Antalýa polisiýasynyň kiber-zorluk duýduryşy: Dogry aýdanyňda-da ýalňyşyp bilersiň

Antalýa polisiýa müdirliginiň kiber jenaýatçylyga garşy býurosy raýatlara internetde duş gelýän kiber-zorluk wakalary barada duýduryş berdi we pidalar wagtynda berlen reaksiýalaryň kanuny netijelerine ünsi çekdi. Polisiýa işgäri Gülşen Ünsal, kiber-zorluklara sezewar bolan adamlar beýleki tarapa kemsidiji ýa-da haýbat atyjy jogaplar berse, pidanyň kanuny taýdan günäkär bolup biljekdigini aýtdy.

Kibergorkuzmaklyga garşy nähili hereket etmeli?

Gülşen Ünsal belli ýa-da näbelli adamlaryň sosial media platformalarynda eden kemsidiji, gödek we kemsidiji teswirleriniň kiber-zorluk çäginde göz öňünde tutulýandygyny aýtdy we esasanam çagalaryň we ýaşlaryň beýle ýagdaýlarda jedelleşmezliklerini isledi. Ünsal: "Kibergorkuzmaklyga sezewar bolan çagalar we ýaşlar kämahal kemsidiji ýa-da haýbat atyjy habarlar iberip bilerler. Şeýle reaksiýalar jenaýata sebäp bolýar." we iň oňat usulyň pidalaryň sosial media platformasynda degişli hasaby habar bermegi we blokirlemegi üçin iň oňat usuldygyny aýtdy.

Internet jenaýatlarynda kazyýet işi nähili işleýär?

Sanly gurşawda edilen jenaýatlaryň fiziki dünýädäki jenaýatlardan kanuny tapawudynyň ýokdugyny ýatladýan Gülşen Ünsal, kemsitmeler, haýbat atmalar, şantaj etmek, azar bermek, maglumat ulgamlary arkaly galplyk, şahsy durmuşyň şahsy durmuşyny bozmak we şahsy maglumatlaryň bikanun ele salynmagy ýaly hereketleriň çynlakaý kanuny sanksiýalara eýedigini aýtdy. Unsal, bikanun jedelleriň we halky ýigrenmäge, duşmançylyga öjükdirmek ýa-da kemsitmek ýaly hereketleriň hem degişli şertler berjaý edilende jenaýat döredip biljekdigini aýtdy. Raýatlaryň internetden peýdalanyp, aň-düşünje bilen hereket etmelidigi we maşgalalary ýa-da hukuk goraýjy edaralar bilen ýüzbe-ýüz bolýan negatiw ýagdaýlaryny paýlaşmalydygy aýdyldy.

Antalýa polisiýa müdirliginiň kiber jenaýatçylyga garşy býurosy internetde kiberhüjümleriň we kemsidiji ýa-da haýbat atyjy ýazgylaryň kanuny jogapkärçilige sebäp bolýandygyny we jedelleriň jedelleşmegiň ýerine kanuny çäre görmelidigini habar berdi.

Internetde edilen jenaýatlar barada şikaýatlar degişli sosial media platformalarynyň habar beriş mehanizmlerinden peýdalanyp ýa-da jenaýat ýagdaýlary ýüze çykarylsa, iň ýakyn hukuk goraýjy güýçlere ýa-da prokuratura ýüz tutup kazyýet işi gozgalyp bilner. Sanly dünýäde şahsy maglumatlary goramak we kiber-zorluklara garşy göreş Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň çäginde kiber jenaýatlarynyň çäginde baha berilýär.

Netije

Sanly platformalarda çekişmelerde "adalatyň" paýy kanuny jogapkärçiligi aradan aýyrmaýar. Hatda bir adam kiber-zorluklara sezewar edilse-de, beýleki tarapa kemsidiji ýa-da haýbat atyjy sözler ulanmak, pidany soňlamagyň deregine özüni jenaýatçy edip biler.

Hukuk ulgamy wirtual we fiziki gurşawdaky hereketleri biri-birinden tapawutlandyrmaýandygy sebäpli, sanly dünýädäki her bir täsiriň kanuny netijelere eýe bolup biljekdigini ýatdan çykarmaly däldir. Internet ulanyjylary, esasanam çagalar we ýaşlar, sanly sowatlylyk düşünjesi bilen hereket etmek we islenilmeýän kazyýet işleriniň öňüni almak üçin gahar dolandyryşyny saklamak gaty möhümdir.

Mümkin täsirler

Bu duýduryşlary göz öňünde tutmak, esasanam sosial media ulanyjylarynyň arasynda kiber-zorluk hadysalarynyň azalmagyna we sanly gurşawda has gözegçilikli aragatnaşyk diliniň ulanylmagyna goşant goşup biler. Ulanyjylary kanuny töwekgelçiliklerden habarly etmek impulsly reaksiýalaryň öňüni almaga we interneti has ygtybarly ýere öwürmäge kömek edip biler.

Başga bir tarapdan, bu habardarlygy ýaýratmak, hukuk goraýjy edaralaryň işgärlerine berlen zerur däl ýa-da ýalňyş şikaýatlary azaldyp biler, şol bir wagtyň özünde hakyky nägilelikleriň has çalt we takyk usullar bilen jogapkärçilige çekilmegine ýol açar. Düşünjeli internet ulanmak, ýaşlaryň we çagalaryň sanly dünýäde ýüze çykyp biljek psihologiki we kanuny töwekgelçiliklerini azaldyp biler.