Telegram arkaly bikanun jedel amallary: 6 milliard lira geleşik mukdary tapyldy

Neslihan Keskiniň habaryna görä, Telegram programmasy arkaly bikanun jedelleşmekde şübhelenýänlere garşy geçirilen derňewiň çäginde 3-nji noýabrda 17 welaýatda bir wagtyň özünde operasiýa guraldy. Izmirde geçirilen gözleglerde, hasaplaryndaky umumy amal mukdary 6 milliard 180 million lira bolan 51 şübheli adamyň 25-si tussag edildi.

Emeli intellekt AVCI programmasy nädip goldanyldy?

Polisiýa bölümleri Telegram platformasynda geçirilen bikanun jedelleri ýüze çykarmak maksady bilen emeli intellekt tarapyndan goldanýan "AVCI" atly ýörite programma üpjünçiligini ýola goýdy. Bu tehnologiki gözlegleriň netijesinde, 7258-nji Kanuny bozandygyny anyklamakda güman edilýän 194 şübheli barada giňişleýin maglumat derňewi başlandy.

MASAK hasabatlary derňewi nädip çuňlaşdyrdy?

Maliýe jenaýatlaryny derňemek geňeşi (MASAK) tarapyndan taýýarlanan hasabatlar we şübhelenýänleriň maliýe hereketlerini jikme-jik gözden geçirmek, bikanun jedeller ulgamynyň gazanan geleşikleriniň ýokarydygyny görkezdi. Derňew faýlyna girizilen maglumatlar güman edilýänleriň guramaçylykly usulda köp mukdarda pul geçirendiklerini we bu maliýe ulgamynyň 17 dürli welaýatda giň meýdana ýaýrandygyny görkezdi.

3-nji noýabrda Izmirde geçirilen operasiýa wagtynda Telegramda bikanun jedel goýandygy anyklanan 51 adamyň 25-si polisiýa güýçleri tarapyndan tussag edildi. Emeli intellekt bilen goldanýan AVCI programmasy we MASAK hasabatlary arkaly alnan subutnamalara esaslanyp, jemi 6 milliard 180 million liranyň geleşik mukdarynyň gazanylandygy we şübhelenýänleri tussag etmek üçin operasiýa başlandygy anyklandy.

Türkiýede, Futbol we beýleki sport ýaryşlarynda jedelleri we şans oýunlaryny düzgünleşdirmek baradaky 7258-nji Kanunyň çäginde bikanun jedeller üçin ýerleri we desgalary ýerleşdirmek we üpjün etmek jenaýat. Şeýle işler bilen baglanyşykly şikaýatlar Baş howpsuzlyk müdirliginiň, kiber jenaýatlaryna garşy göreş bölüminiň ýa-da iň ýakyn hukuk goraýjy bölümleriň resmi kanallary arkaly edilip bilner. Bu amal MASAK we kazyýet edaralarynyň utgaşdyrylmagy bilen amala aşyrylýar.

Netije

Gözleg, sanly platformalaryň bikanun jedeller üçin gural hökmünde ulanylýandygyny we emeli intellekt bilen goldanýan programma üpjünçiliginiň bu jenaýatlary yzarlamakda möhüm rol oýnaýandygyny görkezýär. MASAK hasabatlary bilen esasanam ýokary geleşik mukdaryny resminamalaşdyrmak, jenaýat guramalarynyň maliýe yzlarynyň sanly gurşawda-da yzarlanyp biljekdigini subut edýär.

Bu amalyň 17 welaýatda bir wagtyň özünde geçirilendigi, bikanun jedel torlarynyň ýerli serhetlerden geçýän guramaçylykly gurluşynyň bardygyny görkezýär. Bu ýagdaý, diňe bir ýerli däl, eýsem tutuş ýurt boýunça maglumatlaryň toplumlaýyn derňewi we maliýe gözegçiligi mehanizmi bilen bikanun jedellere garşy göreşi dowam etdirmegiň zerurdygyny nygtaýar.

Mümkin täsirler

Geçirilen amal we ýokary geleşik mukdary şuňa meňzeş platformalarda bikanun jedeller bilen meşgullanýan beýleki toparlara päsgelçilik döredip biler. Hukuk goraýjy güýçler tarapyndan emeli intellekt tehnologiýalaryny has işjeň ulanmak, sanly gurşawda bikanun hereketleriň ýüze çykarylmagynyň tizligini ýokarlandyrmak arkaly şeýle jenaýatlaryň öňüni alyp biler.

Mundan başga-da, bu amaldan soň, maliýe guramalarynyň bikanun jedellerde güman edilýän hasap hereketlerine has berk gözegçiligi amala aşyrmagyna garaşylýar. Göz öňünde tutulýan derňew giňelýärkä, bikanun jedel torlaryna araçylyk edýän ýa-da bu torlaryň maliýe infrastrukturasyny emele getirýän beýleki şübhelenýänleriň ýüze çykarylmagy we bu prosesiň täsir etmegi ähtimal.