Awtoulag barlagynda emeli intellekt döwri: Ministr Uraloğlu 3 milliard dollarlyk täze nesil ulgamyny yglan etdi

Türkiýedäki ulag barlag hyzmatlarynda rewolýusiýa döwrüniň gapylary açylýar. 2027-nji ýylyň 15-nji awgustyna çenli 20 ýyllap ulag gözleg proseduralaryny ýerine ýetirjek Türkäniň "Awtoulag gözleg merkezini mahabatlandyryş maksatnamasy" Stambulyň Arnawutköý şäherinde geçirildi. Açylyş dabarasyna gatnaşan Transport we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu täze döwürde durmuşa geçiriljek tehnologiki täzelikleri we gözýetim taslamalaryny halk bilen paýlaşdy.

Ministr Uraloğlu häzirki zaman transport infrastrukturasynyň ýurduň geljege bolan garaýşyny görkezýändigini aýtdy. Tehnologiýa, bilim we adam ömrüne berlen gymmatlyk umumy bir pikire gabat gelende hakyky ynam gurşawynyň döredilip bilinjekdigini mälim eden Uraloğlu, bu üýtgeşmäniň tutuş ýurt boýunça uly üýtgeşiklik girizjekdigini aýtdy.

Arnawutköýde işe girizilen model merkeziniň diňe bir adaty gözegçilik stansiýasy däldigini belläp, ministr Uraloğlu bu ýeriň Ylmy barlag laboratoriýasy ýaly işlejekdigini aýtdy. Türkiye welaýatynyň 81 welaýatyna ýaýrajak bu tehnologiki özgeriş, ýönekeý barlagdan ulag barlagyny alar; Howpsuzlyga, daşky gurşawa duýgurlyga we raýatlaryň kanagatlanmagyna gönükdirilen häzirki zaman gurluşy üpjün etjekdigini mälim etdi.

Täze 20 ýyllyk döwür 2027-nji ýylyň 15-nji awgustyndan başlaýar

2027-2047-nji ýyllary öz içine alýan konsessiýa şertnamasynyň ýaňy-ýakynda ministrlik bilen Türkäniň arasynda gol çekilendigini ýatladýan Uraloğlu, 2027-nji ýylyň 15-nji awgustynda başlajak täze 20 ýyllyk döwrüň düýbüniň tutulandygyny aýtdy. Tanyşdyrylan täze nesil bekedinde ähli täze programma üpjünçiligi, apparat we emeli intellekt tehnologiýalarynyň kesgitlenen senä çenli hakyky ulaglarda synag ediljekdigini we amaly amallary optimizirlemek arkaly gazanylan girdejileriň 81 welaýatyň merkezlerine geçiriljekdigini düşündirdi.

Uraloğlu, Türkiýedäki ulaglary barlamak taryhyna salgylanyp, 1953-nji ýyldaky Awtoulag ýollary kanunynyň çäginde, 1985-nji ýyla çenli bu ýollaryň Baş ýol müdirliginiň, Howpsuzlyk Baş müdirliginiň we Türk Sürüjileriniň we Awtoulag federasiýasynyň wekillerinden ybarat komissiýalar tarapyndan ýerine ýetirilendigini, soňra bolsa Gözlegleriň Baş müdirlige geçirilendigini ýatlatdy.

Emeli intellekt "Ulag MRI" döwri

Uraloğlu, geçmişdäki çäkli mümkinçilikler bilen deňeşdirilende, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda ulag gözegçilik hyzmatlarynda uly özgerişlikleriň gazanylandygyny we döwlet-hususy pudagyň hyzmatdaşlygynyň iň üstünlikli mysallarynyň biriniň 2004-nji ýylda başlanan özgertmeler bilen üpjün edilendigini aýtdy. Bu kontekstde, ilkinji hususy gözegçilik stansiýasynyň 2007-nji ýylyň 15-nji awgustynda Elazide 15 milliondan gowrak ulagda ulanylandygyny belläp geçdi. soňky 19 ýylda standartlar.

Uraloğlu täze nesil stansiýalarynda emeli intellekt bilen goldanýan şekillendiriş, lazer ölçeg ulgamlary, ýokary çözgütli kameralar we ösen datçikler ulanyljakdygyny we şeýlelik bilen ulaglaryň tomografiýasynyň alynjakdygyny aýtdy. Ynsan gözüniň sypdyryp biläýjek iň ownuk jikme-jiklikleriniň hem tehnologiýa arkaly tapyljakdygyny, ýöne emeli intellektiň tehnikleriň ornuna däl-de, obýektiw maglumatlar bilen karar bermek mehanizmlerini goldaýan kömekçi hökmünde kesgitlenjekdigini aýtdy. Bu merkezlerde işleýän işgärleriň teoretiki okuwdan soň hakyky ulaglarda tejribe aljakdygyny aýtdy.

3 milliard dollarlyk uly maýa goýumlary we raýatlara gönükdirilen hyzmatlar

Täze döwür üçin takmynan 3 milliard dollarlyk ummasyz maýa goýum býudjetini meýilleşdirýändiklerini mälim eden ministr Uraloğlu, tutuş Türkiýede jemi 352 ulag barlag merkezi bilen üpjün ediljekdigini, olaryň 249-synyň kesgitlenen, 103-siniň ykjam we takmynan 900 gözegçilik liniýasynyň bardygyny mälim etdi. Traktor we motosikl ýaly ulaglara, şeýle hem ýolagçy awtoulaglaryna we täjirçilik ulaglaryna ýörite hyzmatlaryň hödürlenjekdigini mälim eden Uraloğlu, raýatlaryň garaşylýan otaglaryň ekranlarynda göni ýaýlymda ulaglaryny barlamak amallaryny yzarlap biljekdigini aýtdy.

Uraloğlu sanlylaşdyrma ädimleriniň çäginde synag netijelerine elektron hökümetiň üsti bilen jikme-jik hasabatlar bilen derrew seredip boljakdygyny aýtdy we täze döwürde kredit kartoçkasy bilen tölegler üçin raýatlardan hiç bir komissiýanyň alynmajakdygyny habar berdi. Şeýle hem, uglerod zyňyndylaryny azaldýan ekologiýa taýdan arassa, ýaşyl logistika çemeleşmesiniň kabul ediljekdigini we alynjak uly maglumatlaryň kömegi bilen ulag markalarynyň seljeriljekdigini we pudak bilen paýlaşyljak haýsy näsazlyklaryň jemlenendigini mälim etdi. Häzirki wagtda Türkiýede takmynan 35 million ulagyň bardygyny ýatladýan ministr, sözleriniň netijesini diňe bir ulgamy täzelemek bilen çäklenmän, eýsem geljegiň howpsuz we aç-açan ulag barlag infrastrukturasyny döretmekden ybaratdygyny aýtdy. Dabaradan soň ulagda nusgalyk barlag geçirildi we ulgam iş ýüzünde synag edildi.