ABŞ saýlawlaryndan soň Brent nebitiniň bahasynyň düýpgöter peselmegi

ABŞ-da geçirilen orta möhletli saýlawlardan soň dünýä energiýa bazarlarynda ep-esli arakesme boldy. Kongresde demokratlaryň köplügini gazanmagy bilen, Brent nebitiniň bahasy bir barrele 94 dollara düşdi we takmynan dokuz göterim ýitgi çekdi, Günbatar Tehas nebitiniň bolsa 87 dollara barabar boldy. Waşingtondaky täze syýasy deňagramlylyk we Eastakyn Gündogardaky diplomatik garaşmalar energiýa koridorlarynda nyrh mehanizmlerine gönüden-göni täsir etdi.

Kongresdäki üýtgeşme Eýranyň syýasatyna nähili täsir eder?

ABŞ-nyň aralyk saýlawlarynda Demokratlaryň Senatda we Wekiller palatasynda köplükde ýeňiş gazanmagy, prezident Donald Trumpyň Eýrana garşy alyp barýan syýasatlaryna bazar garaşyşlaryny üýtgetdi. Maýa goýumçylary Kongresdäki täze tablisanyň ABŞ administrasiýasynyň harby operasiýa kuwwatyny çäklendirip biljekdigini çaklaýarlar. Oktýabr aýynda alty aýlyk iň ýokary derejä ýeten “Brent” nebit, Trumpyň saýlawdan soňky Eýrana haýbat atmagy bilen ýokarlandy; Şeýle-de bolsa, saýlaw netijeleri bu näbelliligi ýokarlandyrdy we bahalaryň düýpgöter peselmegine sebäp boldy.

2003-nji ýyldan bäri ýangyç ätiýaçlyklarynyň iň pes derejesi

Nebitiň bahasynyň umumy peselmegine garamazdan, ABŞ-da üpjünçilik howpsuzlygy baradaky aladalar dowam edýär. ABŞ-nyň hökümetiniň resmi maglumatlaryna görä, dizel önümlerini öz içine alýan distil önümleriniň ätiýaçlyklary geçen hepde 100 million barrelden aşak düşdi, bu 2003-nji ýyldan bäri iň pes derejedir. Çig nebit ätiýaçlyklarynyň yzly-yzyna bäş hepde azalmagy dünýä üpjünçilik zynjyrynyň gowşaklygynyň dowam edýändigini görkezýär.

BOK Maliýe Gymmatly kagyzlarynyň uly wise-prezidenti Dennis Kissler bazardaky ýagdaýa baha berende: "Eastakyn gündogardan çig nebit eksportynyň köpelmegi we Prezident Trumpyň Eýrana hüjüm etmek meýilnamasynyň ýokdugy baradaky beýany häzirlikçe çig nebitiň bahasyna basyş etmegi dowam etdirýär. Demokratlaryň gözegçiligi astyndaky Kongres ABŞ-nyň harby çykdajylaryny hasam güýçlendirip we urşy öňräk bes edip biler." {{IMG_0}

ABŞ-nyň aralyk saýlawlaryndan soň bolup geçen syýasy üýtgeşiklik, Brent nebitiniň dünýä energiýa bazarlarynda 94 dollara düşmegine sebäp boldy. Kongresde köplügi gazanan Demokratlar Eastakyn Gündogardaky harby dartgynlygyň azalmagy baradaky umytlary güýçlendirse-de, şol bir wagtyň özünde yglan edilen paýnamalar üpjünçilik tarapyndaky dyknyşygyň dowam edýändigini görkezdi.

Global energiýa bazarlarynda şeýle üýtgemeler, adatça, ýurtlaryň ýangyç importy çykdajylaryna we inflýasiýa maglumatlaryna gönüden-göni kesgitleýji rol oýnaýar. Maýa goýumçylary we bazary yzarlaýanlar, ABŞ-nyň täze Kongres gurluşy we paýnamalardaky üýtgeşmeler bilen ABŞ-nyň Eýran krizisine tarap ädýän ädimlerine ýakyndan gözegçilik etmegi dowam etdirýärler.

Netije

Bazar maglumatlary, syýasy durnuklylyga garaşmagyň energiýa bahalaryna dessine we gaty peselip biljekdigini subut edýär. Demokratlaryň Kongresdäki ýeňşi, konflikt töwekgelçiliginiň azaljakdygyna bazar düşünjesini güýçlendirmek bilen bahalary durnuklaşdyrýan faktor hökmünde tapawutlanýar.

Şeýle-de bolsa, üpjünçilik tarapyndaky fiziki paýnamalaryň 2003-nji ýyldan bäri iň pes derejä düşmegi bahalaryň arzanlamagynyň hemişelik bolup biljekdigi baradaky soraglary döredýär. Syýasy garaşmalar bahalary peseldýän hem bolsa, fiziki üpjünçiligiň ýetmezçiligi bazardaky täze üýtgewsiz döwri habar berip biler.

Mümkin täsirler

Nebitiň bahasynyň peselmegi, gysga wagtyň içinde global ýangyç çykdajylarynyň gowşamagyna kömek edip biler. Esasanam energiýa import edýän ýurtlaryň häzirki hasap balansyna oňyn täsir edip biler.

Beýleki tarapdan, aksiýalaryň düýpli pese gaçmagy dowam etse, üpjünçiligiň şok bolmagy bahalaryň ýene-de ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Maýa goýujylar we sarp edijiler üçin Eastakyn Gündogardaky diplomatik prosesleri we ABŞ-nyň aksiýa maglumatlaryny ýakyndan yzarlamak möhümdir.