Gresiýada "Achilles Shield" krizisi: "Çeşme kody" 3 milliard ýewro goranyş şertnamasynda ýüze çykan kynçylyk

Gresiýa bilen Ysraýylyň arasynda gol çekilen ägirt uly howa goranyş şertnamasy Afinyda özygtyýarlylyk we howpsuzlyk jedellerine sebäp boldy. Takmynan 3 milliard ýewro bahasy bolan “Achilles Shield” taslamasyndaky ulgamlary dolandyrmaga mümkinçilik berýän “çeşme kodlarynyň” Gresiýa gowşurylmajakdygy, oppozisiýanyň berk reaksiýasyna sebäp boldy. Ysraýyl resmileriniň aýdanlary bilen çuňlaşan krizis Afiny hökümetiniň goranyş syýasatyna garaşlylyk baradaky aýyplamalary ýene gün tertibine getirdi.

Ysraýyl direktorynyň beýany Afinyny bulaşdyrdy

Krizisiň merkezinde Ysraýylyň raketa goranyş guramasynyň müdiri Moşe Pateliň Katimerini gazetine beren täsirli söhbetdeşligi bar. Patel, Gresiýanyň "Achilles Shield" howa gorag ulgamynyň buýruk we gözegçilik infrastrukturasynyň deslapky kodlaryna girip biljekdigi baradaky soraga "" ok "diýip anyk jogap berdi. Pateliň bu ýagdaýyň ygtyýarnama şertnamasynyň çäginden daşdadygyny aýdyp, Afinyda sowuk duş täsirini döretdi. Gresiýanyň metbugaty Katimerininiň web sahypasyndaky bu möhüm sorag-jogap bölüminiň ilki senzuradan geçirilendigini we soňra Ysraýylyň Goranmak ministrliginiň täze beýanatlaryna laýyklykda "tehnologiýa geçirmek" we "bilelikde ulanmak" sözlemlerini goşmak bilen täzelenendigini öňe sürdi.

"Milli gyzyklanma" hökümete garşy oppozisiýa

Oppozisiýa Panhellenik Sosialistik Hereket (PASOK) we Gresiýanyň Çep Bileleşigi (ELAS) hökümetiň bu etapda milli bähbitleri gorap bilmejekdigini öňe sürüp, parlament soragyny berdiler. PASOK Goranmak ministriniň metbugat sekretary Mihalis Katrinis Goranmak ministri Nikos Dendias -yň 23-nji iýulda "deslapky kody ulanmazdan hiç hili ulgam üpjün etmeris" diýen sözüni ýada saldy. Katrinis bu milliard ýewro şertnamasynyň tehniki we kanuny jikme-jiklikleriniň haýal etmän köpçülige aýan edilmegini isledi. Beýleki tarapdan ELAS, Afiny ulgamy doly gözegçilikde saklamasa, ýurduň daşary ýurt çeşmelerine doly garaşly boljakdygyny duýdurdy. Öňki Maliýe ministri isanis Waroufakis hem şertnamany "utandyryjy" diýip häsiýetlendirdi we grek halkynyň köpüsiniň garşy çykýan harby hyzmatdaşlygyna gol çekilendigini aýtdy.

3 milliard ýewro "Achilles Shield" näme örtýär?

31-nji awgustda Tel Awiwde gol çekilen taryhy şertnama Gresiýanyň howa giňişligini köp gatly ulgam bilen goramagy maksat edinýär. Taslamanyň çäginde, Ysraýylyň goranyş ägirdi Rafael tarapyndan işlenip düzüljek täze milli buýruk we gözegçilik ulgamyndan başga-da, Ysraýyl Aerokosmik Industriýasy (IAI) tarapyndan öndürilen Deýwid Sling we Barak MX ulgamlary Gresiýanyň goşunynyň sanawyna goşular. Şeýle hem şertnama Spyder howa gorag ulgamlaryny we MMR görnüşli köp missiýaly radarlary öz içine alýar. Şeýle-de bolsa, buýruk we gözegçilik merkeziniň beýnisi bolan programma üpjünçiligi kodlarynyň Ysraýylyň elinde galjakdygy To To Wima ýaly ýurduň öňdebaryjy gazetlerinde "Achilles galkanyndaky bulaşyk surat" sözbaşy bilen Afinynyň strategiki garaşsyzlygynyň sorag astyna alynmagyna sebäp boldy.