COP31 Antalýada 120 müň gatnaşyjy bilen rekord goýdy

2026-njy ýylyň 9-njy noýabrynda Antalýada gapylaryny açan Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi taraplarynyň 31-nji konferensiýasy (COP31) ilkinji hepdesini yzda galdyrdy we hasaba alnan 120 müňden gowrak gatnaşyjy bilen rekord goýdy. 1,1 million inedördül metr ägirt uly EXPO meýdanynda geçirilen sammitde Gök zolakda resmi gepleşikler geçirildi, işewür dünýä we hökümete degişli bolmadyk guramalar Greenaşyl zolakdaky çärelere ýygnandy.

COP31 sammitinde diplomatik pursatlar

Sammitiň ilkinji hepdesinde reňkli pursatlar we güýçli diplomatik gepleşikler boldy. Prezident Rejep Taýyp Erdogan Europeanewropa Komissiýasynyň başlygy Ursula fon der Leýeni "Ertiriňiz haýyrly, Maşallah, ýagdaýlaryňyz nähili?" Sözleri bilen garşylady. Bu sözler bilen salamlaşmagy we Palaunyň prezidenti Surangel S. Whipps Jr. energiýa dünýäsinde

"35 by 35" nyşany

Halkara Energetika Guramasynyň prezidenti, doktor Fatih Birol energiýa pudagyndaky global maksatlary paýlaşdy we 2035-nji ýyla çenli elektrik energiýasynyň sarp edilişiniň paýyny 35 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýän “35-den 35-e çenli” inisiatiwany hödürledi. Antalýadan dünýä “Geljek elektrik togyndadyr” habaryny beren Birol, ABŞ-nyň öňki wise-prezidenti Al Gor tarapyndan “Türkiýäniň ogly we global gahryman”

tarapyndan öwüldi.

Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurumyň ýolbaşçylygyndaky COP31-de Palestinanyň premýer-ministri Muhammet Mustafanyň umumy mejlisinde eden çykyşynda zalda duýgudaş pursatlar boldy. Ministr Kurumyň Türkiýäniň Palestina we Gazany goldaýandygyny ýene bir gezek aýdanyndan soň, Palestinanyň premýer-ministri Mustafa el çarpyşmalar bilen garşylandy. Ministr Kurum, Antalýany sammitiň dowamynda ýaşyl maliýeleşdiriş şertnamalary we şäher durnuklylygy ýaly mowzuklarda köp aragatnaşyk gurmak arkaly howa diplomatiýasyny durmuşa geçirmek isleginiň güýçlendirilýän merkeze öwürmegi maksat edinýändiklerini aýtdy.

Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda guralan bu ägirt gurama, howanyň üýtgemegine garşy göreşde we global hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmakda anyk çäreleri görmek maksady bilen 9-njy noýabrda Antalýada başlandy. Geçirilen mejlisler we konferensiýanyň çäginde gol çekilen niýet resminamalary halkara jemgyýetçiliginiň klimat krizisine garşy umumy ugry kesgitlemek ugrundaky tagallalaryny görkezýär. Gatnaşanlar, sammitiň dowamy wagtynda howanyň adalaty we maliýe goldaw mehanizmleri baradaky kararlary ýerine ýetirmegi dowam etdirerler.

Antalýa howa diplomatiýasynyň täze merkezine öwrülýärmi?

COP31-iň ilkinji hepdesinde 120 müňden gowrak gatnaşyjynyň sany Türkiýanyň halkara howa diplomatiýasyndaky işjeň roluny we kabul ediş ukybyny görkezýär. "Wadalar däl, tejribe COP" şygary bilen dowam edýän sammit, Türkiýäniň global howa maksatlarynda köpri gurmak merkezi hökmünde görkezilendigini subut edýär.

Global klimat gaznalary we ýaşyl maliýe nähili emele geler?

Sammitde gol çekilen ýaşyl maliýeleşdiriş şertnamalary we Pacificuwaş ummanyň durnuklylyk gaznasy ýaly başlangyçlar ösýän ýurtlaryň howanyň üýtgemegine garşy göreşinde täze döwre gapy açyp biler. Bu anyk ädimleriň, halkara maýadarlaryň ýaşyl energiýa taslamalaryna bolan gyzyklanmasyny ýokarlandyrmagyna we ýakyn ýyllarda howanyň ugruna gönükdirilen tehnologiýa geçirişlerini çaltlaşdyrmagyna garaşylýar.