Gresiýada "Achilles Shield" krizisi: ABŞ-nyň hem bulaşyk Afiny kabul etmedik Ysraýyl ulgamy
Gresiýanyň Ysraýyldan satyn almagy meýilleşdirýän köp milliard ýewrolyk “Achilles Shield” howa gorag ulgamy içaly programma skandallary we özygtyýarlylyk jedelleri bilen krizis döretdi.
Afiny administrasiýasynyň Gresiýada Ysraýyl bilen amala aşyrmagy meýilleşdirýän köp milliardlyk ýewro howa goranyş taslamasy ýurtda köptaraplaýyn howpsuzlyk we özygtyýarlylyk jedellerine sebäp boldy. Leadingurduň öňdebaryjy metbugat guramalarynyň biri bolan "Documento" gazetinde taslamanyň arkasyndaky Ysraýyl kompaniýalarynyň taryhy, deslapky kodlara gözegçilik we Gresiýanyň harby derejesinde Ysraýyla garaşly bolmak howpy ara alnyp maslahatlaşyldy, "Türkiýe üçin däl-de, Russiýa üçin" galkan "ady bilen çap edildi.
Habarda, taslamada esasy rol oýnan Ysraýyl Aerokosmik Industriýasy (IAI) kompaniýasynyň garaňky geçmişine ünsi çekdi. IAI-iň 2017-nji ýylda Gresiýada uly diňleýiş skandalyna sebäp bolan we göni direktorlar geňeşinde wekilçilik edýän “edyrtyjy” içaly programma üpjünçiligini dörediji “Cytrox” -yň paýnamalarynyň 31 göterimine eýeçilik edýändigi ýatladyldy. "Cytrox" -yň soňra Ysraýylyň ozalky aňtaw gullugynyň işgäri Tal Dilian bilen baglanyşykly "Intellexa" ulgamynyň bir bölegine öwrülendigi we bu içaly programma üpjünçiliginiň Gresiýadaky köp syýasatçynyň, işewür adamlarynyň we journalistsurnalistleriň telefonlaryna bikanun gözegçilik etmek skandalynyň merkezinde durýandygy nygtaldy. Gazet, Afiny bilen milliardlarça ýewro tölejek bu ägirt uly goranyş taslamasynda hyzmatdaş boljak IAI-nyň garaňky geçmişiniň gözden geçirilmelidigini duýdurdy. Habarda pikirleri ara alnyp maslahatlaşylan Gresiýanyň harby çeşmeleri, “Achilles Shield” taslamasynyň iň möhüm bölekleriniň datçiklerden, saklaýjy raketalardan we buýruk dolandyryş merkezinden ybarat toplumlaýyn gurluşdygyny mälim etdiler. Şeýle-de bolsa, harby hünärmenler bu çylşyrymly ulgamyň "açarlarynyň" bütinleý Ysraýylyň gözegçiliginde galjakdygyny mälim etdiler. "Bu şertnama bilen hökümet bizi Ysraýylyň diplomatiýasyna we tehnologiýasyna garaşly etmekde diýen ýaly üstünlik gazandy" -diýip, öz reaksiýalaryny mälim etdiler. Şol çeşmeler, hatda goranyş pudagynda dünýäniň iň uly güýji bolan ABŞ-nyň hem howa gorag ulgamyny satyn almakdan saklanýandygyny görkezdi. Waşingtonyň bu ulgamy halamaýandygynyň iň möhüm iki sebäbi; Ulgamyň dolandyryş mehanizmlerini doly saklap bilmeýändigi we Ysraýylyň ähli möhüm tehnologiýalary we çeşme kodlaryny bermek islemeýändigi aýdylýar. Gresiýanyň, hatda ABŞ-nyň howpsuzlyk sebäpli uzaklygy saklaýan ulgamyny satyn almagy, Afinynyň öz dolandyryş dolandyryş infrastrukturasyndaky özygtyýarlylygyna düýpli zyýan ýetirjekdigi aýdylýar. Soralýan goranyş ulgamynyň satyn alyş prosesindäki töwekgelçiliklere baha bermek bilen, öňki ilçi Wasilis Bornowas harby satyn alyşlarda çeşme kodlaryna doly girip bilmezligiň özygtyýarlylyk taýdan uly gowşaklykdygyny tassyklady. Bornowas, Achilles galkanynyň ähli elementleri bilen gönüden-göni Türkiýä garşy ýerleşdirilmejekdigini öňe sürdi we taslamanyň ep-esli böleginiň Russiýanyň çäginde we "demirgazyk serhetlerinden bolup biljek howplar" çäginde meýilleşdirilendigini öňe sürdi. Türkiýe bilen Ysraýylyň arasyndaky gatnaşyklaryň taryhy taryhyna ünsi çekip, Bornowa 1948-nji ýyldan bäri iki ýurduň arasynda diplomatik we harby gatnaşyklaryň bardygyny, Ankara bilen Tel Awiwiň arasyndaky häzirki dartgynlygyň wagtlaýyn bolup biljekdigini we sebitde iki ýurduň hem ünsden düşürip bolmajak güýçli goşunlarynyň bardygyny ýatlatdy. Nikosiýa uniwersitetiniň hukuk fakultetiniň mugallymy Themis Tzimas, şeýle uly býudjet we strategiki ähmiýete eýe bolan goranyş şertnamasynyň Gresiýanyň jemgyýetçiligine we mejlisine ýeterlik maglumat bermezden ýapyk gapylaryň aňyrsynda ýerine ýetirilendigini berk tankytlady. Tzimas bu ýagdaýy "milli goranyş refleksleriniň dargamagy" diýip häsiýetlendirdi. Gresiýanyň Kommunistik partiýasyna (KKE) ýakynlygy bilen tanalýan 902.gr habar saýty, "Achilles Shield" taslamasynyň, Gresiýanyň howpsuzlygyny ýokarlandyrmakdan uzakda, ýurdy garaşylmadyk täze howplaryň eline berip biljekdigini ýazdy. Sahypadaky talaplara görä, Ysraýylyň harby işgärleri howa goranyş ulgamynyň batareýalarynyň we radar elementleriniň nirede ýerleşdiriljekdigini kesgitlemek üçin Gresiýadaky strategiki harby infrastrukturany jikme-jik gözden geçirdiler. Bu ýagdaýyň, Ysraýylyň grek goşunyna degişli iň gizlin we möhüm harby desgalar barada jikme-jik kartalaryň we maglumatlaryň bardygyny nygtap, uly howpsuzlyk boşlugyny döredendigi mälim edildi.
Içaly programma üpjünçiliginiň kölegesinde howpsuzlyk we garaşlylyk jedeli
"Ulgamyň maksady Türkiýe däl, demirgazykdan gelýän howplar"
Halkdan gizlenen şertnama we Ysraýyla harby bazalaryň açylmagy
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!