Adalat ministri Gürlek: 9 aýyň içinde bikanun jedellerde 5 müň 949 adam tussag edildi

Adalat ministri Akin Gürlek sosial media hasabynda eden çykyşynda Türkiýäniň hemme ýerinde bikanun jedellere garşy göreşiň netijelerini paýlaşdy. 2026-njy ýylyň fewralyndan 2026-njy ýylyň 4-nji noýabry aralygynda 81 welaýatda bir wagtyň özünde geçirilen 901 amalyň çäginde bikanun jedel torlaryna garşy giňişleýin kazyýet çäreleri görüldi.

Bikanun jedel amallarynda näçe şübheli tussag edildi?

Adalat ministri Akin Gürlek tarapyndan paýlaşylan maglumatlara görä, 9 aýyň dowamynda jemi 15 müň 710 şübheli şübheli kazyýet işi gozgaldy. Bu adamlardan 5949 adam tussag edilip, türmä iberilse-de, 3570 şübheli şübheli kazyýet gözegçiligini girizmek kararyna gelindi. Amallar Guramaçylykly, neşe we ykdysady jenaýatlar bölümi tarapyndan utgaşdyrylýar; Polisiýa, žandarma we Maliýe jenaýatlaryny derňemek geňeşi (MASAK) bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylandygy mälim edildi.

Jenaýat guramalarynyň maliýe çeşmelerine nähili gözegçilik edilýär?

Bikanun jedel gurluşlarynyň maliýe yzlaryny yzarlaýan toparlar, maliýe gözlegleriniň netijesinde 2,63 trillion TL, 9.08 milliard dollar we 3,49 million ýewro geleşik mukdaryny anykladylar. Ministr Gürlek ähli guramalaryň jenaýatçylykly guramalar tarapyndan gazanylan gazançlary we maliýe baglanyşyklaryny paş etmek üçin utgaşdyrylýandygyny aýtdy. Gürlek "Hiç bir jenaýat guramasy öz işleriniň we girdejileriniň yzlaryny gizlemez we adalatdan gaçyp bilmez" -diýdi we söweşiň tutanýerlilik bilen dowam etjekdigini aýtdy.

2026-njy ýylyň Baýdak aýyndan 2026-njy ýylyň 4-nji noýabry aralygynda 81 welaýatda 901 amal bilen bikanun jedel torlaryna garşy giň gerimli çäre geçirildi. Baş prokuraturanyň görkezmesi bilen geçirilen bu işde jemi 15 müň 710 adama garşy kazyýet işi gozgaldy, 5 müň 949 şübheli tussag edildi we geleşik mukdary milliardlarça lira hasaba alyndy.

Bikanun jedeller, Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň çäginde jenaýat emele getirýär we baş prokuratura tarapyndan geçirilen derňewler bilen baglanyşykly iş dowam edýär. Pidalaryň öňüni almak üçin raýatlar üçin şeýle bikanun platformalardan daşda durmak möhümdir. Bu mesele bilen baglanyşykly şübheli ýagdaýlary polisiýa bölümlerine ýa-da prokuratura habar bermek kazyýet işiniň sagdyn işlemegi üçin möhüm ädim hasaplanýar.

Netije

Geçirilen amallar, döwletiň bikanun jedellere we bikanun ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna garşy ähliumumy çemeleşýändigini görkezýär. Hususan-da, MASAK bilen polisiýa bölümleriniň utgaşdyrylan işi jenaýatçylykly guramalaryň sanly we maliýe torlaryny ýüze çykarmakda üstünlik gazanmagyň açary boldy.

Alnan geleşik mukdary, bikanun jedelleriň diňe bir jenaýat däl, eýsem guramaçylykly ykdysady howpdygyny görkezýär. Tutulmagyň ýokary derejesi kazyýet edaralarynyň jenaýatyň bu görnüşine garşy tutumly garaýşynyň görkezijisi hasaplanyp bilner.

Mümkin täsirler

Amallar, bikanun jedel saýtlaryna bolan ynamy sarsdyrar we bu platformalaryň maliýe çeşmelerine girmegini kynlaşdyrar. Bu ýagdaý jenaýatçylykly guramalaryň täze usullary ösdürmegine sebäp bolup biler we bar bolan bikanun torlaryň dargamagy bilen jemgyýetde pidalaryň derejesiniň peselmegi bolup biler.

Mundan başga-da, maliýe derňewleriniň çuňlaşdyrylmagy bikanun jedeller arkaly alnan girdejileri ýuwmagy has kynlaşdyryp biler we bu ugurda maýa goýýan ýa-da araçy hökmünde çykyş edýänlere päsgelçilik döredip biler.