Awstraliýada Gaza senzurasy: ABŞ-nyň metbugatyny tankytlaýan kitap kitaphananyň tekjelerinden aýryldy

Awstraliýada medeni we akademiki erkinlik baradaky jedelleriň döremegine sebäp bolan täze senzura krizisi ýüze çykdy. Leadingurduň öňdebaryjy häkimliklerinden biri bolan Wawerleý şäher häkimligi, Amerikaly ýazyjy Adam Jonsonyň Gazadaky gumanitar krizis barada ýazan jedelli eserini reaksiýalary alandan soň kitaphananyň tekjelerinden wagtlaýynça aýyrdy.

Wawerleý Geňeşiniň kararyny we sebäplerini gözden geçiriň

“Sidneý Morning Herald” gazetiniň beren maglumatlaryna görä, resmi häkimiýetler tarapyndan aprel aýynda Angliýada ýerleşýän abraýly neşirýat Pluto Press neşirýat tarapyndan okyjylara hödürlenen kitabyň Wawerleý kitaphanasyndan çykarylandygy tassyklandy. Şäher häkimliginiň metbugat sekretary bu mesele barada beýanat berdi we jikme-jik gözden geçirmek üçin kitabyň tekjelerden çykarylandygyny aýtdy. Metbugat wekili "Kitap gözden geçirmek üçin kitaphananyň tekjelerinden aýryldy. Şäher häkimligi kitap saýlanyşyna has ýakyndan gözegçilik edilmegi üçin amallara baha berer" -diýdi we eser barada birnäçe arz-şikaýat alandyklaryny aýtdy.

Bondi kenaryndaky hüjüm pidasynyň paýlaşmagy prosese itergi berdi

Geçen hepde bir ýewreý neşirýat kompaniýasy tarapyndan çap edilen habardan soň kitaby kitaphanadan aýyrmak prosesi çaltlaşdy. Habarlara görä, 2025-nji ýylyň dekabrynda 15 adamyň ölmegine sebäp bolan Bondi kenaryndaky pajygaly ýarag hüjüminden aman gutulmagy başaran bir adam, kitaphananyň täze çykan kitap bölüminde sorag edilýän eseri görüpdir. Sosial media hasabynda bu ýagdaýdan özüni biynjalyk edendigini paýlaşan pidanyň bu sözleri kitaphananyň ýolbaşçylaryna we häkimlige basyş etdi.

Authorazyjy Adam Jonsonyň we Neşirçiniň senzura kararyna gödek reaksiýa

Karardan soň Iňlis gazetiniň "The Guardian" gazetine beren interwýusynda ýazyjy Adam Jonson esere garşy çykýanlaryň kitabyň adyndaky "genosid" sözlemindedigini aýtdy. Jonson bu düşünjäniň diňe şahsy talap däldigini aýtdy we "Genosid meniň sözüm ýa-da kararym däl. Gazada genosidiň ýüze çykandygy baradaky pikir adam hukuklary dünýäsinde aşa köp ylalaşyk we bu meseläni öwrenmek wezipesi bolanlaryň arasynda esasy pikir."

Kitaby neşir edýän “Pluto Press” -iň uly redaktory Deýwid Şulman Gazadaky pajyganyň we bu prosesiň dünýä metbugatynda beýan edilmeginiň halka gönüden-göni degişlidigini öňe sürdi. Şulman demokratik jemgyýetlerde maglumat almagyň möhümdigini belläp, bu tebigatyň eserleriniň jemgyýetçilik kitaphanalary arkaly mümkin boldugyça giň köpçülige ýetirilmelidigini aýtdy.

Kitabyň mazmuny: ABŞ-nyň metbugatynyň "çylşyrymlylygy" barada aýyplama

Ara alyp maslahatlaşmagyň merkezindäki kitap, Ysraýylyň Gaza zolagyna garşy alyp barýan harby operasiýalarynyň arkasyndaky global propaganda toruny kesgitlemegi maksat edinýär. Adam Jonson öz işinde ABŞ-nyň habar beriş serişdeleriniň "işjeň we dowamly çylşyrymlylygy" bolmasa Ysraýylyň harby hereketleriniň dowam edip bilmejekdigini öňe sürýär. Kitapda, Günbatar dünýäsindäki esasy habar guramalarynyň Ysraýylyň uruş jenaýatlaryny yzygiderli "aklaýandyklary", Waşington administrasiýasynyň bu işdäki strategiki roluny gizländigi we palestina halkyny adamkärçiliksiz ulanmak arkaly jemgyýetiň düşünjesini dolandyrýandygy düşündirilýär.