ABŞ-nyň Eýrandan BMG-a ýazan gödek haty: "Raýat infrastrukturasy gönüden-göni nyşana alynýar"

Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky harby we diplomatik dartgynlyk Tähran administrasiýasynyň Birleşen Milletler Guramasyna (BMG) öň beren täze ädimi bilen güýçlenýär. Eýranyň BMG-daky hemişelik wekili Emir Said Irawani BMG-nyň Baş sekretary Antonio Guterrese iberen resmi hatynda ABŞ goşunynyň Eýranyň çägindäki möhüm raýat infrastruktura desgalaryny nyşana alýan harby operasiýalaryny iň berk ýazgardy. Irawani bu hüjümleriň halkara hukugyny aç-açan bozýandygyny aýtdy.

Möhüm infrastruktura we howp astyndaky Hormuz howpsuzlygy bogazy

Hemişelik wekil Irawani öz hatynda portlar, transport ulgamlary, aragatnaşyk desgalary, logistika merkezleri, radar ulgamlary we kenarýaka goranyş infrastrukturasy ýaly strategiki nokatlaryň ABŞ-nyň harby operasiýalarynda bilkastlaýyn nyşana alnandygyny aýtdy. Eýranly diplomat bu desgalaryň ýurduň ykdysadyýetiniň işlemegi we asuda ilatyň gündelik durmuşy üçin möhüm ähmiýete eýedigini aýtdy; Waşington administrasiýasynyň ölmegine, şikes ýetmegine, gurluşyň weýran bolmagyna we daşky gurşawa ýetirilen zyýanyň gönüden-göni jogapkärdigini aýtdy. Irawani bu bikanun harby hereketleriň dowam etdirilmegi, esasanam Pars aýlagynda we Hormuz bogazynda sebit durnuklylygyna, nawigasiýa azatlygyna we global howpsuzlyga uly howp salýandygyny duýdurdy.

Hormuzganda suw desgasy uruldy: 10 müň raýat suwsyz galdy

Hüjümleriň raýat durmuşyna göni täsiri Eýranyň günortasyndaky Hormozgan welaýatynda ýüze çykdy. Sourceserli çeşmelerden alnan maglumata görä, Hormozgan welaýatynyň Kask etrabynyň Bunci obasynda ýerleşýän deňiz suwlaryny arassalamak zawodyna uly zeper ýetipdir. Hormuzgan suw we lagym kompaniýasynyň baş müdiri Hamza Pur deňizden suw çekmek üçin ulanylýan nasos stansiýasynyň we desga edilen hüjümde elektrik transformatorynyň düýbünden ulanyp bolmajakdygyny habar berdi. Hamza Pur, sebitde takmynan 10 müň adamyň ýaşaýan 20 obasyny agyz suwy bilen üpjün edýän ulgamyň bu weýrançylyk sebäpli bütinleý maýypdygyny aýtdy we wakalary "terrorçylyk hereketleri we aç-açan jenaýat" diýip häsiýetlendirdi.

Aýlagda dartgynlylygyň ýokarlanmagy: Kuweýtde ýangyn we özara aýyplama

Sebitdäki harby işjeňlik goňşy ýurtlarda-da öz beýanyny tapdy. Kuweýt Elektrik, Suw we gaýtadan dikeldilýän energiýa ministrligi Eýrana garşy geçirilen soňky harby operasiýalardan soň ýurtdaky elektrik öndürmek we deňiz suwlaryny arassalamak desgasynda ýangynyň bolandygyny habar berdi. Kuweýt häkimiýetleri işgärleriň we desganyň howpsuzlygyny goramak üçin seresaplylyk hökmünde käbir önümçilik bölümlerini togtatandyklaryny, gyssagly meýilnamalary sebäpli suw we elektrik üpjünçiliginde hiç hili bökdençligiň ýokdugyny aýtdy.

Beýleki tarapdan, ABŞ tarapy raýat infrastrukturasyna zeper ýetdi diýilýän aýyplamalary düýbünden ret etdi. Ak tamyň metbugat sekretary BBC bilen söhbetdeşlikde bu operasiýalarda diňe harby nyşanalaryň we harby logistika infrastrukturasynyň nyşana alnandygyny öňe sürdi. Şeýle-de bolsa, Eýranyň döwlet metbugaty ýurduň günorta-gündogaryndaky alty köpriniň, demir ýol menziliniň we Iranshahr howa menziliniň Hormozgan welaýatynda urlandygyny habar berdi, garaşsyz barlag gullugy BBC Verify hem welaýatda azyndan bir köpriniň zeper ýetendigini tassyklady. Harby maksatlar üçin ulanylmasa halkara kanunçylygynda raýat infrastrukturasyny nyşana almak gadagan edilse-de, ABŞ-nyň öňki prezidenti Donald Trumpyň Eýrany gepleşik geçirmäge mejbur etmek üçin energiýa we transport ulgamlaryna zarba urup biljekdigi we Eýranyň ar alyş üçin Ysraýyl we ABŞ bazalaryny nyşana almagy sebitdäki hukuk jedellerini we harby dartgynlygy güýçlendirýär.