Alyýewiň Berlinde haýran galdyryjy maglumat: Bakuwda ýerleşýän Merzde gizlin rus-nemes duşuşygy

Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň Germaniýanyň paýtagty Berline eden resmi sapary dünýä diplomatiýasynda giň täsir galdyran taryhy açyşa şaýat boldy. Germaniýanyň kansleri Fridrih Merz bilen duşuşan Aliýew, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklardan soň geçirilen bilelikdäki metbugat ýygnagynda Berliniň we Moskwanyň ýokary derejeli wekilleriniň Azerbaýjan territoriýasynda gizlin gepleşik geçirýändigini habar bermek bilen nemes kärdeşini ýakynlaşdyrdy.

Bakuwdaky gizlin diplomatiýa traffigi: Alyýew uçuş ýazgylaryny yglan edýär

Prezident Ylham Alyýew, serhet howpsuzlyk bölümlerinden alnan anyk maglumatlara esaslanyp, nemes we rus wekiliýetleriniň 12-14-nji iýul aralygynda Bakuwda gizlin duşuşandygyny habar berdi. Alyýew bu duýgur ýygnak barada azerbaýjan hökümetine hiç hili habar berilmeýändigini aýtdy. Alyýew syýahat maglumatlary bilen paýlaşyp, Berlinden iki resminiň 12-nji iýulda Bakuda gelip, 14-nji iýulda gaýdyp gelendigini aýtdy; Russiýadan iki resminiň hem şol seneden Bakuda galandygyny aýtdy.

Germaniýanyň kansleri Fridrih Merz bu aýyplamalar sebäpli geň galmagyny gizläp bilmedi, diňe sorag edilýän gizlin aragatnaşykdan bihabardygyny aýtdy. Iňlis gazetleri The Times tarapyndan gün tertibine getirilen bu gizlin ýygnakda; German delegasiýasyna Sosial-demokratik partiýasynyň (SPD) öňki başlygy we Brandenburg döwlet premýer-ministri Matthias Platzek, premýer-ministriň öňki başlygy Ronald Pofalla we Şweýsariýanyň diplomaty Tim Guldimann girdi; Russiýa tarapynda, öňki premýer-ministr we Gazprom Geňeşiniň başlygy Wiktor Subkowyň, Russiýa Ylymlar akademiýasynyň Europeanewropa institutynyň prezidenti Alekseý Gromyko we Russiýanyň Adam hukuklary geňeşiniň prezidenti Waleri Fadeýewiň bardygy mälim edildi.

Azerbaýjanyň Europeewropanyň energiýa krizisinde möhüm roly we maliýeleşdiriş ulgamy

Metbugat ýygnagynda iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklar we energiýa howpsuzlygy meselesi hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Premýer-ministr Fridrih Merz dört ýarym ýyl ozal Russiýadan tebigy gaz üpjünçiligini düýbünden bes eden Germaniýa üçin Azerbaýjanyň möhüm alternatiwadygyny aýtdy. Günorta Kawkazyň Aziýa bilen Europeewropanyň arasynda möhüm köpri bolup durýandygyny mälim eden Merz, energiýa importyny diwersifikasiýa etmek üçin Baku bilen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak isleýändigini aýtdy.

Beýleki tarapdan Prezident Alyýew, iki ýurduň arasyndaky söwda mukdarynyň takmynan 1,5 milliard dollara ýetendigini ýatlatdy we Europeanewropa banklarynyň “ýaşyl gün tertibi” sebäpli gazylyp alynýan ýangyç taslamalaryna berýän goldawyny kesdi. Aliýew, maliýe guramalary, esasanam Europeanewropa maýa goýum banky bu berk pozisiýany gözden geçirse, Azerbaýjanyň Germaniýa ýaly ähli Europeewropa gaz we nebit iberilmegini ep-esli artdyryp biljekdigini aýtdy. Geçen ýyl eksport edilen 25 milliard kub metr gazyň ýarysynyň EUB ýurtlaryna gidendigini aýtdy.

Günorta Kawkazdaky taryhy öwrülişik nokady: Azerbaýjan-Ermenistanyň kadalaşmagy

Duşuşygyň gün tertibiniň ýene bir möhüm meselesi Günorta Kawkazdaky parahatçylyk prosesi boldy. Germaniýanyň kansleri Merz Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda gazanylan parahatçylyk şertnamasyny "taryhy ädim" diýip häsiýetlendirdi we sebitde hemişelik durnuklylyk üçin her dürli goldaw bermäge taýýardyklaryny aýtdy. Prezident Aliýew Waşingtonda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň gatnaşmagynda gol çekilen Bilelikdäki Jarnamanyň 30 ýyllyk konfliktiň resmi taýdan tamamlanandygyny ýatlatdy.

Alyýew parahatçylygy ornaşdyrmak üçin anyk çäreleri görendiklerini, energiýa howpsuzlygyna goşant goşmak üçin Ermenistana benzin we dizel bilen üpjün edýändiklerini, 40 müň tonnadan gowrak tranzit ýüküň Ermenistana Azerbaýjan territoriýasy arkaly iberilendigini mälim etdi. Saparyň dowamynda iki lider "Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň strategiki gün tertibi" we "Azerbaýjan-Germaniýa işewürler geňeşini döretmek baradaky bilelikdäki jarnama" gol çekip, gatnaşyklary resmileşdirdi.