8 welaýatda gün we ýel elektrik stansiýalary gurlar

Türkiýe tarapyndan Antalýada geçirilen BMG-nyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň Taraplaryň 31-nji konferensiýasy (COP31) bäşinji gününde halkara guramalary bilen täze hyzmatdaşlyk şertnamalaryna şaýat boldy. COP31-iň prezidenti we Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurumyň gatnaşmagynda geçirilen gol çekişlik dabarasynda ýerli hökümetleriň howanyň üýtgemegine garşy göreşini güýçlendirjek paketleri we täzelenip bilýän energiýa taslamalaryny maliýeleşdirmek yglan edildi.

8 welaýatda arassa energiýa önümçiligine nädip ýetiler?

Aziýa Ösüş Banky bilen gol çekilen 150 million ýewro täzelenip boljak energiýa taslamasynyň çäginde Hataý, Malatýa, Stambul Bağılar, Tokat, Trabzon, Diýarbakyr, Gaziantep we Mardin welaýatlarynda umumy kuwwaty 186 megawatt bolan gün we ýel elektrik stansiýalary gurlar. Bu maýa goýumlary her ýylda 320 million kilowat sagat arassa energiýa öndürmegi, 120 müň tonna parnik gazynyň çykmagynyň öňüni almagy we takmynan 150 müň hojalygyň elektrik zerurlyklaryny kanagatlandyrmagy maksat edinýär.

Çydamly şäherler üçin haýsy maliýeleşdirme berildi?

Bütindünýä banky bilen "Greenaşyl we geljekki şäherler taslamasy" çäginde 191 million ýewro barabar karz şertnamasy baglaşylsa-da, suw howpsuzlygy we netijelilik taslamalary üçin 700 million ýewro maýa goýum meýilnamasy yglan edildi. Mundan başga-da, Halkara Maliýe Korporasiýasy (IFC) we Europeanewropa Maýa goýum banky bilen hyzmatdaşlyk, häkimlikleriň howanyň amatly infrastruktura maýa goýumlary üçin halkara maliýeleşdirilmegine girmek mümkinçiligini ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Antalýada dowam edýän COP31 sammitinde, Bütindünýä banky we BMG-Habitat tarapyndan goldanýan Türkiýäniň dürli sebitlerindäki şäherleriň howanyň üýtgemegine garşy durnuklylygyny ýokarlandyrmak maksady bilen "Türkiýe çydamly şäherler ýurt platformasy" başlandy. Ministr Murat Kurum şäherleriň howanyň täsirini gönüden-göni başdan geçirýän edaralardygyny aýtdy we bu taslamalaryň daşky gurşawa peýdaly boljakdygyny we ýerli hökümetleriň ykdysady güýjüne goşant goşjakdygyny aýtdy.

Göz öňünde tutulýan taslamalar, Türkiýanyň howanyň üýtgemegine garşy göreşmek maksatlaryna laýyklykda ýerli dolandyryş edaralarynyň infrastruktura kuwwatyny ýokarlandyrmagy we energiýa netijeliligini ýokarlandyrmagy maksat edinýän giňişleýin prosesi aňladýar. Degişli häkimlikler we ILBANK bilen hyzmatdaşlykda amala aşyryljak bu maýa goýumlarynyň ýerine ýetiriş tertibi we tehniki amallary gol çekilen halkara şertnamalaryň çäginde edaralar tarapyndan dolandyrylar.

Governmenterli hökümetleriň howanyň maliýeleşdirilmegine elýeterliligi has aňsat bolar

Bu şertnamalar Türkiýedäki häkimlikleriň howanyň üýtgemegine garşy göreşmek üçin durmuşa geçirýän taslamalary üçin zerur bolan halkara çeşmelerine girmek üçin täze döwür başlaýar. Bu maliýeleşdirme, esasanam energiýa öndürmek we suw dolandyryşy ýaly möhüm ugurlarda ýerli hökümetleriň klimat krizisine has çydamly şäherleri gurmak mümkinçiligini gönüden-göni ýokarlandyrar.

Energiýa we suw tygşytlamak boýunça beton girdeji garaşylýar

Meýilleşdirilen gün we ýel elektrik stansiýalarynyň işe girizilmegi bilen 8 welaýatda 150 müň hojalygyň energiýa zerurlyklaryny kanagatlandyrar we zyňyndylary 120 müň tonna azaldar diýlip garaşylýar. Mundan başga-da, suw howpsuzlygy taslamalary bilen birlikde, agyz suw ulgamlarynyň syzyşlaryny azaltmak we köl ekosistemalaryny goramak arkaly millionlarça litr suw tygşytlamak we tebigata gaýtarmak göz öňünde tutulýar.