Arktikadaky täze döwür: ABŞ we Daniýadan Grenlandiýa üçin möhüm howpsuzlyk şertnamasy

Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) 81-nji Baş Assambleýasy mynasybetli Nýu-Yorkorkda bolan Daniýanyň Daşary işler ministri Rasmussen ABŞ bilen Grenlandiýa barada gazanylan möhüm şertnama barada möhüm beýanat berdi. Daniýanyň metbugaty bilen söhbetdeşlikde Rasmussen iki ýurduň arasynda gol çekilen "hemişelik howpsuzlyk gözegçiligi" şertnamasynyň sebitdäki deňagramlylygy üýtgetjekdigini aýtdy.

Aladaly garaşmak Grenlandiýada parahatçylyga ýol açýar

Takmynan 56 müň ilaty bolan Daniýa Patyşalygynyň awtonom sebiti bolan Grenlandiýa ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň adanyň gözegçiliginiň Waşingtona geçmelidigi baradaky ynamly sözleri bilen gün tertibine geldi. Rasmussen, Trumpyň ozalky aýdan sözleriniň Grenlandiýanyň ilatyna çynlakaý biynjalyklyk döredendigini boýun aldy. Şeýle-de bolsa, soňky şertnama bilen Grenlandiýalylaryň uzak wagtdan bäri duýýan bu howpsuzlyk aladalarynyň ýok boljakdygyny we sebitde parahatçylygyň gaýtadan dikeldiljekdigini aýtdy.

Arktika sebitiniň howpsuzlygy NATO-a

ynanyldy

Daniýanyň ministri şertnamanyň geosyýasy ölçeglerine ünsi çekip, Arktika sebitinde goranmak we howpsuzlyk jogapkärçiliginiň diňe Daniýanyň ýa-da ABŞ-nyň egnine düşmejekdigini aýtdy. Rasmussen täze döwürde global güýçiň sebitdäki howpsuzlyk arhitekturasynyň merkezinde boljakdygyny belläp: "NATO esasan Arktika sebiti bilen gyzyklanar" -diýdi. Ministr strategiki hyzmatdaşlygyň jikme-jiklikleri barada goşmaça maglumat bermekden saklandy.

Waşington bilen Kopengageniň arasyndaky dartgynlyk, ylalaşykda ýüze çykdy

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump 18-nji sentýabrda sosial media hasabynda Grenlandiýa bilen baglanyşykly Daniýa bilen gutarnykly ylalaşyga gelendiklerini resmi taýdan yglan etdi. Bu ösüş, Waşington, Kopengagen we Brýussel arasynda uzak wagt bäri diplomatik dartgynlygyň çeşmesi bolup durýan Grenlandiýa krizisiniň çözülendigini görkezýär. Strategiki ýerleşişi we baý ýerasty baýlyklary bilen global güýçleriň merkezinde ýerleşýän Grenlandiýa täze döwürde NATO-nyň gorag astynda harby we howpsuzlyk hyzmatdaşlygynyň merkezi bolmaga taýynlanýar.