Afinyda Ege duýduryşy: Gresiýadan Türkiýa garşy 12 mil we diplomatik blokada meýilnamasy

Türkiýanyň Egeý deňzinde we Gündogar Ortaýer deňzinde özygtyýarly hukuklaryny goramak üçin alyp barýan aýgytly ädimleri goňşy Gresiýada giň täsir galdyrdy. Ankaranyň sebitdäki strategiki ädimlerinden biynjalyk bolan Afiny administrasiýasy, ikitaraplaýyn gatnaşyklary dartgynlaşdyrmagyň hasabyna skandal ýol kartasyny durmuşa geçirmäge taýýarlanýar.

Egeýde we Ortaýer deňzinde deňiz seýilgähi dartgynlygy

Ankara ýakynda serhetlerini anyk kesgitledi we Mulanyň Fethiýe we Antalýanyň Kaş etraplarynyň kenarýakasyndaky deňiz sebitini we Demirgazyk Egeýdäki belli bir sebiti deňiz milli seýilgähi diýip yglan etdi. Türkiýäniň özygtyýarlylygynyň bu ädimi Afinyda jaň jaňlarynyň ýaňlanmagyna sebäp boldy.

Gresiýanyň öňdebaryjy gazetlerinden biri bolan Katimerini tarapyndan berlen maglumata görä Afiny hökümeti Ankaranyň bu hereketlerine ýakyndan gözegçilik edýär. Gresiýanyň işgärleri Türkiýanyň ýakyn geljekde bu deňiz seýilgählerinde balyk tutmak, nawigasiýa howpsuzlygy we ylmy gözleg işleri bilen baglanyşykly girizip biljek täze düzgünlerini öňünden görmäge synanyşýarlar. Mundan başga-da, Gresiýanyň we Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň (GCASC) arasynda durmuşa geçirilmegi meýilleşdirilýän elektrik birikmesi taslamasynyň çäginde Türkiýäniň deňiz gözleglerine nähili harby we diplomatik jogap berjekdigi Afinyda alada bilen garaşylýar.

Diplomatik aragatnaşyklar togtadyldy: Erdogan-Miçotakis duşuşygy howp astyndadyr

Bu wakalardan soň Gresiýanyň Türkiýe garşy ilkinji ar alyş çäresi diplomatik kanallary petiklemek bolar. Aýdylyşyna görä, Afiny bilen Ankaranyň arasyndaky ýokary derejeli diplomatik gatnaşyklaryň hakykatdanam doňmagy gün tertibinde.

Şu nukdaýnazardan, geljek aý Nýu-Yorkorkda geçiriljek BMG (BMG) Baş Assambleýasynyň çäginde geçirilmegine garaşylýan Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan bilen Gresiýanyň premýer-ministri Kirýakos Mitsotakis arasynda möhüm ikitaraplaýyn duşuşygyň mümkinçiliginiň ep-esli azalandygy aýdylýar. Şonuň ýaly-da, iki ýurduň daşary işler ministrleriniň arasyndaky adaty gepleşik mehanizmleriniň togtadylyp bilinjekdigi aýdylýar.

CardB kartoçkasy we Kritiň günortasyndaky 12 mil howpy

Gresiýa Türkiye halkara arenasynda basyş etmek üçin Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) mehanizmlerini ýene bir gezek işjeňleşdirmegi meýilleşdirýär. Gresiýanyň Daşary işler ministri gorgos Gerapetritis Türkiýanyň deňiz seýilgähini EUB Daşary işler geňeşiniň gün tertibine getirjekdigi we Ankara garşy sanksiýalary ýa-da çäklendirmeleri talap etjekdigi mälim edildi. Afiny Türkiýe üçin möhüm ähmiýete eýe bolan Gümrük bileleşiginiň täzelenmeginde we türk raýatlary üçin wizany liberallaşdyrmak prosesinde päsgelçilikli rol oýnamaga taýynlanýar. Gresiýanyň administrasiýasy munuň bilen kanagatlanman, Türkiýäniň Europeewropa, Günorta Kawkaz we Merkezi Aziýanyň arasynda global energiýa merkezine öwrülmegi baradaky düşünjesini pese gaçyrjak başlangyçlary kabul etmegi maksat edinýär.

Afiny stoluň üstünde goýan iň radikal we howply wariant, territorial suwlarynyň giňelmegi boldy. Katimerini gazetiniň pikiriçe, Gresiýanyň hökümeti Kritiň günortasyndaky territorial suwlary 12 deňiz miline çenli ýokarlandyrmak meýilnamasyna gaýtadan baha berýär. Türkiýanyň ozal yglan eden bu ädiminiň "kazus belli" (söweşiň sebäbi) diýlip hasaplanjakdygy aýdylsa, sebitdäki dartgynlygyň yzyna dolanyp bolmajak derejä ýetip biljekdigi aýdylýar.