Türkiýe bilen Özbegistanyň arasynda söwda hyzmatdaşlygy üçin ýokary derejeli geňeş döredildi

Türkiýe we Özbegistan iki ýurduň arasyndaky ykdysady we söwda gatnaşyklaryny gowulandyrmak maksady bilen 2026-njy ýylyň 29-njy oktýabrynda täze hyzmatdaşlyk mehanizmini döretdiler. Maksat, Prezident Rejep Taýyp Erdogan bilen Özbegistanyň prezidenti Şewket Mirziýýow tarapyndan gol çekilen "Türkiýe Respublikasynyň hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň hökümetiniň arasynda işewür dünýäsini goldamak boýunça ýokary derejeli geňeş döretmek baradaky şertnama" bilen iki ýurduň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny pugtalandyrmakdyr.

Geňeşe kim başlyklyk eder?

Döredilen işewür dünýäsini goldamak boýunça ýokary derejeli geňeş, Türkiýe Respublikasynyň Wise-prezidenti Cevdet Ýylmazyň we Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň Dolandyryş Başlygynyň egindeş baştutanlygynda işlär. Geňeşiň yzygiderli mejlisleriniň maksady bilelikdäki maýa goýum taslamalaryny çaltlaşdyrmak, döwlet edaralary bilen hususy pudagyň arasyndaky utgaşdyrylyşy ýokarlandyrmak we täze hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerine baha bermek.

Söwda mukdary näçeräk kesgitlenildi?

Türkiýe bilen Özbegistanyň arasyndaky söwda mukdaryny birinji etapda 5 milliard dollara, orta möhletde bolsa 10 milliard dollara çenli ýokarlandyrmak meýilleşdirilýär. Söwda ministrligi bu geňeşiň kesgitlenen maksatlara ýetmek üçin möhüm ädimdigini aýtdy we bu mehanizmiň iki ýurduň arasyndaky söwda gatnaşyklaryna täze itergi berjekdigini aýtdy. Ministrlik bu etaby goldaýandygyny şu beýannama bilen mälim etdi: "Söwda ministrligi hökmünde, Türkiýe bilen Özbegistan dogan doganymyzyň arasyndaky ykdysady we söwda gatnaşyklaryny has ýokary derejelere çykarmak, işewür dünýälerimiziň arasyndaky hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmak we kesgitlenen söwda mukdaryna ýetmek üçin Geňeşiň işine her dürli goldaw bereris."

Prezident Rejep Taýyp Erdogan we Özbegistanyň prezidenti Şewket Mirziýýow tarapyndan 2026-njy ýylyň 29-njy oktýabrynda gol çekilen şertnama iki ýurduň işewür guramalaryny birleşdirip, özara maýa goýumlaryny höweslendirýär. Wise-prezident Cevdet Ýylmazyň bilelikde ýolbaşçylyk etjek geňeşi döwlet we hususy pudaklaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy halkara ülňülerine ýetirmegi maksat edinýär.

Iki ýurduň arasyndaky şeýle ikitaraplaýyn şertnamalar Daşary işler ministrligi bilen Söwda ministrliginiň utgaşdyrylmagy netijesinde amala aşyrylýar we ýerine ýetiriş tertibi gollardan soň degişli edaralar tarapyndan kesgitlenýär. Işewür dünýä wekilleri, Söwda ministrliginiň resmi bildirişleri arkaly geňeşiň işi we maýa goýum mümkinçilikleri baradaky häzirki wakalary yzarlap bilerler.

Netije

Türkiýe bilen Özbegistanyň arasyndaky bu täze hyzmatdaşlyk ädimi, iki ýurduň ykdysady integrasiýany çuňlaşdyrmak kararyny görkezýär. Hususan-da, 10 milliard dollarlyk söwda maksady taraplaryň birek-biregi strategiki hyzmatdaşlar hökmünde görýändiklerine we häzirki täjirçilik potensialynyň has ýokary derejelere çykarylyp bilinjekdigine bolan ynamy görkezýär.

Geňeşiň bilelikde başlyklyk derejesinde döredilmegi kabul edilmeli kararlary çalt ýerine ýetirmek we býurokratik amallary azaltmak meselesinde möhümdir. Bu gurluş, diňe bir döwletara protokol bolmak bilen çäklenmän, hususy sektora ýol açjak anyk utgaşdyryjy merkez bolup hyzmat eder.

Mümkin täsirler

Döredilen geňeş iki ýurduň işewür adamlary üçin täze maýa goýum mümkinçilikleriniň döremegine we bilelikdäki kärhanalaryň köpelmegine ýol açyp biler. Hususan-da, energiýa, gurluşyk, oba hojalygy we dokma ýaly pudaklarda işleýän kompaniýalara bazara has aňsat girip, geňeş arkaly özara maýa goýum höweslerinden peýdalanmagyna garaşylýar.

Söwda mukdary orta möhletde 10 milliard dollara ýeten bolsa, bu iki ýurduň daşary söwda balansyna oňyn täsir edip biler. Mundan başga-da, döwlet we hususy pudaklaryň arasyndaky utgaşdyrylyşy güýçlendirmek sebitdäki logistika we gümrük amallaryny has netijeli edip biler.