Ak tamyň ähli gözleri: Trump-nyň Eýran karary we Eastakyn Gündogardaky möhüm harby dartgynlyk

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky ýaraşyk gutaransoň, özara harby hereketler yzygiderli dowam edýär. Waşington administrasiýasynyň hüjümleriň gerimini giňeldip-etmejekdigi bilesigeliji mesele bolsa-da, ABŞ goşunynyň maddy-tehniki we iş çäkleri ara alnyp maslahatlaşylyp başlandy. "Washington Post" gazetine beren bir ýokary derejeli resmisi howa goranyş ulgamlarynyň we uzak aralyga ok-därileriň azalýandygyny görkezdi we sebite goşmaça goşun we söweş uçarlaryny ibermek mümkinçiliginiň çäklidigini aýtdy. Resmiler "Amallary ygtybarly dowam etdirmek üçin ýeterlik çeşmämiz ýok we Ak tam bu ýagdaýyň çynlakaýdygyny bilmeýär öýdemok" -diýdi. Muňa garamazdan, ABŞ-nyň ýakyn günlerde howa zarbalaryny giňeltmek üçin sebite goşmaça söweş uçarlary we ýangyç guýup başlandygy baradaky aýyplamalar gün tertibinde galýar.

Diplomatiýada hereket: 10 günlük atyşyk teklibi

Harby işjeňligiň kölegesinde, fonda gytaklaýyn gepleşikleri dikeltmek baradaky tagallalar hem güýçlendi. Päkistanyň hökümet çeşmeleri Pakistan bilen Kataryň taraplara dartgynlygy azaltmak we urşy bes etmek üçin täze formula teklip edendigini habar berdiler. Bilelikdäki teklipde taraplar 9-njy iýuldan ozal harby we diplomatik ýagdaýa gaýdyp gelmäge çagyryldy.Bu ädimiň parahatçylyk gepleşikleriniň täzeden başlamagy üçin möhüm esas bolup biljekdigi aýdylýar. Beýleki tarapdan, “Axios” platformasy bilen gürleşýän çeşmeler; Ol Pakistanyň, Kataryň, Müsüriň we beýleki araçy ýurtlaryň ABŞ we Eýrana 10 günlük wagtlaýyn atyşyk teklip edendigini öňe sürdi. ABŞ-ly bir resmi, prezident Donald Trump administrasiýasynyň bu teklibi ara alyp maslahatlaşandygyny öňe sürdi we ýarany Ysraýyly "diplomatik mümkinçilikleriň penjiresini ýapjak impulsly ädimlerden gaça durmaga" çagyrdy.

Tähranda karar mehanizmi: 6-dan ybarat syrly komitet

Eýran frontunda, diplomatik hereketi dolandyrýan aktýorlaryň gurluşy aýdyňlaşýar. Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi metbugata beren beýanatynda ajaýyp maglumatlary paýlaşdy. Täze dini lider Aýatolla Mojtaba Hameneýi bilen göni duşuşmaýandygyny mälim eden Araqçi, ABŞ bilen ýadro gepleşiklerinde strategiki kararlaryň Eýranyň Howpsuzlyk Geňeşiniň çäginde 6 adamdan ybarat ýörite komitet tarapyndan kabul edilendigini düşündirdi. Arakçi tarapyndan berlen maglumata görä, bu komitetiň özi bilen birlikde Mejlisiň başlygy Muhammet Kalibaf, Prezident Masud Pezeşkýan, Securityokary Howpsuzlyk Geňeşiniň Baş sekretary Muhammet Zulkadir we ady agzalmadyk iki agzany öz içine alýar. Beýleki tarapdan Prezident Pezeshkian, gepleşikler bilen baglanyşykly ýurduň içinden gelýän käbir tankytlara reaksiýa bildirdi we duýduryş berdi: "Gepleşikler baradaky tejribesiz beýanatlar gazanylan diplomatik üstünlikleri azaldar."

Bab al-Mandebdäki özara hüjümler we Huti howpy

Hutiler tarapyndan Yemenemende Saud Arabystanyna garşy deňiz gabawy howpy abanandan soň, Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky Arap koalisiýasy strategiki Babel Mandeb bogazynda howpsuzlyk çärelerini ýokarlandyrjakdygyny mälim etdi. Koalisiýanyň metbugat sekretary Turki al-Maliki söwda we harby gämilere geçmek howpuna garşy "güýçli we aýgytly" boljakdygyny aýtdy. Meýdanda dawa-jenjeller dowam edýär. ABŞ goşuny; Gijäniň dowamynda Eýranyň Isfahan, Şiraz, Çabahar, Kunarek, Bandar Lenge, Sirik we Abadan ýaly şäherlerine howa zarbalary amala aşyryldy. ABŞ resmileri hüjümleriň prezident Trump başgaça karar berýänçä dowam etjekdigini, emma diplomatik kanallaryň açykdygyny aýtdy. Ar alyş üçin, Eýran Bahreýndäki "Patriot" howa gorag ulgamyna zarba urandygyny, ABŞ-nyň Kuweýtdäki üç bazasyny uçarmansyz howa ulaglary bilen nyşana alandygyny we Yragyň Erbil şäherine hüjüm edendigini habar berdi. Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy Korpusy, Kuweýtiň Bubiýan adasyndaky we Ali al-Salem howa bazasyndaky ABŞ radarlarynyň hem urlandygyny habar berdi.

ABŞ-nyň urşa jemgyýetçilik goldawy taryhy taýdan pes

CBS habar gullugy bilen söhbetdeş bolan ABŞ-nyň ady aýdylmadyk ABŞ-nyň resmileri Eýranyň raketa hüjümleri netijesinde Eastakyn Gündogardaky bazalarda nobatçy bolup durýan takmynan 100 amerikan esgeriniň ýaralanandygyny, ýöne ýaralananlaryň köpüsiniň ownuk şikesler bilen işlerine gaýdyp gelendiklerini aýtdy. Beýleki tarapdan, harby ýitgilerden başga-da, Waşingtonda syýasy krizis hem bar. "The Economist" magazineurnalynda çap edilen iň soňky pikir soralyşykda, Eýran bilen harby çaknyşygyň, ABŞ-nyň taryhynda saýlaw ýazgylary başlaly bäri iň halanmaýan konfliktdigi ýüze çykaryldy. Amerikan jemgyýetçiliginiň urşa berýän goldawy çalt azalýarka, Donald Trumpyň Eýrana garşy alyp barýan harby kararlaryny arassa tassyklamak derejesi minus 30 göterime çenli azaldy.