ABŞ-nyň Federal býudjetine göterim kanuny 1 trillion dollardan geçýär

ABŞ-nyň federal hökümetiniň milli karzy, 40,4 trillion dollara ýetdi we karz çykdajylarynyň ýokarlanmagy býudjetiň basyşyny ýokarlandyrýar. ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň maglumatlaryna görä, 2026-njy maliýe ýylynda federal býudjet defisiti öňki ýyl bilen deňeşdirilende 12 göterim ýokarlap, 1,99 trillion dollara ýetdi, arassa göterim çykdajylary bolsa 1,05 trillion dollara ýetdi.

ABŞ-nyň býudjetinde göterim çykdajylary haýsy çykdajylardan ýokarydy?

Federal hökümetiň arassa göterim tölegleri, 2026-njy maliýe ýylynda, Sosial üpjünçilik we medisina maksatnamalaryndan soň býudjetde üçünji orunda durýar. Bu göterim çykdajylary 1,03 trillion dollarlyk saglyk çykdajylaryndan we 965,2 milliard dollarlyk milli goranyş býudjetinden ýokary boldy. Jemi göterim çykdajylary 2025-nji maliýe ýylynda 1,22 trillion dollardan 2026-njy ýylda 1,36 trillion dollara çenli ýokarlandy.

Geljekki 10 ýylda göterim göterimi näçe artar?

ABŞ Kongresiniň Býudjet gullugynyň (CBO) çaklamalaryna görä, federal hökümetiň arassa göterim çykdajylarynyň 2027-nji maliýe ýylynda 1,1 trillion dollara, 2036-njy ýylda bolsa 2,1 trillion dollara çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Bu amalda jemi içerki önüme (JIÖ) arassa göterim tölegleriniň gatnaşygy 3,3 göterimden 4,6 göterime çenli ýokarlanar we jemi 27 göterim 20 göterim bolar.

ABŞ-nyň federal hökümeti 2026-njy maliýe ýylynda 5,4 trillion dollar girdeji gazandy, çykdajylary bolsa 6 göterim ýokarlap, 7,4 trillion dollara ýetdi. Karz aksiýalarynyň ýokarlanmagy we Gazna obligasiýalarynyň girdejisiniň ýokarlanmagy federal býudjet balansyny kynlaşdyrmagy dowam etdirýär.

ABŞ-nyň Gazna ministrligi tarapyndan yglan edilen maglumatlar federal býudjet düzgün-nyzamynyň we bergi dolandyryş amallarynyň resmi görkezijilerini düzýär. Döwlet çykdajylary we karz çykdajylary ABŞ-nyň Kongresiniň býudjet gullugy tarapyndan neşir edilen uzak möhletli çaklamalar arkaly amala aşyrylýar.

Netije

ABŞ-nyň ykdysadyýetindäki umumy çykdajylarda göterim tölegleriniň paýynyň 12 göterime çenli ýokarlanmagy karz dinamikasynyň dowamlylygy barada duýduryşdyr. ING America sebitleýin gözleg bölüminiň başlygy Padraik Garwiniň belleýşi ýaly, bu görkeziji Fransiýa ýaly beýleki ösen ykdysadyýetler bilen deňeşdirilende gaty ýokary.

Emeli intellektiň kömegi bilen öndürijiligiň ýokarlanmagy hakyky göterim derejelerine ýokary basyş edýär. Şeýle-de bolsa, ABŞ-nyň ykdysadyýetiniň 2 göterim töweregi ösmegini dowam etdirmegi, iş bilen üpjünçiligiň ösüşi çäkli bolsa-da, häzirki karz ýüküniň entek bazarlar tarapyndan durnuksyzlaşdyryjy töwekgelçilik hökmünde bahalandyrylmaýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

interestokary göterim gurşawy sarp edijilere we kompaniýalara çykdajy basyşyny dowam etdirer diýlip garaşylýar. Karz çykdajylarynyň býudjetdäki paýyny köpeltmek, federal hökümetiň goranmak, saglyk we durmuş üpjünçiligi ýaly beýleki esasy çykdajy serişdelerine bölüp biljek çeşmelerini çäklendirip biler.

Öňümizdäki 10 ýylda 16,2 trillion dollarlyk göterim mukdary ABŞ-nyň salgyt syýasatlarynda gurluş üýtgemeleriniň zerurlygyny döredip biler. Maýa goýujylaryň karz dinamikasyna duýgurlygy artsa, obligasiýa bazarlarynda üýtgemeler bolup biler.