ABŞ-nyň prezidenti Trump Eýran bilen urşuň ýakyn wagtda gutarjakdygyny öňe sürdi

ABŞ-nyň prezidenti Trump, 3-nji noýabrda geçiriljek Kongresiň aralyk saýlawlaryndan öň Kanzas Siti radiosyna beren interwýusynda Eýran bilen bolan dartgynlyk barada beýanat berdi. Theurduň gün tertibinde ýangyç bahalarynyň ýokarydygyny aýdyp, Trump Eýran bilen dowam edýän urşuň ýakyn wagtda gutarjakdygyny aýtdy.

Eýrandan ýadro ýaragynyň kepilligi näme?

ABŞ-nyň prezidenti Trump Tähran administrasiýasyndan ýadro ýaragyny öndürmejekdigi barada anyk kepillik garaşýandyklaryny aýtdy. ABŞ-nyň esasy isleginiň, Eýranyň "olary hiç hili ýadro ýaragy bilen üpjün etmejekdiklerine" ynandyrýandyklaryny aýdyp, Trump bu şert ýerine ýetirilse, prosesiň başga bir ölçege geçjekdigini aýtdy.

Urşuň gutarmagy nebitiň bahasyna nähili täsir eder?

Eýran bilen bolan dartgynlyk gutarandan soň nebitiň bahasynyň çalt pese gaçjakdygyny çaklaýan ABŞ-nyň prezidenti Trump, Tähranyň şertnama baglaşmaga taýýardygyny öňe sürdi. Trump Eýranyň ylalaşyk stolunda oturmaga isleg bildirýändigini mälim etse-de, mümkin boljak şertnamanyň möhleti ýa-da mazmuny barada jikme-jik maglumat bermedi.

ABŞ-nyň prezidenti Trump, 3-nji noýabrda geçiriljek Kongresiň aralyk saýlawlaryndan biraz öň Kanzas Siti radiosynyň üsti bilen eden çykyşynda Eýran bilen ýadro ýaragy kepillendirilse, urşuň gutarjakdygyny we munuň ýangyç bahalarynyň arzanlajakdygyny aýtdy. Trump Eýranyň şertnama baglaşmaga taýýardygyny mälim etse-de, anyk meýilnama ýa-da usul barada maglumat bermedi.

Halkara gatnaşyklarynda döwletleriň arasyndaky dartgynlygy çözmek, adatça, gepleşikler we diplomatik kanallar arkaly alnyp barylýan özara düşünişmek tekstleri arkaly gazanylýar. Nuclearadro ýaraglary ýaly strategiki meselelerde görülmeli ädimler, halkara synçy guramalary bilen degişli ýurtlar tarapyndan döredilen hyzmatdaşlygyň we gözegçilik mehanizmleriniň çäginde amala aşyrylýar.

Netije

ABŞ-nyň prezidenti Trumpyň aýdanlary, saýlawdan öňki döwürde içerki syýasatda täsirli ýangyç bahalaryny daşary syýasatda üstünlikler bilen gönüden-göni baglanyşdyrmak strategiýasyny görkezýär. Eýranyň ýadro ýaragyna bolan garaýşyny üýtgetmek, sebitleýin howpsuzlyk we ykdysady kömek nukdaýnazaryndan ABŞ administrasiýasy üçin ileri tutulýan ugur hasaplanýar.

Şeýle-de bolsa, Trumpyň "ýakyn wagtda gutarjakdygy" baradaky sözlerine garamazdan ýol kartasyny ýa-da senesini bermedigi, bu işiň diplomatik taýdan näbelliligini görkezýär. Taraplaryň arasynda ylalaşyk islegi ritoriki derejede galsa-da, anyk ylalaşyk gazanyp boljakdygy ýakyn geljekde geçiriljek gepleşiklere baglydyr.

Mümkin täsirler

Bu sözler, dünýä energiýa bazarlarynda nebitiň bahasyna gysga möhletli garaşma döredip biler. Maýa goýujylar we energiýa bazaryndaky gatnaşyjylar ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky diplomatik hereketi ýakyndan yzarlap we bahalaryň hereketini emele getirip bilerler.

Mundan başga-da, Eýran bilen geçirilen bu proses ABŞ-nyň içerki syýasatynda saýlawçylaryň tendensiýalaryna we Kongresiň aralyk saýlawlaryna garaşmagyna täsir edip biler. Hususan-da, ýangyjyň bahasynyň peseljekdigi baradaky umyt häzirki administrasiýanyň saýlawçylaryň arasynda alyp barýan syýasatlaryna bolan garaýşyny üýtgedip biler.