ABŞ-nyň syýasatynda ýer titremesini döreden resminamalar: Ölen senator Lindsi Grahamyň gizlin söweş gepleşikleri aýan edildi

ABŞ syýasatynyň iň täsirli şahsyýetlerinden biri we ýakynda aradan çykan we henizem halka hödürlenmedik respublikan senator Lindsi Grahamyň ölüminden öň ýazylan dokumental filmler halkara diplomatiýasyna seýsmiki täsir etdi. Re directorissýor Aleks Holder tarapyndan düşürilen ajaýyp suratlar Waşington, Tel Awiw we Tähran üçburçlugynda ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen gizlin gepleşikleri, global deňagramlylygy sarsdyrjak harby meýilnamalary we bileleşikleri ýüze çykardy. Wideoýazgylarda Grahamyň Eýranyň re regimeimini agdarmak islegi we Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bilen ABŞ-nyň öňki prezidenti Donald Trumpyň arasyndaky möhüm diplomatik hereketi nädip dolandyrýandygy aýdyň görünýär.

Netanýahu Grahamy tormozlaýan Hizbullah meýilnamasy

Amerikan metbugatynyň abraýly gazetlerinden biri bolan Wall Street Journal tarapyndan berlen maglumata görä, Grahamyň harby meseleler boýunça agressiw garaýşy käwagt Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahuny hem yzda galdyrýardy. Dokumental filmdäki jikme-jikliklere görä, 4-nji martda senator Graham ABŞ-nyň medaragly Güýçleriniň Ysraýylyň Liwandaky Hizbullah nyşanalaryna garşy güýçli bombalanmagyna işjeň gatnaşmak üçin meýilnama taýýarlady. Bu nukdaýnazardan, Netanýahunyň özi, Donald Trumpy bu howply ädimden razy etmek üçin Florida gitmegi meýilleşdirýän Grahamy razy etdi. Ysraýylyň premýer-ministri ikisiniň arasynda geçirilen gizlin telefon söhbetdeşliginde senata duýduryş berip, ABŞ-nyň Hizbullaha garşy göni söweşe gatnaşmagynyň Eýran bilen dartgynlylygyň güýçlenýän döwründe "gaty çalt ädim" boljakdygyny aýtdy. Netanýahu, Grahamyň bu meýilnamadan ýüz öwürdi we Amerikanyň Hizbullaha garşy gatyşmagynyň guramanyň ähli harby kuwwaty bilen Ysraýyla hüjüm etmegine sebäp boljakdygyny aýtdy.

'Trump zatlary partlamagy halaýar'

Dokumental filmde Grahamyň 28-nji fewralda Eýrana garşy harby hereketlerinden soň kameralarda görkezilen uly şatlygy ünsi özüne çekýär. Bu wakalara bolan tolgunmasyny gizläp bilmedik respublikan senator dokumental film toparyna ýüzlendi we: "Serediň, bu ýerde näme etdik, agladym diýen ýaly! Näçe wagt bäri muny öňe sürýäris?" Sözleri bilen gülýär. Graham şol gün irden Donald Trump bilen duşuşandygyny mälim edip, ABŞ-nyň öňki prezidentiniň hem diýseň tolgundygyny aýtdy we Trump-a: "Bu, meniň durmuşymda eden iň gowy işim. Partlamagy gowy görýärin" -diýdi. Bu sözler, Waşingtonyň Eastakyn Gündogar syýasatlarynda harby karar kabul etmegiň mehanizmleriniň aňyrsyny aç-açan açýar.

Dünýä liderleri bilen gizlin telefon jaňlary ýazga alyndy

Re directorissýor Aleks Holderiň we dokumental film toparynyň senator Lindsi Graham bilen ýakyndan işleşendigi, hususy ulaglarda gezip, hatda iň möhüm diplomatik sammitlere-de girmegine rugsat berildi. Bu amalda Graham; Saud Arabystanynyň şa şazadasy Muhammet bin Salman , Ukrainanyň prezidenti Wolodimir Zelenski we Baýden administrasiýasynyň milli howpsuzlyk geňeşçisi Jeýk Sullivan ýaly global syýasatyň başynda atlary bolan telefon jaňlary pursat ýazga alyndy. Gazetiň iň täsir galdyryjy jikme-jikliklerinden biri, dünýä liderleriniň we setiriň beýleki ujundaky ýokary derejeli býurokratlaryň bu gepleşikleriň ýazga alynýandyklaryndan düýbünden bihabarlygydy.

Dokumental filmiň prodýuseri Grahamyň ömrüniň soňky hepdelerinde fiziki taýdan halys we halys görünýändigini aýtdy. Meşhur re directorissýor senatoryň wagtal-wagtal saglyk ýagdaýyny barlamak üçin gowudygyny ýa-da ýokdugyny soraýandygyny mälim edip, Grahamyň aýgytly jogap berendigini aýtdy: "Entek ölmegim mümkin däl, etmeli işlerim köp". Bu suratlar, global diplomatiýanyň iň garaňky koridorlarynda geçirilen lobbi işleriniň we harby gepleşikleriň taryhy resminamasydyr.