Bütindünýä bankyndan Türkiýä 191 million ýewro karzy

Türkiýe tarapyndan gurnalan Antalýada geçirilen BMG-nyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (UNPCCC) Taraplaryň 31-nji maslahatynyň (COP31) çäginde howanyň durnukly şäherlerini gurmagyna ýerli hökümetlere goşant goşjak möhüm maliýeleşdiriş şertnamasyna gol çekildi. COP31-iň prezidenti we daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum, Bütindünýä banky bilen 191 million ýewrolyk “Greenaşyl we geljek şäherler taslamasy” kiçi karz şertnamasyna gol çekilendigini habar berdi.

Türkiýäniň çydamly şäherleriniň ýurt platformasy näme?

Durnukly şäher durnuklylygyny maliýeleşdirmek işjeňliginiň (SURFF) kömegi bilen döredilen Türkiýe çydamly şäherler ýurt platformasy, Bütindünýä banky we BMG-Habitat goldawy bilen ILBANK-nyň utgaşdyrylmagy astynda amala aşyryldy. Ministr Murat Kurum bu platformanyň suw howpsuzlygy, energiýa, transport we galyndylary dolandyrmak ýaly şäherlerdäki töwekgelçiliklerini azaltmagy maksat edinýändigini aýtdy. Ylalaşygyň çäginde Konýadaky Meke kölüne her ýylda 1,2 milliard litr suw bermek we Beýşehir kölüne hapa suwlary arassalamak maýa goýumlary ýaly anyk taslamalar meýilleşdirilýär.

gaýtadan dikeldilýän energiýa üçin 150 million ýewro maýa goýum

Aziýa Ösüş Banky bilen 150 million ýewro deň bolan täzelenip bilýän energiýa taslamasynyň ylalaşylandygyny mälim eden ministr Kurum, Hataý, Malatýa, Stambul Bağkylar, Tokat, Trabzon, Diýarbakyr, Gaziantep we Mardinde umumy güýji 186 megawatt bolan gün we ýel elektrik stansiýalarynyň dörediljekdigini aýtdy. Bu maýa goýumlary bilen her ýylda 320 million kilowat sagat arassa energiýa öndürmek, 120 müň tonna parnik gazlarynyň çykarylmagynyň öňüni almak we 150 müň hojalygyň elektrik zerurlyklaryny kanagatlandyrmak maksat edinilýär.

2026-njy ýylyň 13-nji noýabrynda Antalýada geçirilen gol çekişlik dabarasy bilen resmi taýdan açylan bu hyzmatdaşlyk, Türkiýäniň howanyň üýtgemegine garşy göreşmek syýasatlaryny maliýe çeşmeleri bilen goldamagy maksat edinýär. ILBANK-yň kepilligi bilen amala aşyryljak taslamalar, häkimlikleriň halkara maliýeleşdirilmegine elýeterliligini ýeňilleşdirmek bilen ýerli hökümetleriň howanyň amatly infrastruktura maýa goýumlaryny güýçlendirer.

Degişli taslamalar Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň utgaşdyrylmagy bilen halkara maliýe guramalary bilen ýerli hökümetleriň arasynda döredilen hyzmatdaşlygyň üsti bilen amala aşyrylar. Şäher häkimlikleri, bu serişdelere we tehniki goldaw amallaryna girmek üçin ILBANK bilen utgaşyp işlemegini dowam etdirer.

Howanyň maliýeleşdirilmegi ýerli taslamalary nädip çaltlaşdyrar?

Gol çekilen şertnamalar howanyň üýtgemeginiň täsirlerini gönüden-göni başdan geçirýän ýerli dolandyryş edaralaryna zerur bolan iri göwrümli infrastruktura maýa goýumlary üçin halkara maliýeleşdirilmegine girmäge kömek eder. Bu, esasanam suw dolandyryşy we gaýtadan dikeldilýän energiýa ýaly ugurlarda ýerli hökümetleriň elini güýçlendirer we taslamalaryň ýerine ýetiriş tapgyryna geçişini çaltlaşdyrar.

Şäherleriň howanyň durnuklylygynda garaşylýan üýtgeşmeler

Bu maýa goýumlary, esasanam guraklyk howpy bolan sebitlerde suw howpsuzlygyny ýokarlandyrar we arassa energiýa önümçiligi arkaly uglerod zyňyndylaryny azaldar diýlip garaşylýar. Taslamalaryň tamamlanmagy bilen, kesgitlenen 8 welaýatda energiýa çykdajylarynyň azalmagyna we howanyň daşky gurşaw töwekgelçiliginiň azalmagyna garaşylýar.