bu ödül, projenin bilimsel kalitesi, yenilik potansiyeli ve uygulanabilirliği açısından ne denli ileri düzeyde olduğunu gösteriyor. Prof. Dr. Atmaca, özellikle Avrupa ve Türkiye genelinde hızla artan güneş enerjisi santrallerinde verimlilik ve arıza yönetimi konularının ciddi bir sorun haline geldiğine dikkat çekti.

Yapay Zeka ile Sorunların Önceden Tespiti

Atmaca, santral işletmecilerinin karşılaştığı en büyük zorluklardan birinin, verim kayıplarının nedenlerini zamanında belirleyememek olduğunu ifade etti. Bu soruna çözüm olarak, yapay zeka tabanlı bir karar destek sistemi geliştirdiklerini belirtti. Bu sistem, santrallerdeki arızaları önceden tahmin ederek, işletmecilere hızlı müdahale imkanı sağlıyor. Sistem, sık karşılaşılan beş temel arıza türünü tespit ederek, voltaj, akım, güneşlenme süresi ve enerji üretim profili gibi verileri eş zamanlı analiz ediyor.

Bakım Süreçlerinin Hızlandırılması

Yapay zeka destekli sistem sayesinde, normalde haftalarca sürebilecek sorun tespit süreçleri çok daha kısa bir sürede tamamlanabiliyor. Bu durum, bakım süreçlerini hızlandırarak santralin performansını artırıyor. Atmaca, geliştirdikleri yazılımın santrallerdeki problemleri erken tespit edebildiğini ve bu sayede verimlilikte yüzde 8-10 oranında artış beklediklerini belirtti. Gaziantep Üniversitesi'ndeki uygulamalarda yıllık yaklaşık yüzde 10 verim artışı sağlandı.

Mobil Uygulama İle Anlık Takip

Prof. Dr. Adem Atmaca, geliştirilen sistemin mobil uygulama ile desteklenerek uzaktaki santrallerden gelen verilerin anlık olarak izlenebildiğini de belirtti. Yapay zekanın sağladığı uyarılar doğrultusunda, teknik ekipler hızlı bir şekilde arızalara müdahale edebiliyor. Bu sayede santrallerde verimlilik artışı sağlanırken, maliyetler de düşürülmüş oluyor.

Öğrencilere Katkı

Projede görev alan GAÜN Makine Mühendisliği Bölümü 3. sınıf öğrencisi İrem Seda Çil, teknoparkta yürütülen bu çalışmaların kendisine hem mesleki hem de kişisel gelişim anlamında önemli katkılar sağladığını ifade etti. Öğrenciler, bu tür projelerde yer alarak teorik bilgilerini pratiğe dökme şansı elde ediyorlar.

Güneş enerjisi santrallerinin geleceği için oldukça önemli olan bu yapay zeka destekli sistem, enerji sektöründe verimlilik ve sürdürülebilirlik adına atılmış büyük bir adım olarak değerlendiriliyor. Gelecekte bu tür teknolojilerin daha geniş bir alanda uygulanması bekleniyor.