ABŞ-nyň F-15 pilotynyň boýun almagy: Eýranyň pilotsyz tehnologiýasy haýran galdyrdy

ABŞ bilen Eýran arasynda dowam edýän konfliktde ajaýyp ösüş bolup geçdi. Aprel aýynda Eýranda heläkçilige uçran F-15 kysymly uçaryň pilotynyň beren görkezmesi bu wakanyň jikme-jikliklerini açdy. Uçar halas edilenden soň beren beýanatynda uçardan çykmazdan ozal köp sanly eýran pilotsyz uçarynyň asmanda sazlaşykly hereket edýändigini görendigini mälim etdi. CNN International-yň habaryna görä, bu pilotsyz uçarlar ýeke däl-de, biri-biri bilen bilelikde hereket edýärdi. Uçar bu suraty meduza bilen deňeşdirip, geň galdy.

Uçaryň beýanyna görä has uly dronlaryň aşagynda kiçiler bardy. Bu ulgam pilotsyz uçarlaryň birleşip, umumy gurluşy emele getirendigini pikirlenmäge mejbur etdi. Başga bir çeşme, pilotyň howada "pilotsyz mina meýdançasyny" görendigini mälim etdi.

ABŞ-nyň aňtaw gullugynda çekişmeler başlandy

Bu sözler ABŞ-nyň aňtaw bölümleriniň arasynda gyzgalaňly diskussiýalara sebäp boldy. Bu aýyplamalar dogry bolsa, bu Eýranyň ABŞ-nyň ozal garaşmadyk pilotsyz tehnologiýasynda başarnyk gazanandygyny aňladyp biler. Şeýle-de bolsa, wakanyň hakykaty barada käbir sorag belgileri bar. Uçaryň heläkçilikden soň başdan geçiren sarsgynlary sebäpli, gören zatlaryny näderejede ýadyna salýandygy sorag edilýär.

ABŞ-nyň aňtaw hünärmenleri pilotyň gören zatlarynyň hakykatdanam täze pilotsyz uçar ukyby ýa-da çöldäki miraagedygy barada dürli mümkinçiliklere baha berýärler. Uçaryň görkezmesi wagtynda, "Gören zatlaryňyza ynanýarsyňyzmy?" Diýip sorady. Şeýle hem gözlegleriň görnüşinde edilendigi habar berildi.

F-15 uçarynyň heläkçiliginiň sebäbi derňelýär

F-15 söweş uçarynyň heläkçiliginiň sebäbi henizem derňelýär. Ilkinji bahalandyrmalarda pilotyň gören pilotsyz uçaryň emele gelmeginiň uçaryň heläkçiliginde rol oýnadygy ýa-da ýokdugy ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu sorag belgileri waka barada aýdyň maglumat bermekde möhüm orny eýeleýär. data-width = "640" data-height = "360" ýüklemek = "ýalta">

Hünärmenler pilot tarapyndan beýan edilen ulgamyň tehniki taýdan "köp sanly tor ulgamy", ýagny "bir merkezden köp pilotsyz tor" diýilýändigini aýdýarlar. Bu ulgam operatora bir wagtyň özünde birnäçe dron dolandyrmaga mümkinçilik berýär. ABŞ aňtaw gullugy Eýranda beýle derejäniň ýokdugyny pikir etdi, ýöne Eýranyň Russiýadan we Hytaýdan alýan goldawy bilen pilotsyz tehnologiýany ösdürendigi barada habarlar bar.

Pilotsyz tehnologiýalar boýunça ekspert pikirleri

Pilotsyz tehnologiýalar we goranyş ulgamlary boýunça işleýän hünärmen Emma Bates CNN-e beren beýanatynda şeýle ulgamyň çynlakaý howp döredip biljekdigini aýtdy. Bates, pilotsyz uçarlaryň belli bir görnüşi saklamak we utgaşdyryjy hereket etmek ukybynyň täsirli usul bolup biljekdigini mälim etdi.

Eýranyň pilotsyz uçar programmasy baradaky bu aýyplamalar ABŞ bilen Tähranyň arasyndaky gepleşikleriň dowam edýän döwründe gün tertibine geldi. Taraplaryň ot açyşlygyň çäginde 60 günlük gepleşik etabyna başlandyklary aýdylsa-da, gepleşikleriň esasy temalarynyň biri Eýranyň ýadro programmasydygy habar berildi. Bu ösüşler ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklarda täze bir ugur alyp biler. Geljekde geçiriljek gepleşiklerde bu tehnologiki ösüşleriň gün tertibine girizilmegi ähtimal.

Netijede, şeýle tehnologiki ösüşler sebitleýin howpsuzlyk dinamikasyny üýtgedip biler we halkara gatnaşyklarynda täze strategiki baha berişlere sebäp bolup biler.