Hormuz bogazyndaky krizis global LNG üpjünçiligine we bahalaryna täsir edýär

Hormuz bogazyndaky krizis sebäpli suwuklandyrylan tebigy gaz (LNG) bazaryndaky üpjünçilik aladalary Europeewropa bilen Aziýanyň arasyndaky ýük bäsleşigini ýokarlandyrmak arkaly global üpjünçilik balansyna täsir edýär. Aýlagdaky ösüşler sebäpli 36 million tonna LNG üpjünçiliginiň ýitmegine garaşylsa-da, alyjylar alternatiw üpjün edijilere ýüz tutýarlar.

Halkara Tebigy Gaz Bileleşiginiň (IGU) Baş sekretary Menelaos Ydreos, geljekki bazarlaryň konfliktiň uzalmagyna garaşýandygyny görkezýändigini aýtdy. Ammarlaryny doldurmak zerurlygy sebäpli Europeewropa Aziýa bilen LNG ýüklerinde bäsleşýän bu döwürde sentýabryň ortalarynda Aziýanyň esasy LNG bahasy Platts JKM 30 dollara / MMBtu ýokarlandy, Europeewropa eltiş bahasy 24,62 dollar boldy. Uruş başlanaly bäri iki esse ýokarlanan LNG bahalarynyň şu gyşda Hormuz bogazyndaky bidüzgünçilikler dowam etse, 35 dollara / MMBtu ýetip biljekdigi çaklanylýar.

Aýlagdaky krizisiň global LNG üpjünçiligine täsiri

Aýlagdaky ösüşler sebäpli 36 million tonna LNG üpjünçiliginiň ýitmegine garaşylsa-da, täze kuwwatyň ýokarlanmagy sebäpli dünýädäki arassa ýitginiň takmynan 5 million tonna, ýagny global üpjünçiligiň 1-1,5 göteriminde bolup biljekdigi aýdylýar. Şeýle-de bolsa, bu bazardaky üpjünçilik basyşyny düýbünden ýok etmeýär. Päkistan bilen Bangladeşiň MMBtu üçin 25 dollardan ýokary ýük alýandygy aýdylsa-da, 30 dollardan ýokary Hindistanda senagat alyjylary üçin möhüm çäk hökmünde görkezilýär.

Europeewropanyň ýanwar aýyndan başlap Russiýanyň LNG-sine gadaganlyk girizmek meýilnamasy bazardaky näbelliligi ýokarlandyrýan faktorlaryň biridir. Rus LNG ýükleriniň alternatiw alyjylara ýüz tutmak ähtimallygy bar bolsa-da, iberişdäki bökdençlikler üpjünçilik basyşyny ýokarlandyryp biler diýlip hasaplanýar.

Alternatiw üpjünçilik çeşmeleri we uzak möhletli şertnamalar

Aýlagdan gelýän üpjünçiligiň kesilmegi bilen LNG alyjylary Günbatar Afrikadan Indoneziýa çenli alternatiw çeşmelere baha berýärler. Taýland; Oman Demirgazyk Amerikany we Günbatar Afrikany, Bangladeş bolsa Indoneziýany, Awstraliýany we Hytaýy alternatiw üpjünçilik nokady hökmünde görýär. Argentina, Gündogar Timor we Tanzaniýa ýaly täze öndürijiler üçin mümkinçilikler döreýärkä; Timor-Leste iki sany LNG zawody, “Uly Gün dogmagy” ýatagy üçin 5 million tonna we “Bayu-Undan” gazy üçin 1,5 million tonna meýilleşdirýär. LNG nyrhlarynyň ýokarlanmagy Aziýa alyjylaryny uzak möhletleýin şertnamalara iterýärkä, EUB-iň Europeewropadaky metanyň zyňyndylary baradaky düzgünleri uzak möhletleýin şertnamalary baglaşmagy kynlaşdyrýar.