ABŞ-dan taryhy karar: Siriýa 45 ýyldan soň terror sanawyndan aýryldy

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) administrasiýasy tarapyndan Eastakyn Gündogardaky deňagramlylygy sarsdyrjak taryhy ädim ädildi. ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň resmi beýanynda Siriýanyň onlarça ýyl bäri dowam edip gelýän "terrorçylygy goldaýan ýurtlar" sanawyndan düýbünden aýrylandygy habar berildi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Siriýanyň täze strategiýasyna laýyklykda kabul edilen bu möhüm karar, sebitdäki syýasy we harby deňagramlylygy üýtgedip biljek öwrüm nokady hasaplanýar.

HTS-iň "Global terrorçylyk guramasy" ýagdaýy aýryldy

Taryhy karar diňe Siriýa döwleti bilen çäklenmedi. Gazna müdirligi "Haýat Tahrir al-Şam" (HTS) toparynyň "Aýratyn bellenen global terrorçylyk guramasy" (SDGT) statusynyň ýatyrylandygyny habar berdi. Bu karara laýyklykda ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň Daşary ýurt emläklerine gözegçilik gullugy (OFAC) hem herekete geçdi we HTS-ni "ýörite bellenen raýatlar we petiklenen adamlar sanawyndan" resmi taýdan aýyrdy. Bu ädim Waşingtonyň meýdançadaky aktýorlar bilen täze diplomatik sahypasyny açmaga taýynlanýandygyny görkezýän iň anyk görkeziji hökmünde düşündirilýär.

1979-njy ýyldan bäri dowam edip gelýän Embargo prosesi gutardy

Siriýanyň gara sanawdaky taryhy gaty uzaga gidýär. Waşington administrasiýasy 1979-njy ýylda ilkinji gezek Damask re regimeimini "terrorçylygy goldaýan ýurtlar" kategoriýasyna goşdy. Takmynan 45 ýyl sanksiýa we izolýasiýa syýasatyndan soň kabul edilen karar ABŞ-nyň sebitdäki garaýşynyň uzak möhletleýin üýtgemegini görkezýär. ABŞ administrasiýasy geçen iýulda Kongrese habar bermek bilen Siriýany bu sanawdan aýyrmak niýetini resmi taýdan yglan etdi we bu prosesiň ilkinji signallaryny berdi.

Siriýanyň sanawdan aýrylmagy bilen ABŞ-nyň "terrorçylygy goldaýan ýurtlar" klassifikasiýasyndaky ýurtlaryň sany üçe çenli azaldy. Häzirki wagtda sanawda diňe Eýran , Kuba we Demirgazyk Koreýa bar. Hünärmenler Siriýa bolan bu diplomatik we ykdysady ýumşamagyň sebitdäki beýleki gatnaşyjylara edilýän basyşy artdyryp ýa-da täze bileleşiklere gapy açyp biljekdigini aýdýarlar. Trump administrasiýasynyň bu düýpli karary halkara jemgyýetçiliginde giň täsir galdyrmagyny dowam etdirýär.