3 ýaşynda tagta çykdy: Dünýäniň iň ýaş monarhy Oýo 34 ýaşynda aradan çykdy

Ugandanyň günbatarynda ýerleşýän taryhy Tooro Patyşalygy uly ýas tutýar. Bary-ýogy 3 ýaşyndaka tagta çykan we 31 ýyllap öz patyşalygynyň başynda galan şa Oýo 34 ýaşynda aradan çykdy. Dünýäniň iň ýaş monarhy hökmünde taryha giren Oýo patyşanyň ölümi millionlarça adamyň garaşly güýçli medeni mirasyny galdyrdy.

Dünýäniň iň ýaş monarhynyň irki hoşlaşyk

BBC tarapyndan berlen maglumata görä, Korol Oýonyň ölümi baradaky habar Tooro Patyşalygynyň premýer-ministri Kalwin Armstrong Rwomiire Akiiki tarapyndan resmi taýdan yglan edildi. Kingaş patyşanyň ölüminiň takyk sebäbi barada entek resmi beýanat berilmese-de, ýerli metbugat çeşmeleri Oýonyň agyr kesel sebäpli birnäçe wagt bäri ABŞ-da (ABŞ) bejergi alýandygyny habar berdiler.

1995-nji ýylda kakasy ölenden soň 3 ýaşynda tagta çykan Oýo, şol döwürde "dünýäde iň ýaş höküm sürýän adaty lider" adyna eýe boldy. Ol ýaş wagtynda tagta çykandygy sebäpli, patyşalyk 18 ýaşyna çenli şa aýal enesi ýaly güýçli dolandyryş geňeşi tarapyndan dolandyrylýar. Ageaşyndan soň geçirilen resmi dabara bilen hökümeti hut özi öz üstüne alan korol Oýo 2 milliondan gowrak adamyň medeni ýolbaşçylygyny öz üstüne aldy.

Syýasy ygtyýary bolmadyk, ýöne ýürekleri ýeňýän lider

19. XIX asyryň başynda döredilen Tooro Patyşalygynyň 13-nji hökümdary Oýo diňe bir tagtynda oturan lider däldi. Ol işlän döwründe esasanam sosial jogapkärçilik taslamalaryna baştutanlyk etdi. Patyşalygyň ýaş nesilleri bilen ýaş nesilleri terbiýelemek, daşky gurşawy goramak habardarlygyny ýaýratmak, ýaşlaryň işçi güýjüne gatnaşmagy we AIW / AIDS barada habarlylyk ýaly möhüm meseleler boýunça alyp barýan işleri arkaly diýseň berk baglanyşyk gurdy.

Uganda konstitusiýa bilen saýlanan respublikadyr, adaty patyşalyklaryň ýurtda resmi syýasy güýji ýok. Şeýle-de bolsa, bu patyşalyklar taryhy mirasy gorap saklamak, medeni aýratynlygy saklamak we jemgyýetçilik gatnaşyklaryny berkitmek meselesinde halka ägirt uly ruhy täsir edýär. Tooro Patyşalygy millionlarça adam tarapyndan hormatlanýan bu adaty gurluşlaryň iň möhümlerinden biri hasaplanýar.

Patyşa Oýonyň wagtlaýyn aradan çykmagyndan soň, patyşalygyň geljegi we tagtyň täze eýesi kim boljakdygy baradaky sorag uly gyzyklanma döretdi. Resmi nikasy bolmadyk Patyşa Oýonyň mirasdüşeri galdyrandygy ýa-da ýokdugy ara alnyp maslahatlaşylýarka, premýer-ministr Akiiki bu meseläni aýdyňlaşdyrdy.

Akiiki Tooro Patyşalygynyň geljeginiň howpsuzdygyny aýtdy we Oýo şa täç şazadasyny galdyrandygy baradaky hoş habary berdi. Täze lideriň şahsyýetiniň we tagta çykmak prosesiniň ýakyn günlerde patyşalygyň köp asyrlyk däp-dessurlaryna laýyklykda ýakyn günlerde halk bilen resmi taýdan paýlaşyljakdygy mälim edildi.