COP31 Greenaşyl zona Antalýada gapylaryny açdy

COP31 prezidenti we daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum 2026-njy ýylyň 9-njy noýabrynda Antalýada geçirilen COP31-iň çäginde döredilen Greenaşyl zolagy açdy. Ministr Kurum Gök zolakda geçirilen diplomatik gepleşikleri Greenaşyl zonada anyk tejribä öwürmegi maksat edinýändigini we bu çärä gatnaşjak 20 sessiýa bilen her gün takmynan 100 müň myhmany kabul etmegi meýilleşdirýändigini aýtdy.

Greenaşyl zolakda haýsy çäreler geçiriler?

Myrat Kurum, Greenaşyl zolagyň howanyň üýtgemegine garşy göreşde raýat jemgyýeti, hususy pudak, aýallar we ýaşlar üçin giň gatnaşma platformasyny hödürleýändigini aýtdy we bu sebitiň ylym, sungat, bilim we güýmenje birleşdirjekdigini aýtdy. Arassa energiýa we sanly çözgütler 207 tehnologiýa kompaniýasy we başlangyç kompaniýasy maýadarlar bilen duşuşjak sebitde birinji orunda durýar. Mundan başga-da, Educationokary bilim geňeşiniň utgaşdyrylmagynda COP akademiýasy bilen akademiki hyzmatdaşlygy güýçlener, “Zol galyndylary” we goýumlary yzyna gaýtarmak ulgamlary ýaly taslamalar myhmanlar tarapyndan başdan geçiriler.

Betbagtçylyklary dolandyrmak we ynsanperwerlik jogapkärçiligine ünsi çekmek

2023-nji ýylyň 6-njy fewralynda Kahramanmaraş merkezindäki ýer titremeleriniň Finiks pawilionynda görkeziljekdigini belläp, ministr Kurum betbagtçylyklara taýyn şäherleri döretmegiň ileri tutulýandygyny aýtdy. Gaza çadyry bilen ynsanperwerlik jogapkärçiligine ünsi çeken Kurum, arassa suwdan we howpsuz durmuşdan peýdalanmak hukugynyň klimat syýasatynyň merkezinde bolmalydygyny aýtdy. Medeniýet we sungat pudagynda, COPArt-yň çäginde müňden gowrak eseriň görkeziljek wakalary bilen howanyň üýtgemegi meselesine çeper garaýyş getirmegi maksat edinýär.

Antalýada geçirilen COP31 sammiti, klimat gün tertibini tassyklaýan 196 partiýa bilen global klimat syýasatynda täze sepgit gazandy. Ministr Murat Kurumyň ýolbaşçylygynda geçirilen bu işde, Türkiýe tarapyndan gurnalan Greenaşyl zona, 154 ýurtdan 45 müň meýletin arzasy bilen giň halkara gatnaşmagyna şaýat boldy.

Howanyň üýtgemegine garşy göreş prosesleri Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň çäginde amala aşyrylýar we degişli ministrlikler we halkara guramalar ýerli we dünýä derejesinde kabul edilen kararlary durmuşa geçirmek üçin utgaşdyrylýar. Raýatlar, COP31 prosesi we Greenaşyl zolakdaky waka senenamasy bilen baglanyşykly häzirki wakalary Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň resmi kanallary arkaly yzarlap bilerler.

Netije

COP31 sammiti howanyň üýtgemegine garşy göreşiň diňe bir diplomatik tekstler bilen däl, eýsem tehnologiýa, sungat we ýerli tejribeler bilen hem goldanylmalydygyny görkezýär. Ministr Kurumyň aýdanlary, Türkiýäniň global klimat syýasatynda işjeň rol oýnandygyny we jemgyýetçilik gatnaşygyny ýokarlandyrmak üçin howa syýasatlaryny giňeldendigini görkezýär.

Tebigy betbagtçylyklar we tebigy galyndylar ýaly taslamalary halkara platformada görkezmek, Türkiýe çözgütlere gönükdirilen in engineeringenerçilik we durnuklylyk gözýetimini dünýä tanatmaga mümkinçilik berýär. Bu, howanyň üýtgemeginiň diňe bir daşky gurşaw meselesi däl, eýsem adam we jemgyýetçilik meselesi hökmünde hem çözülmelidigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Antalýada geçirilen bu sammite ýerli telekeçileriň halkara maýadarlar bilen duşuşmagyna we arassa energiýa tehnologiýalarynyň ýaýramagyna möhüm goşant goşmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, ýaşlary we raýat jemgyýetini karar bermek işlerine çekmek, jemgyýetiň habardarlygyny we howanyň üýtgemegine garşy göreşde ynamy artdyryp biler.

Greenaşyl zolakda görkezilen galyndylary dolandyrmak we betbagtçylykdan soň gaýtadan dikeldiş modelleri beýleki ýurtlar üçin görelde bolup biler we dünýäde şuňa meňzeş tejribäniň kabul edilmegine itergi berip biler. Wakalar şäherleriň gündelik durmuşynda öz beýanyny tapýandygy sebäpli, dowamly ýaşaýyş tejribesini has giň tomaşaçylar kabul eder.