HEPP taslamalaryna ökde tebigy goralýan ýerlerde rugsat bermek üçin täze syýasat karary kabul edildi

2026-njy ýylyň 26-njy oktýabrynda Ankarada geçirilen ýygnakda Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi, gidroelektrik stansiýasy (HEPP) taslamalaryny ökde tebigy goralýan ýerlerde durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýän 158 belgili karar kabul etdi. Bu karar, Türkiýäniň 2053 uglerod bitarap maksatlaryna we energiýa üpjünçiligi howpsuzlyk strategiýalaryna laýyklykda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerinden netijeli peýdalanmak üçin kabul edildi.

Bu amalda, maýa goýujy administrasiýalardan taslamalaryň daşky gurşawa ýetirýän täsirini azaltmak üçin uniwersitetleriň degişli bölümlerinden ekosistemany bahalandyrmak hasabatlaryny almak talap edilýär. Taýýarlanan hasabatlar degişli administrasiýa tarapyndan tassyklanmalydyr we hasabatda görkezilen gorag çäreleriniň durmuşa geçiriljekdigi barada borçnama berilmelidir. Taslamalary gutarnykly tassyklamak, Tebigy baýlyklary goramak boýunça sebit komissiýasy tarapyndan meýilleşdirilýän baha beriş we gorap saklamak sebit meýilnamalarynyň çäginde amala aşyrylar.

Tejribeli tebigy goralýan ýerlerde geçiriljek işler, Tebigy baýlyklary goramak boýunça sebit komissiýasynyň gözegçiliginde we taýýarlanylan tebigaty goramak meýilnamalaryna laýyklykda amala aşyrylýar. Taslamalaryny durmuşa geçirmek üçin maýa goýujylar ilki bilen ylmy taýdan esaslandyrylan ekosistema hasabatlaryny tabşyrmaly we bu hasabatyň kanuny işleýşi taýdan düýpli ädim hökmünde tapawutlanýan bu hasabatdaky ähli şertleri ýerine ýetirmelidigini kabul etmeli.

Tejribeli tebigy goralýan ýerlerde HEPP taslamalary üçin haýsy şertler talap edilýär?

• Uniwersitetleriň degişli bölümlerinden jikme-jik ekosistemany bahalandyrmak hasabatyny almak hökmanydyr.
• Maýa goýum administrasiýasy hasabatda görkezilen daşky gurşaw çärelerini durmuşa geçirjekdigi barada ýazmaça wada bermelidir.
• Taslamalary durmuşa geçirmek üçin Tebigy baýlyklary goramak boýunça sebit komissiýasynyň baha bermegi we tassyklanmagy zerurdyr.
• Bu amal gorap saklamak meýilnamalaryna laýyklykda amala aşyrylar.

Kime degişlidir?

Bu düzgün, Tebigy goralýan sebitlere energiýa maýa goýmagy meýilleşdirýän maýadarlara, taslamalary barlaýan tebigy baýlyklary goramak boýunça sebit komissiýalaryna we ekosistemanyň baha beriş hasabatlaryny taýýarlaýan uniwersitetleriň degişli bölümlerine gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Alnan ýörelge karary, Türkiýanyň energiýa zerurlyklaryny kanagatlandyrmak maksady bilen tebigy ýerleri goramak arasyndaky deňagramlylygyň ylmy hasabatlar we berk gözegçilik mehanizmleri arkaly döredilmäge synanyşýandygyny görkezýär. Karar, energiýa taslamalarynyň indi akademiki maglumatlara esaslanýan has aç-açan prosesden geçjekdigini görkezýär.

Bu çemeleşme, goralýan ýerlerde daşky gurşaw töwekgelçiligini azaltmagy maksat edinýän administratiw model hödürlemek bilen bir hatarda, energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny üpjün etmegi maksat edinýär. Maýa goýujylar üçin has anyk ýol kartasyny çekýän bu düzgün, gorag-ulanyş balansyny administratiw kararlar bilen nädip dolandyrmalydygy barada möhüm salgylanmany düzýär.

Mümkin täsirler

Göz öňünde tutulýan düzgün, gaýtadan dikeldilýän energiýa maýa goýumlarynyň köpelmegine we daşary ýurt energiýa garaşlylygyny azaltmaga goşant goşar diýlip garaşylýar. Esasanam kwalifikasiýaly tebigy goralýan ýerlerde meýilleşdirilen taslamalaryň ylmy hasabat borçnamasy sebäpli daşky gurşawa ýetirýän täsirlerini göz öňünde tutup has gözegçilikde amala aşyrylmagy mümkindir.

Şeýle-de bolsa, sebit komissiýalarynyň gözegçilik işleriniň güýçlendirilmegi we ekosistemanyň hasabatlarynyň taýýarlanmagy taslamalaryň tizligine täsir edip biler diýip çaklamak mümkin. Programmanyň daşky gurşawy goramak ülňülerini ýokarlandyrmak arkaly has durnukly energiýa infrastrukturasyny döretmekde täsirli bolmagyna garaşyp bolar.