ABŞ we Ysraýyl-Eýran dartgynlygy global pudaklara täsir edýär

ABŞ we Ysraýyl tarapyndan Eýrana garşy başlanan harby operasiýalar dünýäniň köp pudaklarynda zynjyrly reaksiýa döredýär. Esasanam elektrik ulagynyň öndürilmegi bu ýagdaýa oňyn we negatiw täsir edýär. Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy elektrik ulaglaryna bolan gyzyklanmany artdyrsa-da, batareýany öndürmekde ulanylýan kükürtdäki kynçylyklar çykdajylary ýokarlandyrýar.

Elektrik ulaglary pudagyndaky kynçylyklar

Elektrik ulaglarynyň batareýalary nikel we litiý ýaly möhüm minerallara baglydyr. Bu minerallary senagat taýdan ulanmak üçin zerur bolan kükürt kislotasy Eastakyn Gündogardaky dartgynlylyga täsir edýär. Kükürt kislotasynyň üpjünçiliginiň köpüsini Hormuz bogazyndan geçýän tankerler üpjün edýär. Şeýle-de bolsa, bu sebitde bolup geçen soňky çaknyşyklar maddy-tehniki kynçylyklara sebäp boldy we üpjünçiligi düýpli çäklendirdi. Bu pese gaçmak, esasanam Hytaýyň elektrik ulagy öndürijilerine ýaramaz täsir edýän nikel we litiý ýaly minerallaryň öndürilmegini bozdy.

Indoneziýada we Filippinlerde ýagdaý

Global nikel önümçiliginiň takmynan 70 göterimini üpjün edýän Indoneziýa, kükürt kislotasynyň ýoklugy sebäpli 2026-njy ýyla çenli önümçilik maksatlaryny 30 göterim çäklendirmegi meýilleşdirýär. Edil şonuň ýaly-da, Filippinlere-de bu krizis agyr täsir etdi. Largesturduň iň uly nikel öndürijisi Nikel Asia Corp, dizel aksiýalarynyň gutarjakdygyny we üpjünçilik zynjyryny täzeden gurup bolmaýan halatynda önümçiligini togtatmalydygyny habar berdi. Elektrik ulagynyň batareýalarynda möhüm rol oýnaýan litiý bilen üpjün etmekdäki meseleler pudagyň umumy işine howp salýar. Bu, elektrik ulagy bazaryndaky bahalaryň üýtgemegine sebäp bolup, batareýanyň çykdajylaryny ýokarlandyryp biler.

Mümkin geljek ösüşler

Häzirki krizis dünýäniň energiýa we senagat pudaklarynda näbellilik döredýär. Şeýle geosyýasy päsgelçilikleriň öňünde elektrik ulagy bazarynyň haýsy strategiýany ösdürjekdigi bilesigelijilik meselesidir. Uzak möhletleýin perspektiwada şeýle dartgynlylygyň pudagy has çydamly we köp ugurly üpjünçilik zynjyrlaryny ösdürmegine itergi bermegine garaşylýar.