2026-njy ýyldaky FIFA dünýä çempionatynda taryhy gije: Ispaniýa çempion, rekordlar dargadyldy

Futbol dünýäsiniň iň abraýly guramasy bolan 2026-njy ýyldaky FIFA dünýä çempionaty Kanada, Meksika we ABŞ tarapyndan bilelikde guralan taryhy ýaryşda yzda galdy. Ilkinji gezek 3 ýurt tarapyndan bilelikde gurnalan we 48 toparyň gatnaşmagynda futbol festiwalyna öwrülen ägirt uly gurama 39 günüň dowamynda 104 täsir galdyryjy oýuna şaýat boldy. Meksikanyň paýtagty Meksika şäherindäki taryhy Azteca stadionynda oýnan Meksika-Günorta Afrika oýny bilen başlanan tolgunma tupany ABŞ-nyň Nýu-Yorkork şäherindäki Nýu-Jersi stadionynda geçirilen ägirt uly final bilen tamamlandy. Ispaniýa soňky oýnuň goşmaça wagtynda golan goly bilen Argentinany 1-0 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi, adaty wagty 0-0 hasabynda deňme-deň tamamlandy we Dünýä çempionatyny taryhynda ikinji gezek muzeýine eltmegi başardy.

Matadors Goranmak diwary bilen ýokarsyna ýetdi

Bütin ýaryşda gorag görkezijileri bilen diwar guran Ispaniýa çempionlyga ýetip barýarka taryhy rekord goýdy. Tälimçi Luis de la Fuente -iň ýolbaşçylygyndaky Matadors, oýnan 8 oýunda bary-ýogy 1 pökgi geçirdi we ýaryşyň taryhynda iň az pökgi geçirip çempion bolan ilkinji topar boldy. Ispaniýa çärýek finalda Belgiýany 2-1 hasabynda ýeňlişe sezewar eden ýeke-täk pökgüsini boýun aldy. Ondan öň 1998-nji ýylda Fransiýa, 2006-njy ýylda Italiýa we 2010-njy ýylda Ispaniýa hersi iki pökgi geçirip çempionlyk gazandy. Toparyň egindeş kapitany we üstünlikli derwezeçi Simon 8 oýnuň 7-sinde arassa kagyzy saklamak bilen ýaryşyň iň gowy derwezeçisi saýlandy. Ispaniýanyň 30 ýaşly tejribeli kapitany Rodri ýaryşyň dowamynda yzygiderli çykyş etmegi bilen guramanyň iň gowy oýunçysy (MVP) baýragyna mynasyp hasaplandy we kubogy göteren adamdy. Mundan başga-da, 65 ýaşly Luis de la Fuente dünýä çempionatynda ýeňiji bolan iň garry tälimçi hökmünde taryh edip, 2010-njy ýylda 59 ýaşynda bu görkezijini gazanan Wisente del Boskäniň rekordyny täzeledi.

Mbappe iň köp gol salan oýunçy boldy, Angliýa-Fransiýa oýnunyň taryhy

Fransuz ýyldyzy Kylian Mbappe ýaryşyň aýratyn çykyşlaryna hüjüm etdi. Garşydaşynyň toruny 10 gezek tora salan Mbappe, ýaryşyň iň köp pökgi geçiren oýunçysy boldy we Dünýä çempionatynyň taryhynda jemi gollaryň sanyny 22-e ýetirdi, şeýlelik bilen kubok taryhynda iň köp pökgi geçiren oýunçy boldy. Iň köp pökgi geçiren ýaryşda Mbappe 8 pökgi bilen Argentinaly rowaýatçy Lionel Messi we 7 pökgi bilen Iňlis ýarymgoragçysy Jude Bellingham yzda galdy. Thearyşda üçünji orny almak ugrundaky göreş futbol taryhyna girjek bir pökginiň şaýady boldy. Angliýanyň Fransiýany 6-4 hasabynda ýeňen 90 minudynda Dünýä çempionatynyň taryhynda iň köp pökgi geçiren üçünji ýer oýny hökmünde hasaba alyndy. 10 pökgi geçirilen bu ägirt uly oýun, 1982-nji ýylda Wengriýa-El Salwador (10-1) oýnundan soň dünýä çempionatynda iň köp pökgi geçirilen ilkinji oýun boldy. Dünýä çempionatynyň taryhynda iň köp pökgi geçiren oýunlaryň sanawynda 5-nji orny eýelän bu taryhy duel futbol janköýerleriniň ýatlamalaryna ýazylýar.

IFAB-yň täze düzgünleri we sahnanyň aňyrsyndaky krizisler

2026-njy ýyldaky FIFA dünýä çempionaty Halkara Futbol Assosiasiýasynyň Geňeşiniň (IFAB) täze düzgünleriniň ilkinji gezek ulanylýan ýaryşy boldy. Täze düzgünleriň çäginde şikes zerarly meýdançada bejergi alýan oýunçylar, oýun meýdançasyndan çykandan soň oýuna gaýdyp barmazdan 1 minut garaşmaly bolýarlar. Göni burç urmagy, pökgini gijikdirýän toparlaryň zyýanyna ünsi çekdi. Thearyşda iň köp ara alnyp maslahatlaşylan meseleleriň biri Amerikaly oýunçy Folarin Balogunyň gyzyl kartoçkasynyň jerimesiniň yza süýşürilmegi boldy. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň soňky 32 tapgyrda Bosniýa we Gersegowinanyň garşysyna gyzyl kartoçka alan oýunçy barada FIFA-nyň prezidenti Jianni Infantinoga jaň edendigi öňe sürüldi. FIFA Arbitra Board Geňeşiniň karary bilen yza süýşürilen Balogun soňky 16 tapgyrda UEFA we Belgiýa tarapyndan ýiti garşylyk görkezip, Belgiýa bilen oýny başlady. Bäsleşigiň dowamynda geçirilen 104 oýnuň hemmesinde ýerine ýetirilen suw arakesmeleri, hatda ýagyşly howa şertlerinde-de bolşy ýaly, stendlerde güýçli nägilelige sebäp boldy.

Täsin çykyşlar we Milli ýygyndy bilen hoşlaşyk

Taryhynda ilkinji gezek dünýä çempionatyna gatnaşan Kuraçaonyň baş tälimçisi bolup işleýän 78 ýaşly Gollandiýaly tälimçi Dik Advokat kubok taryhynyň iň garry tälimçisi boldy. Thearyşyň çärýek finalynda oýnamagy başaran Norwegiýa, janköýerleriniň münberde ýerine ýetiren “küreklemek şüweleňi” bilen ýaryşyň iň reňkli toparyna öwrüldi. Syýasy dartgynlygyň kölegesinde ýaryşa gatnaşan Eýranyň milli ýygyndysy, Meksikanyň Tijuana şäherinde düşelge gurady, oýunlar üçin ABŞ-a gitdi we toparyny 3 deňlik bilen tamamlamak bilen ýok edildi. Taryhynda ilkinji gezek gatnaşan başga bir topar Keýp Werde adalary, derwezeçi Wozinho -yň ägirt bolan oýnunda çempion Ispaniýadan (0-0) utup biljek ýeke-täk topar bolmak bilen uly geň galdyrdy. 24 ýyldan soň Dünýä çempionatynyň meýdançasyna gaýdyp gelen Milli Futbol Topary, D toparynda bäsleşdi. “Esarym ýyldyzlar” ilkinji oýunda Awstraliýadan 2-0, ikinji oýunda Paragwaýdan 1-0 hasabynda utulyp, abraýly söweşde ýer eýesi ABŞ-ny 3-2 hasabynda ýeňip, topar bilen saýlanmak mümkinçiligini ýitirdi.