Akmaýanyň ýolunyň iň çalt ýyldyzy S301 açyldy: Lightagtylyk tizliginiň sekiz göterimine ýetmek

Kosmos çuňlugynyň syrlaryny çözmäge synanyşýan astronomlar, Akmaýanyň ýoly galaktikasynyň merkezinde ýüze çykarylan iň çalt ýyldyzy tapdylar. Germaniýada ýerleşýän Maks Plank ýerüsti fizika instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara gözleg Çilidäki örän uly teleskop interferometriniň (VLTI) maglumatlaryny seljerdi we galaktikamyzyň merkezinde bu çalt tizlik rekordyny açdy.

“Galaxy” -yň ýüreginde ýazgy eýesi: S301 ýyldyzy

Akmaýanyň ýolunyň merkezindäki iň ýokary gara deşik Sagittarius A * töwereginde gaty dar we elliptik orbitany çekýän S301 atly ýyldyz kosmiki tizlik rekordyny täzeledi. Takyk ölçeglere görä, bu adatdan daşary ýyldyz bary-ýogy 8,7 ýylda gara deşikde doly orbitany tamamlaýar. S301 öz orbitasyndaky iň ýakyn nokadynda, Earther bilen Günüň arasyndan bary-ýogy 12 esse gara çukura ýakynlaşýar. Konwergensiýanyň bu möhüm pursatynda ýyldyzyň tizligi ýagtylygyň tizliginiň sekiz göteriminden ýokary bolup, ylmy dünýäde uly täsinlik döredýär.

Eýnşteýniň umumy otnositellik teoriýasy üçin möhüm synag

massasy takmynan 4,3 million gezek Gün bolan ullakan gara deşik Sagittarius A * -yň golaýynda bolup geçen bu açyş, häzirki zaman fizikasynyň iň möhüm teoriýalaryny barlamak üçin özboluşly laboratoriýa hödürleýär. Albert Eýnşteýniň umumy otnositellik teoriýasyna görä, öz okunyň daşyndan aýlanýan supermassiki gara deşikler boş wagt matasyny özleri bilen süýräp, töweregindäki asman jisimleriniň orbitalarynda gyşarmalara sebäp bolýar.

S301 orbitasyndaky beýleki millimetriki üýtgeşmeler, beýleki ýyldyzlara garanyňda gara deşiklere has ýakynlaşyp, takmynan on ýylda ölçenip boljak derejä ýeter diýlip çaklanylýar. Bu, alymlara taryhda ilkinji gezek öz okunyň töweregindäki supermassiki gara deşikiň aýlanma tizligini göni hasaplamaga mümkinçilik berer.

Aýralygyň kosmiki hekaýasy we 2031 Rendezwous

Astronomlar, S301-iň aşa elliptik we dar orbitasynyň ajaýyp kosmiki taryhynyň arkasynda durandyr öýdýärler. Nazaryýetlere görä, S301 geçmişde ikilik ýyldyz ulgamynyň bir bölegi bolupdyr. Şeýle-de bolsa, bu ikilik ulgamy gara çukura gaty ýakynlaşanda, agyrlyk güýji güýçleri ulgamy ýyrtdy. Staryldyzlaryň biri galaktikadan gaty tizlik bilen çykyp barýarka, S301 gara deşikiň güýçli agyrlyk ulgamyna düşmek bilen bu dar orbitada duzaga düşdi.

Gözlegçiler S301 ýyldyzynyň 2031-nji ýylda gara deşikde iň ýakyn geçjekdigini hasaplaýarlar we bu taryhy belligi täze nesil äpet teleskop tehnologiýalary bilen synlamagy maksat edinýärler. Bu ýakynlaşma, älemiň esasy fizika düzgünlerini täzeden düşündirmek üçin adamzat taryhynyň iň möhüm synlaryndan biri bolmak üçin dalaşgärdir.