ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegseth general-leýtenant Bret G. Silwiýany işden aýyrdy

ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegseth Pentagonyň içinde wezipe çalşygyny üýtgetdi we Baş leýtenant Bret G. Silwiýany Baş ştabyň strategiýasy, meýilnamalary we syýasaty (J5) başlygynyň başlygy wezipesinden boşatdy. Bu karar ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Eýrana garşy howa zarbasynyň täze usullaryna baha berýän wagtynda boldy.

Näme üçin general-leýtenant Bret G. Silwiýa işden aýryldy?

General-leýtenant Bret G. Silwiýanyň işden aýrylmagynyň resmi sebäbi entek yglan edilmedi. Harby töwereklerde "J5" diýlip atlandyrylýan bu strategiki pozisiýadan aýrylan Silwiýa, Hegset döwründe işden boşadylan ikinji general boldy. Mundan ozal Silwiýanyň öňki general-leýtenanty Jozef MakGi hem 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda pensiýa çykmaga mejbur edilipdi.

Baş ştabyň aýdanlary näme?

Baş ştabyň metbugat sekretary general-leýtenant Bret G.Silwiýanyň gitmegi bilen baglanyşykly eden çykyşynda "Baş ştabyň başlygy, bilelikdäki güýç we bilelikdäki güýç hökmünde biz general-leýtenant Brett Silwiýa we onuň maşgalasyna 32 ýyllap eden ajaýyp hyzmatlary üçin çuňňur minnetdarlygymyzy bildirýäris we oňa we maşgalasyna iň gowy arzuwlarymyzy ýetirýäris" -diýdi.

ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegset, Eýrana garşy harby gatyşmak meýilnamalarynyň ara alnyp maslahatlaşylýan döwründe Pentagonyň iň möhüm strategiýa bölümleriniň biri bolan J5-iň başlygy general-leýtenant Brett G. Silwiýany işden aýyrmak bilen harby işgärlerde üýtgeşmeler girizdi. Silwiýanyň 32 ýyl gullukdan soň işinden aýrylmagy Pentagonda ýokary derejeli işgärleriň hereketiniň bir bölegi hökmünde hasaba alyndy.

ABŞ harby güýçleriniň ýokary derejeli serkerdelerinde wezipä bellemek we işden aýyrmak göni Goranmak ministrliginiň ygtyýarynda amala aşyrylýar. Bu amallar pensiýa proseduralarynyň ýa-da degişli işgärleriň administratiw häsiýetleriniň çäginde emele gelýär we Baş ştat tarapyndan harby iýerarhiýanyň düzgünleri bilen utgaşdyrylýar.

Netije

ABŞ-nyň Goranmak ministrligindäki wezipeleriň üýtgemegi, sekretar Pit Hegsetiň strategiki meýilnamalaşdyryş bölümlerinde öz iş toparyny döretmäge meýillidigini görkezýär. Esasanam, Eýran bilen baglanyşykly daşary syýasatyň maksatlarynyň kesgitlenýän döwründe, harby meýilleşdiriş bölüminiň ýokarsyndaky adyň üýtgemegi Pentagonyň iş çemeleşmesinde üýtgeşmäniň bolup biljekdigini görkezýär.

General leýtenant derejesindäki adamlaryň gysga wagtyň dowamynda işden aýrylmagy edaranyň içinde dolandyryş çemeleşmesiniň üýtgemegine we täze strategiki gurluşa getirýär. Bu ýagdaý, harby býurokratiýanyň adaty işiniň häzirki syýasy dolandyryşyň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda üýtgedilendigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu wezipäniň üýtgemegi, Pentagonyň Eýrana garşy bolup biljek harby strategiýalarynyň täzelenmeginde ýa-da durmuşa geçirilmeginde tizlenmä sebäp bolup biler. Täze bellenen ýa-da ýakyn wagtda bellenjek atlaryň häzirki administrasiýa bilen has laýyk meýilnamalaşdyryş işini amala aşyrmagyna garaşylýar.

Mundan başga-da, ýokary derejeli generallaryň işden aýrylmagy harby işgärleriň arasynda näbellilik gurşawyny döredip biler we edaradaky iýerarhiki deňagramlylyga täsir edip biler. Bu ýagdaý, ABŞ-nyň uzak möhletleýin sebitleýin goranyş syýasatlarynda has berk ýa-da dürli pozisiýa eýelemegine sebäp bolup biler.