Yunanistan'da "Aşil Kalkanı" Krizi: ABD'nin Bile Almadığı İsrail Sistemi Atina'yı Karıştırdı

Yunanistan'da Atina yönetiminin İsrail ile yürütmeyi planladığı milyarlarca avroluk hava savunma projesi "Aşil Kalkanı", ülkede çok yönlü bir güvenlik ve egemenlik tartışmasının fitilini ateşledi. Ülkenin önde gelen yayın organlarından Documento gazetesi, "Rusya için 'kalkan', Türkiye için değil" başlığıyla yayımladığı kapsamlı dosyada, projenin arkasındaki İsrailli şirketlerin geçmişini, kaynak kodlarının kontrolünü ve Yunanistan'ın İsrail'e askeri düzeyde tehlikeli biçimde bağımlı hale gelme riskini masaya yatırdı.

Haberde, projede başrolü oynayan İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii (IAI) şirketinin karanlık geçmişine dikkat çekildi. IAI'ın, 2017 yılında Yunanistan'da büyük bir dinleme skandalına yol açan Predator casus yazılımının geliştiricisi Cytrox firmasının yüzde 31'lik hissesine sahip olduğu ve yönetim kurulunda doğrudan temsil edildiği hatırlatıldı. Cytrox'un daha sonra eski İsrail istihbarat görevlisi Tal Dilian ile bağlantılı Intellexa ağının bir parçası haline geldiği belirtilirken, bu casus yazılımın Yunanistan'da çok sayıda siyasetçi, iş insanı ve gazetecinin telefonlarının yasa dışı takibe alınması skandalının merkezinde yer aldığı vurgulandı. Gazete, Atina'nın milyarlarca avro ödeyeceği bu devasa savunma projesinde ortaklık kuracağı IAI'ın bu karanlık geçmişinin mercek altına alınması gerektiği uyarısında bulundu.

Casus Yazılım Gölgesinde Güvenlik ve Bağımlılık Tartışması

Haberde görüşlerine başvurulan Yunan askeri kaynakları, Aşil Kalkanı projesinin en kritik bileşenlerinin sensörler, önleme füzeleri ve komuta-kontrol merkezinden oluşan entegre bir yapı olduğunu belirtti. Ancak bu karmaşık sistemin "anahtarlarının" tamamen İsrail'in kontrolünde kalacağını ifade eden askeri uzmanlar, "Hükümet, bu anlaşmayla bizi adeta İsrail diplomasisine ve teknolojisine bağımlı hale getirmeyi başardı" diyerek tepkilerini dile getirdi.

Aynı kaynaklar, savunma sanayisinde dünyanın en büyük gücü olan ABD'nin bile söz konusu hava savunma sistemini satın almaktan kaçındığına dikkat çekti. Washington'ın bu sistemi tercih etmemesinin en önemli iki nedeni; sistemin kontrol mekanizmalarını tamamen kendi elinde tutamaması ve İsrail'in kritik teknoloji ile kaynak kodlarının tamamını devretmeye yanaşmaması olarak gösterildi. ABD'nin dahi güvenlik gerekçesiyle mesafeli durduğu bir sistemi Yunanistan'ın satın almasının, Atina'nın kendi komuta-kontrol altyapısı üzerindeki egemenliğini ciddi şekilde zedeleyeceği ifade ediliyor.

"Sistemin Hedefi Türkiye Değil, Kuzeyden Gelecek Tehditler"

Söz konusu savunma sisteminin tedarik sürecindeki riskleri değerlendiren eski Büyükelçi Vasilis Bornovas da askeri alımlarda kaynak kodlarına tam erişim sağlanamamasının egemenlik açısından büyük bir zafiyet oluşturduğunu doğruladı. Bornovas, Aşil Kalkanı'nın tüm unsurlarıyla doğrudan Türkiye'ye karşı konuşlandırılmayacağını savunarak, projenin önemli bir kısmının Rusya ve "kuzey sınırlarından gelebilecek potansiyel tehditler" çerçevesinde planlandığını öne sürdü.

Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin tarihsel arka planına değinen Bornovas, iki ülke arasında 1948 yılından bu yana diplomatik ve askeri bağlar bulunduğunu, Ankara ile Tel Aviv arasındaki mevcut gerilimlerin geçici olabileceğini ve her iki ülkenin de bölgede göz ardı edilemeyecek kadar güçlü ordulara sahip olduğunu hatırlattı.

Kamuoyundan Gizlenen Anlaşma ve Askeri Üslerin İsrail'e Açılması

Lefkoşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Themis Tzimas ise böylesine devasa bütçeli ve stratejik öneme sahip bir savunma anlaşmasının, Yunan kamuoyuna ve parlamentosuna yeterli bilgi verilmeden kapalı kapılar ardında yürütülmesini sert bir dille eleştirdi. Tzimas, bu durumu "ulusal savunma reflekslerinin çözülmesi" olarak nitelendirdi.

Yunanistan Komünist Partisine (KKE) yakınlığıyla bilinen 902.gr haber sitesi de "Aşil Kalkanı" projesinin Yunanistan'ın güvenliğini artırmak bir yana, ülkeyi öngörülemez yeni tehditlerin kucağına itebileceğini yazdı. Sitede yer alan iddialara göre, hava savunma sisteminin bataryalarının ve radar unsurlarının nereye yerleştirileceğini belirlemek amacıyla İsrailli askeri yetkililer Yunanistan'daki stratejik askeri altyapıyı en ince ayrıntısına kadar inceledi. Bu durumun, İsrail'in Yunan ordusuna ait en gizli ve kritik askeri tesislere dair detaylı haritalara ve bilgilere sahip olması anlamına geldiği vurgulanarak büyük bir güvenlik açığı oluşturduğu belirtildi.