Yunanistan'da "Aşil Kalkanı" Krizi: 3 Milyar Avroluk Savunma Anlaşmasında "Kaynak Kodu" Çıkmazı

Yunanistan ile İsrail arasında geçtiğimiz günlerde imzalanan devasa hava savunma anlaşması, Atina'da çok ciddi bir egemenlik ve güvenlik tartışmasının fitilini ateşledi. Yaklaşık 3 milyar avro değerindeki "Aşil Kalkanı" projesinde, sistemlerin yönetimini sağlayan "kaynak kodlarının" Yunanistan'a teslim edilmeyeceğinin ortaya çıkması, muhalefetin sert tepkisine yol açtı. İsrailli yetkililerin açıklamalarıyla derinleşen kriz, Atina hükümetinin savunma politikasındaki bağımlılık iddialarını yeniden gündeme taşıdı.

İsrailli Direktörün Açıklaması Atina'yı Karıştırdı

Krizin merkezinde, İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel'in Kathimerini gazetesine verdiği çarpıcı röportaj yer alıyor. Patel, Yunanistan'ın "Aşil Kalkanı" hava savunma sisteminin komuta ve kontrol altyapısına ait kaynak kodlarına erişip erişemeyeceği yönündeki soruya net bir şekilde "Hayır" yanıtını verdi. Bu durumun lisans anlaşmasının kapsamı dışında olduğunu belirten Patel'in açıklamaları, Atina'da adeta soğuk duş etkisi yarattı. Yunan basını, Kathimerini'nin internet sitesinde bu kritik soru-cevap bölümünün önce sansürlendiğini, ardından İsrail Savunma Bakanlığından gelen yeni açıklamalar doğrultusunda "teknoloji transferi" ve "ortak kullanım" ifadeleri eklenerek güncellendiğini iddia etti.

Muhalefetten Hükümete "Ulusal Çıkar" Ablukası

Muhalefetteki Panhelenik Sosyalist Hareket (PASOK) ve Yunan Sol İttifakı (ELAS), hükümetin bu süreçte ulusal çıkarları koruyamadığını savunarak parlamentoda soru önergesi verdi. PASOK Savunma Sözcüsü Mihalis Katrinis, Savunma Bakanı Nikos Dendias'ın 23 Temmuz'da yaptığı "kaynak koduna erişim sağlanmayan hiçbir sistemi tedarik etmeyeceğiz" yönündeki açıklamasını hatırlatarak hükümeti çelişkiyle suçladı. Katrinis, milyarlarca avroluk bu anlaşmanın teknik ve hukuki detaylarının derhal kamuoyuna açıklanması çağrısında bulundu. ELAS ise Atina'nın sistem üzerinde tam denetim sahibi olmaması durumunda ülkenin dışa tamamen bağımlı hale geleceği uyarısını yaptı. Eski Maliye Bakanı Yanis Varufakis de anlaşmayı "utanç verici" olarak nitelendirerek, Yunan halkının çoğunluğunun karşı çıktığı bir askeri ortaklığa imza atıldığını vurguladı.

3 Milyar Avroluk "Aşil Kalkanı" Neleri Kapsıyor?

Tel Aviv'de 31 Ağustos'ta imzalanan tarihi anlaşma, Yunanistan'ın hava sahasını çok katmanlı bir ağ ile korumayı hedefliyor. Proje kapsamında İsrailli savunma devi Rafael tarafından geliştirilecek yeni bir ulusal komuta kontrol sisteminin yanı sıra, David's Sling (Davud Sapanı) ve Israel Aerospace Industries (IAI) üretimi Barak MX sistemleri Yunan ordusunun envanterine dahil edilecek. Ayrıca anlaşmada Spyder hava savunma sistemleri ile MMR tipi çok görevli radarlar da yer alıyor. Ancak komuta kontrol merkezinin beyni konumundaki yazılım kaynak kodlarının İsrail'in elinde kalacak olması, To Vima gibi ülkenin önde gelen gazetelerinde "Aşil Kalkanı'nda bulanık tablo" başlıklarıyla geniş yer buldu ve Atina'nın stratejik bağımsızlığının sorgulanmasına neden oldu.