AK partiýasynyň 25 ýyllygy mynasybetli Binali ıldyldyrymyň taryhy beýany: "Biz ideologiýa däl-de, millet partiýasy"

AK partiýasynyň esaslandyryjy geňeşiniň agzasy we Türk döwletleri guramasynyň Aksakals geňeşiniň başlygy Binali ıldyldyrym partiýanyň çärýek asyrlyk syýasy syýahaty barada möhüm baha berdi. AK partiýasynyň ideologiki esasda däl-de, gönüden-göni milletiň talaplaryna esaslanýandygyna ünsi çeken ıldyldyrym taryhy öwrülişik nokatlaryny we Türkiýanyň geljege bolan garaýşyny paýlaşdy. 25 ýyl ozal Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda ädilen ädimleriň Türkiýäni dünýä aktýory edendigini aýtdy.

Stambuldan güýje taryhy syýahat

ıldyldyrym 25 ýyl mundan ozal 71 esaslandyryjy agzanyň we Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda başlanan syýahatyň soň 52 mejlis agzasy bilen bilelikde goşulandygyny ýatlatdy. Ydyldyrym, 2002-nji ýylyň 3-nji noýabrynda, döredilenden bary-ýogy 14 aý soň, häkimiýet başyna gelmeginiň syrynyň 1990-njy ýyllaryň krizisden doly günlerinde gözlenmelidigini aýdyp, milletiň şol döwrüň administrasiýalaryndan bizar bolandygyny aýtdy. Rejep Taýyp Erdoganyň 1994-nji ýylda Stambul şäher häkimliginiň wezipesine saýlanmagynyň we şäherdäki zibil, palçyk we çukur meseleleriniň çözülmegi bu ýurda uly täsir edendigini aýdan ydyldyrym: "Stambulda gazanylan bu uly üstünlik 2002-nji ýylyň 3-nji noýabrynyň güýjüne gapy açdy" -diýdi.

Talyplaryň we taryhy memorandumlaryň üns merkezine berk durmak

Syýasy durmuşynda köp päsgelçiliklere we terbiýeçilik synanyşyklaryna duçar bolandyklaryny görkezýän Binali ıldyldyrym, häkimiýete gelenlerinden iki aý geçmänkä, 2003-nji ýylyň 8-nji ýanwarynda memorandum synanyşygy bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny düşündirdi. Türkiýäniň syýasy taryhynda hakyky öwrülişik nokadynyň 2007-nji ýylyň 27-nji aprelinde geçirilen elektron memorandumdygyny aýtdy. Ydyldyrym: "Şol döwürde bu memorandumy hasaba alnan poçta bilen yzyna iberdik. Milletiň bize borjumyzy berendigini we saýlaw gutusy arkaly yzyna gaýtarylyp beriljekdigini görkezdik. Şeýlelik bilen, Türkiýede hökümeti agdarmak döwri. Şuňa meňzeş göreşleriň MİT ýük awtoulag krizisinde, 17-25-nji dekabr aralygyndaky dildüwşüklerde, Gezi wakalarynda we 15-nji iýulda dönüklik eden döwlet agdarylyşygynda görkezilendigini mälim eden ıldyldyrym, bu etapda infrastruktura, saglyk we bilim ýaly ugurlarda Türkiýäni dünýäniň iň gowy 10 ýurdunyň hataryna goşandyklaryny we uniwersitetleriň sanyny 72-den 209-a çenli artdyrandygyny aýtdy.

"Terrorçylyksyz Türkiýe" Görüş we ykdysady ösüş

Premýer-ministr bolan döwründe (2016) terrorçylyga garşy göreşde goranmagyň ýerine hüjüm düşünjesiniň kabul edilendigini ýatladýarys; Terror guramalaryna upewfrat galkany we Zeýtun agdarlyşygy ýaly serhetara operasiýalar arkaly agyr zarba urlandygyny aýtdy. Türkiýäniň soňky 40 ýylda terrorçylyga garşy göreş üçin 2 trillion dollardan gowrak pul sarp edendigini we 40 müň adamyň ömrüni ýitirendigini mälim eden ıldyldyrym: "Terrorsyz Türkiýe biziň ýurdumyz üçin altyn mümkinçilikdir. Mejlisimizde 80 göterimden gowrak goldaw bilen kabul edilen düzgünler halkymyzyň bu meselede tutanýerliligini görkezýär. Terrorçylyga sarp edilmeýän bu ägirt uly çeşmeler, geljekde durmuşa geçiriler.

Konstitusiýa üýtgetme Gyzyl çyzyklar we Türk dünýäsiniň maksatlary

Parlamentar ulgamyndan prezidentiň hökümet ulgamyna geçmegiň ynam we durnuklylyk getirýändigini öňe süren ıldyldyrym täze konstitusiýa çekişmelerine-de degdi. Localerli hökümetleriň güýçlendirilip bilinjekdigini we raýatlara gönükdirilen täze düzgünleriň döredilip bilinjekdigini mälim eden ıldyldyrym: "Şeýle-de bolsa, gyzyl çyzyklarymyz açyk. Konstitusiýanyň ilkinji 4 maddasy we bitewi döwlet gurluşyny goramak meselesinde hiç hili eglişik bolup bilmez. Gapymyz federasiýa ýaly alternatiwalar üçin doly ýapyk". Türk döwletleri guramasynyň (TDT) ähmiýetine ünsi çeken ıldyldyrym, Ortaýer deňzinden Mongoliýa çenli uzalyp gidýän 8500 kilometr uzynlykda 4,5 million inedördül kilometr meýdanda ýaşaýan 180 million adamyň (beýleki türk jemgyýetlerini hem goşmak bilen) geografiýasy barada gürleşýändiklerini aýtdy. Yldyldyrym, Europeanewropa Bileleşiginiň modeline meňzeş kapitalyň, adamlaryň we hyzmatlaryň erkin hereket etmegini üpjün etmek arkaly sebitdäki abadançylygy ýokarlandyrmagy maksat edinýändiklerini aýtdy.