300 ýyllyk däp-dessur bozulanda, betbagtçylyklar birin-birin ýüze çykdy: Bingöl Alaattin obasynda bir asyrlyk däp-dessur

Bingöliň Genç etrabynyň Alaattin obasynda üç asyr töweregi wagt bäri üznüksiz amala aşyrylan we obanyň ykbalyny kesgitlän hasaplanýan "Ömer Dede (Kal-Emu)" hatyralama çäreleri şu ýyl hem uly gatnaşdy. Etrap merkezinden 60 km uzaklykda ýerleşýän obada geçirilen bu taryhy ýygnak, dini syýahatçylyk we medeni mirasy gorap saklamak taýdan möhüm ähmiýete eýe. Genç etrabynyň häkimi Muhammet Burak Akköz, Bingöl şäheriniň häkimi Erdal Arykan, AK partiýasynyň welaýat başlygy Yyllmaz Seven, AK partiýasynyň ýaş etrap başlygy Sait Kolak, Bingöl şäheriniň häkiminiň orunbasary ashaşar Demir, welaýat Baş Assambleýasynyň agzasy Nizamettin Barut, Genç etrap endandarmiýa serkerdesi podpolkownik Sinan Sert gatnaşdy we takmynan 2 adam gatnaşdy. obanyň ýaşaýjylary.

3 asyrlyk miras: Ömer Dede (Kal-Emu) kim?

Obany esaslandyryjy we şol döwrüň beýik yslam alymlaryndan biri Ömer Dedäniň ölüminden soň obany synlaýan beýik depede jaýlanmagy bilen başlanan bu däp 300 ýyldan bäri nesilden-nesle geçip gelýär. Her ýyl awgustyň üçünji penşenbesinde geçirilýän bu ýörite festiwalda müňlerçe raýat bir ýere jemlenip, agzybirlik we raýdaşlyk habaryny berýär. Çärä çynlakaý zyýaratlar bilen başlaýar, dogalar okalýar, sesli sadakalar edilýär we köp asyrlyk däp-dessurlar janlanýar.

"Däp-dessurlar bozulanda betbagtçylyklar biri-birine geldi"

Oba adamlary bu gadymy däbi kesmek betbagtlyk getirýär diýip hasaplaýarlar. Peopleerli adamlar bu obanyň geçmişde käbir sebäplere görä baýramçylyklar geçirilmänkä uly betbagtçylyklardan sarsandygyny aýdýarlar we bu ýagdaýy ylahy duýduryş diýip hasaplaýarlar. Adanada ýaşaýan we her ýyl dogduk mekanyna gaýdyp gelýän Sait Anlar "Bu ata-babalarymyzdan galan iň uly mirasymyzdyr. Bu dabaralary geçmişde birnäçe gezek ýerine ýetirip bilmedik, şondan soň obamyzda uly gurakçylyk, çekirtge çozuşlary we süýşmeler bolup geçdi. Ekinlerimiz düýbünden gurady."

Oba adamlaryndan biri Hatice Doğu hem şuňa meňzeş tejribeleri paýlaşdy we ýadyna düşýänçä bu däpde ulalandygyny aýtdy. Doğu "Däp-dessurymyzy bozan döwürlerimizde bugdaýymyzdan hasyl alyp bilmedik döwürlerimizde açlygy başdan geçirýärdik. Ene-atalarymyzdan öwrenen zatlarymyzy dowam etdirýäris. Bu mukaddes mirasy çagalarymyza we agtyklarymyza geçireris diýip umyt edýäris" -diýdi. 1/13 2/13 3/13 4/13 5/13 6/13 7/13 8/13 9/13 10/13 11/13 12/13 13/13

Gazanlar gaýnadyldy, müňlerçe myhman kabul edildi

Şu ýyl hem çärä giň taýýarlyk görüldi. Daş-töweregindäki welaýatlardan gelen myhmanlary iň oňat ýagdaýda ýerleşdirmek üçin köp iş sarp edildi. Obanyň ýaşaýjylaryndan Yusufusuf Bellin bu çäre üçin takmynan 20 geçiniň gurban edilendigini we äpet gazanda 7-8 görnüşli iýmitiň taýýarlanandygyny aýtdy. "Biz diňe bir öz obamyzdan däl, eýsem Elazyğ, Diýarbakyr, Adana we onuň töweregindäki welaýatlardanam ýüzlerçe myhmany myhman alýarys. Eldersaşulularymyz dabaralar geçirilmedik ýyllarda bugdaýyň ýakylýandygyny we uly betbagtçylyklaryň bolandygyny aýdýardylar. Däp-dessurymyzy bu ynanç bilen üznüksiz dowam etdirýäris" -diýdi. Mazarlara zyýarat edenimizden soň, doga-dilegler bilen birlikde gurbanlyklar berildi we bişirilen naharlar berildi we çäre joşgunly halay tanslary bilen tamamlandy.