ABŞ-dan global söwda urşy: Türkiýe bilen birlikde 60 ýurda täze gümrük nyrhlary

ABŞ-nyň Söwda wekiliniň edarasy (USTR) global söwda balansyny sarsdyrjak täze karar berdi. Söwda kanuny 1974-nji ýylyň 301-nji bölümi boýunça geçirilen giňişleýin derňewden soň, mejbury zähmet ulanyp öndürilen harytlaryň importyna garşy degişli çäreleri görmedik 60 söwda hyzmatdaşyna täze gümrük paçlarynyň salynýandygy mälim edildi. Bu kararyň ABŞ-nyň import mukdaryna diýen ýaly täsir etjek bir çäk bar.

99.4 göterim importyň ägirt uly nyrh paketi

USTR tarapyndan berlen resmi beýanatda dürli ýurtlaryň mejbury zähmet arkaly alynýan önümleriň import edilmegini gadagan etmeýändigi ýa-da bu gadaganlyklary netijeli durmuşa geçirmändigi sebäpli derňewiň tamamlanandygy aýdyldy. Täze düzgün, käbir önümlerden boşadylmalary hasaba almazdan, ABŞ-nyň importynyň takmynan 99,4 göterimini öz içine alýar. Ulanyljak salgyt stawkalary, ýurtlaryň kanuny kadalaryna baglylykda 10 göterimden 12,5 göterime çenli üýtgäp biler. Mejbury zähmeti gadagan edýän ýa-da ikitaraplaýyn şertnamalar arkaly bu ýagdaýy amala aşyrýan ýurtlara 10 göterim salgyt salynjakdygyna garamazdan, şeýle düzgüni bolmadyk ýurtlardan 12,5 göterim gümrük paçlary alynýar.

12.5 Türkiýä we ägirt ykdysadyýetlere salgyt salmagy

Türkiye täze gümrük nyrhlarynyň sanawynda iň köp salgyt ýaýran ýurtlaryň arasynda. Karara laýyklykda; 12,5 göterim gümrük paçlary Türkiýeden, Hytaýdan, Russiýadan, Wýetnamdan, Singapurdan, Taýlanddan, Awstraliýadan, Täze Zelandiýadan, Braziliýadan, Günorta Afrika, Saud Arabystany, Birleşen Arap Emirlikleri we Ysraýyl önümlerinden alynýar. Beýleki tarapdan, Argentina, Kanada, Bangladeş, Hindistan, Malaýziýa, Meksika, Päkistan we Angliýa ýaly ýurtlar 10 göterim salgyt salynar. Unionewropa Bileleşiginden we Taýwandan gelip çykýan önümler üçin “Iň halanýan millet” statusyny göz öňünde tutup, salgyt salmagyň umumy mukdary 10 göterim hökmünde kesgitlenýär; Bu nyrh Japanaponiýanyň, Günorta Koreýanyň we Şweýsariýanyň önümleri üçin 12,5 göterim bolar.

Täze nyrhlar 24-nji iýulda güýje girer

ABŞ-nyň administrasiýasy tarapyndan mart aýynda başlanan 301-nji bölümiň derňewi netijesinde ýüze çykan bu täze nyrhlar, ABŞ-nyň gümrükhanasyna girýän ýa-da ammarlardan 24-nji iýulda çykarylan ähli önümlere degişlidir. Bu möhüm ädim ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump ozal Söwda kanunynyň 122-nji bölümi boýunça durmuşa geçiren we iň köp 150 gün güýje girýän 10 göterim global nyrhyň möhleti gutarýar. ABŞ-nyň Courtokary kazyýeti Halkara adatdan daşary ykdysady güýçler kanunyna (IEEPA) esaslanýan öňki nyrhlary bikanun diýip hasaplandan soň, bu wagtlaýyn ädim ätdi. Häzirki 10 göterim global salgyt 150 günlük kanuny möhlet, täze kararyň güýje girmegi bilen 24-nji iýulda tamamlanýar.