Dünýä nebit bazaryndaky geosyýasy dartgynlyk we üpjünçilik aladalary bahalary ýokarlandyrdy

Dünýä nebit bazaryndaky geosyýasy dartgynlyk we üpjünçilik aladalary bahalara ýokary basyş etmegi dowam etdirýär. Düýn 111.32 dollara çenli ýokarlanan “Brent” nebitiniň dekabr aýyndaky barrel bahasy, gününi 108.82 dollar bilen tamamlandan soň, şu gün 09.14-e çenli takmynan 2,4 göterim ýokarlamak bilen 111.48 dollara ýetdi. Şol sagatda Günbatar Tehas Aralyk (WTI) çig nebitiniň barrel bahasy 99,23 dollar bilen satyldy.

Eýrana we Saud Arabystanyna gönükdirilen üpjünçilik aladalary

Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy ABŞ bilen Ysraýylyň Eýrana we Saud Arabystanynyň energiýa desgalaryna hüjüm meýilleşdirýändigi baradaky aýyplamalara täsir edýär. "Nýu-Yorkork Taýms" gazetiniň ABŞ-nyň resmilerine esaslanýan hasabatyna görä, ABŞ we Ysraýyl goşunlary Eýranyň ýadro ýaragynyň öňüni almak üçin hüjüm meýilnamalaryny taýýarlaýarlar. Beýleki tarapdan, Saud Arabystanynyň Energetika ministrligi ýurduň günorta-gündogaryndaky Şaýba nebit ýatagynyň uçarmansyz howa ulagy bilen nyşana alnandygyny we hüjümde 2 adamyň ölendigini we 2 adamyň ýaralanandygyny habar berdi.

Pars aýlagyndaky hüjümler we ABŞ-nyň paýnamalary

Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy Korpusy Harby deňiz güýçleri, Pars aýlagynyň demirgazygynda nebit iberýän 4 gäminiň urlandygyny habar bereninde, ABŞ-nyň Energetika Maglumat Dolandyryşy (EIA) ýurtdaky täjirçilik çig nebit gorlarynyň 3 million 100 müň barrele çenli 412 million 500 müň barrele çenli azalandygyny habar berdi. ABŞ-nyň gündelik çig nebit önümçiligi 410 müň barrele çenli azaldy we 13 million 269 müň barrele ýetdi.

Dünýä nebit bazaryndaky geosyýasy dartgynlyk, Eastakyn Gündogardaky energiýa infrastrukturasyna edilýän hüjümler we ABŞ-nyň täjirçilik çig nebit gorlarynyň garaşylýandan has peselmegi Brent nebitiniň barrel bahasyny 111.48 dollara çykardy. Bazarlardaky üpjünçilik howpsuzlygy baradaky aladalar, tehniki garşylyk derejesiniň berjaý edilýän şertlerinde bahalaryň ýokarlanmagyny goldaýar.

Halkara energiýa bazarlaryndaky bu işjeňlik, Brent nebitindäki $ 112,91, garşylyk derejesi we 103.58 dollar goldaw derejesi hökmünde görülmegine sebäp bolýar. Maýa goýujylar we energiýa pudagynyň wekilleri sebitdäki harby işjeňlige we ABŞ-nyň energiýa syýasatlaryna degişli resmi beýannamalara eýerip, bazar töwekgelçiligine baha bermegi dowam etdirýärler.

Netije

Häzirki wagtda nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynyň esasynyň geosyýasy töwekgelçiliklerde we üpjünçiligiň howpsuzlygyna gönüden-göni howp salýan bir stocka maglumatlarynyň gysylmagyndadygy görünýär. Esasanam Eastakyn Gündogardaky energiýa infrastrukturasyna edilýän hüjümler we esasy güýçleriň harby gatyşmak gepleşikleri bazarlarda näbelliligi ýokarlandyrýar we bahalaryň ýokarlanmagyna sebäp bolýar.

Önümçilik kuwwatynyň bozulmagy we paýnamalaryň peselmegi bazaryň üpjünçilik zarbalaryna näderejede duýgurdygyny görkezýär. Bu, energiýa bazarynyň diňe bir ykdysady maglumatlar bilen däl, eýsem sebitleýin howpsuzlyk syýasatlary bilen gönüden-göni emele gelendigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy, dünýä derejesinde transport we önümçilik çykdajylaryna täsir edip inflýasiýa basyşyny ýokarlandyrar diýlip garaşylýar. Fuelangyjyň bahalarynda, esasanam energiýa import edýän ýurtlarda görkeziljek bu ýokarlyk, öý býudjetlerine goşmaça ýük döredip biler.

Sebitdäki dartgynlyk güýçlenýän bolsa, nebit iberiş ýollarynyň kesilmegi global üpjünçilik zynjyryna has giň täsir edip biler. Mundan başga-da, merkezi banklaryň inflýasiýa garşy syýasaty, energiýa bilen baglanyşykly çykdajylaryň ýokarlanmagy sebäpli has kyn prosese girip biler.