COP31 Antalýada başlandy: Ministr Kurumyň howa çagyryşy

Dünýä liderlerini birleşdirýän COP31 klimat sammiti, şu gün Antalýada geçirilen mejlisler bilen resmi taýdan başlandy. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum sammitiň açylyş dabarasynda eden çykyşynda global temperaturanyň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly howplara ünsi çekdi we howanyň üýtgemegine garşy göreşde halkara hyzmatdaşlygynyň hökmanydygyny aýtdy.

Howanyň hereketi we milli bähbitler nähili kesişýär?

Ministr Murat Kurum howanyň hereketi bilen milli bähbitleriň arasynda berk baglanyşygyň bardygyny we çydamly şäherleriň ykdysadyýeti güýçlendirýändigini aýtdy. 2035-nji ýyla çenli energiýanyň soňky sarp edilişinde elektrik energiýasynyň paýyny 35 göterime çenli ýokarlandyrmak maksadyny yglan eden häkimýet, birinji aýaly Erdoganyň ýolbaşçylygyndaky galyndylaryň nol hereketi we aýlaw ykdysadyýeti howanyň üýtgemegine garşy göreşde anyk gurallardygyny aýtdy.

Howanyň maliýeleşdirilmegi we durmuşa geçiriş köprüsi näme?

Howanyň maliýeleşdirilmegine elýeterliligiň çaltlaşdyrylmalydygyny mälim eden ministr Kurum, taslamalaryň maliýeleşdirilmegine garaşýan wagtlaryny ýitirýändigini aýtdy. COP31 prezidentliginiň çäginde işlenip düzülen "howany durmuşa geçirmek köprüsi" mehanizminiň milli meýilnamalary maliýeleşdirmek, tehnologiýa we tejribe bilen birleşdirjekdigini düşündirip, Häkimiýet, ýer titremesi zolagynda gurlan 500 müň klimata çydamly jaý tejribesi bilen beýleki ýurtlar bilen paýlaşmaga taýýardygyny aýtdy.

Antalýada geçirilen COP31 sammiti, global temperaturanyň senagatdan öňki derejeden 1,5 dereje ýokarlanmagyna we dünýädäki betbagtçylyklaryň köpelmegine garşy döwletleriň umumy islegini ösdürmegi maksat edinýär. Ministr Murat Kurum sammitdäki çykyşynda Türkiýäniň çözgüt tekliplerini liderler bilen howanyň adalaty, maliýe ygtyýary we durnukly şäherler bilen paýlaşdy.

Birleşen Milletler Guramasynyň çäginde geçirilen şeýle sammitler ýurtlaryň howanyň üýtgemegine garşy göreşmek baradaky borçnamalaryny kesgitleýän we global strategiýalary döredýän platforma bolup hyzmat edýär. Gatnaşýan ýurtlaryň sammitde kabul edilen kararlary milli kanunçylyklarynda we maýa goýum maksatnamalarynda görkezmegine garaşylýarka, bu işde Türkiýe tarapyndan hödürlenýän howany durmuşa geçirmek köprüsi ýaly mehanizmleriň netijeliligine gözegçilik ediler.

Global howa maksatlary üçin täze döwür başlaýarmy?

Antalýada geçirilen sammit, howanyň üýtgemegine garşy göreşde diňe bir wada bermän, eýsem anyk maýa goýumlary we maliýe mehanizmleri hem öňe sürülýän döwre girendigimizi görkezýär. Ministr Kurumyň nygtaýan "durmuşa geçiriş köprüsi", ýurtlaryň ösüş maksatlaryny we howanyň borçnamalaryny birleşdirýän taslamalaryň durmuşa geçirilmeginde aýgytly rol oýnap biler.

Bu kararlar haýsy pudaklary we sebitleri üýtgedip biler?

Sammitde kabul edilen 2035-nji ýyla çenli elektrik energiýasynyň paýy 35 göterim ýaly maksatlar energiýa pudagynda uly özgerişlere sebäp bolup biler. Hususan-da, gaýtadan dikeldilýän energiýa maýa goýumlarynyň köpelmegi, tehnologiki hyzmatdaşlygyň tizlenmegi we howanyň çydamly infrastruktura taslamalarynyň ýaýramagy Türkiýe we ösýän ýurtlar üçin täze iş we gülläp ösüş ugurlaryny döredip biler.