Türkiýe bilen Özbegistanyň arasynda 5 milliard dollarlyk söwda mukdary üçin täze hyzmatdaşlyk teswirnamalaryna gol çekildi

Söwda ministri Ömer Bolat, Özbegistanyň prezidenti Şewket Mirziýoýewiň we Türkiýe döwletleri guramasynyň 13-nji sammitiniň çäginde Ankarada ýerleşýän wekiliýetiniň sapary wagtynda iki ýurduň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny pugtalandyrjak möhüm şertnamalara gol çekilendigini habar berdi. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň we Özbegistanyň prezidenti Şewket Mirziýowyň gatnaşmagynda geçirilen gol çekişlik dabarasynda söwda mukdaryny 5 milliard dollara çenli ýokarlandyrmak maksady bilen anyk ädimler ädildi.

Türkiýe-Özbegistan Işewürlik we Maýa goýum Geňeşi döredildi

Iki ýurduň ýolbaşçylary söwda we maýa goýum gatnaşyklaryny ösdürmek maksady bilen "Türkiýe-Özbegistan Biznes we maýa goýum geňeşini" döretmek barada şertnama baglaşdy. Söwda ministri Ömer Bolat geňeşiň türk tarapyna wise-prezident Cevdet Ýylmazyň ýolbaşçylyk etjekdigini we bu inisiatiwanyň 2025-nji ýylda 3,1 milliard dollarlyk söwda mukdaryny 5 milliard dollara çenli ýokarlandyrmakda möhüm rol oýnajakdygyny aýtdy.

Gümrük proseduralarynda sanlaşdyrmak we tizlik maksady

Prezident Erdogan bilen Özbegistanyň prezidenti Mirziýoýewiň gatnaşmagynda "Döwlet serhetlerinden geçýän harytlar we ulaglar barada deslapky maglumatlary alyş-çalyş teswirnamasyna" Söwda ministri Ömer Bolat we Özbegistanyň Daşary işler ministri Bagtyýor Saidow gol çekdi. Bu teswirnama, serhet derwezelerinde garaşmagyň wagtyny azaltmagy we gümrükden geçýän ulaglar we harytlar baradaky maglumatlaryň elektron görnüşinde paýlaşylmagyny üpjün etmek arkaly gümrük amallaryny çaltlaşdyrmagy maksat edinýär.

Türkiýe bilen Özbegistan Ankarada geçirilen 13-nji TDT sammiti mynasybetli birleşip, "Türkiýe-Özbegistan artykmaç söwda şertnamasynyň gerimini giňeltmek teswirnamasyna" we gümrük pudagynda maglumatlary paýlaşmagy goşmak bilen goşmaça teswirnama gol çekdi. Mundan başga-da, türk potratçylyk pudagynyň şu güne çenli Özbegistanda 9,5 milliard dollardan gowrak gymmaty bolan 333 taslamany tamamlandygy we iki ýurduň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygyň umumy taryh we medeniýet esasynda pugtalandyryljakdygy nygtaldy.

Iki ýurduň arasyndaky söwda gatnaşyklary Söwda ministrligi we degişli Özbek häkimiýetleri tarapyndan ýerine ýetirilen ikitaraplaýyn şertnamalar bilen düzgünleşdirilýär. Göz öňünde tutulan teswirnamalar gümrük amallaryny sazlaşdyrmagy we tranzit söwdasyny has ygtybarly gurluşda ösdürmegi maksat edinýär. Iki ýurduň Söwda ministrlikleri degişli amallary ýerine ýetirýärler we işewür dünýäsiniň wekilleri Türkiýe-Özbegistan Işewürlik we Maýa goýum Geňeşi arkaly bu proseslere gatnaşyp bilerler.

Netije

Gol çekilen teswirnamalar we döredilen Iş we maýa goýum geňeşi Türkiýän bilen Özbegistanyň arasyndaky ykdysady integrasiýanyň institusional gurluşa ýetendigini görkezýär. Hususan-da, gümrük amallarynyň sanlaşdyrylmagy we artykmaç söwda geriminiň giňelmegi iki ýurduň arasyndaky söwda çykdajylarynyň azaljakdygyny we maýa goýum gurşawynyň gowulaşjakdygyny görkezýär.

Potratçylyk pudagynda häzirki üstünlikleri täze maýa goýumlary bilen goldamak, ykdysady mukdaryň 5 milliard dollarlyk maksadyna ýetmek üçin esasy rol oýnap biler. Bu ädimler, iki dogan ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygyň täjirçilik ölçeginde has durnukly esasda goýlandygyny subut edýär.

Mümkin täsirler

Gümrükde garaşmagyň wagtyny azaltmak, iki ýurtda eksportçylaryň logistika çykdajylaryny azaltmak arkaly bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyryp biler. Elektron maglumatlary paýlaşmak, serhet geçelgelerinde aç-açanlygy we howpsuzlygy ýokarlandyrmak arkaly üstaşyr söwdanyň has çalt işlenmegine goşant goşup biler.

Türkiýe-Özbegistan Işewürlik we Maýa goýum Geňeşiniň işe girizilmegi hususy pudagyň maýa goýumlaryny ösdürmäge we iki ýurduň işewür adamlarynyň arasynda täze hyzmatdaşlygy ýola goýmaga kömek edip biler. Bu ýagdaý uzak möhletde iş üpjünçiliginiň ösmegine we sebitleýin ykdysady ösüşe oňyn täsir edip biler.