Yeşil Sanayi İçin Dev Destek: TÜBİTAK’tan Sürdürülebilir Projelere Milyonlarca Liralık Kaynak

Sanayinin çevre dostu teknolojilerle yeniden yapılanmasını hedefleyen Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), "Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2" programını başlattı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi şemsiyesi altında hayata geçirilen bu çağrı, Türkiye'nin küresel pazarlardaki rekabet gücünü artırmayı ve karbon ayak izini azaltmayı amaçlıyor. Özellikle sürdürülebilir tarım ve akıllı ulaşım sistemlerine odaklanan hibe ve geri ödemeli destekler, sanayicinin yeşil dönüşüm sürecindeki en büyük dayanağı olacak.

Yeşil Sanayide Hedef: İhracat Gücü ve İthalat Bağımlılığının Azaltılması

Bu stratejik hamleyle, Türk sanayisinin yeşil dönüşüm süreçlerinin teknolojik yenilikler aracılığıyla hızlandırılması planlanıyor. Başta Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması olmak üzere, uluslararası pazarlardaki yeni standartlara uyum sağlanması hedeflenirken, çevre dostu ürünlerin ihracat payının artırılması ve kritik alanlarda ithalata olan bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor. Projeler; iklim değişikliğiyle mücadele, biyoçeşitliliğin korunması, döngüsel ekonomi süreçleri, temiz ve güvenli enerji arzı gibi kritik başlıkları kapsayacak. Ayrıca yeşil tarım uygulamaları ile çevre dostu akıllı ulaşım altyapıları da destek yelpazesinde önemli bir yer tutacak. Bu kapsamda yeni prototiplerin geliştirilmesi, mevcut sistemlerin iyileştirilmesi, doğrulama testleri, pilot üretimler ve büyük ölçekli demonstrasyon çalışmaları fonlanacak.

İşletme Ölçeğine Göre 51,5 Milyon TL'ye Varan Bütçe İmkanı

Program kapsamında projelere ayrılan bütçe sınırları işletmelerin büyüklüklerine göre kademelendirildi. Buna göre, mikro ve küçük ölçekli KOBİ'ler için proje bütçe üst sınırı 15 milyon lira, orta büyüklükteki KOBİ'ler için 24 milyon lira, büyük ölçekli sanayi kuruluşları için ise 51,5 milyon lira olarak belirlendi. Destek modelinde geri ödemeli finansman ön plana çıkıyor. Kabul edilen bütçenin büyük işletmelerde yüzde 70'i, KOBİ'lerde yüzde 80'i, deprem felaketinden etkilenen bölgelerdeki KOBİ'lerde ise yüzde 90'ı geri ödemeli destekle finanse edilecek. Deprem bölgesi teşviki; Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerindeki KOBİ'leri kapsayacak.

Geri Ödemesiz Hibe Desteği ve Ödeme Kolaylıkları

Proje süreci başarıyla tamamlandığında, sağlanan geri ödemeli desteğin büyük bir kısmı hibeye dönüştürülecek. Büyük işletmeler için bu oran yüzde 50, KOBİ'ler için ise yüzde 60 olarak uygulanacak. Geri kalan borç tutarının ödemesi ise proje bitiminden tam bir yıl sonra başlayacak ve yılda iki taksit halinde tahsil edilecek. Geri ödemesiz dönem de dahil olmak üzere toplam süreç 4 yılı geçemeyecek. Kuruluş başına toplam geri ödemeli destek üst sınırı ise mikro ve küçük KOBİ'lerde 500 bin dolar, orta ölçekli KOBİ'lerde 800 bin dolar, büyük işletmelerde ise 1,5 milyon dolar olarak sınırlandırıldı. Personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet, teçhizat, yazılım, yayın, malzeme ve sarf giderleri destek kapsamında yer alacak.

Başvuru Koşulları ve Başarı Kriterleri Neler?

Türkiye'de yerleşik tüm sermaye şirketleri, bu çağrıya tek başlarına başvurabilecekleri gibi en fazla 3 ortaklı konsorsiyumlar halinde de katılım sağlayabilecek. Bütçesi 25 milyon lirayı aşan projeler için detaylı bir ekonomik fizibilite raporunun sunulması zorunlu tutuluyor. Ayrıca projede görev alacak personellerden en az birinin ilgili alanda lisans derecesine veya eşdeğer deneyime sahip olması gerekiyor. Savunma sanayisine yönelik faaliyet gösteren ya da çıktıları bu sektöre hizmet eden kuruluşlar ile Dünya Bankası'nın kısıtlı listesinde yer alan alanlar destek dışı bırakılacak. Projelerin başarı ölçütleri arasında; üretim birimi başına elektrik veya su tüketiminde en az yüzde 10 tasarruf sağlanması, geri dönüştürülemeyen atık miktarının en az yüzde 10 azaltılması ya da yenilikçi yeşil teknoloji çözümlerinin geliştirilmesi yer alıyor. Maksimum 24 ay sürecek projeler için ön kayıt başvuruları 8 Ekim tarihine kadar alınacak, çağrı ise 12 Ekim'de tamamen kapanacak.