Aýallaryň ygtyýarlyklary ösüşiň açarydyr: Sammit Stambulda

Global aýallar sammiti 15 ýyllyk arakesmeden soň Türkiýäniň Stambul şäherinde geçirildi. Maşgala we jemgyýetçilik syýasatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaşyň gatnaşmagynda geçirilen sammit 'Aýallar: Batyr geljege köpri gurmak' mowzugy astynda geçirildi. Sammite 45 dürli ýurtdan ministrler we hökümet işgärleri gatnaşdy. 4-6-njy iýun aralygynda geçirilen bu çärede aýallaryň dünýädäki ykdysady ösüşini goldamak üçin innowasion çözgütler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Global özgerişler we aýallaryň roly

Sammitiň açylyş dabarasynda ministr Göktaş dürli ýurtlaryň gatnaşyjylary bilen bilelikde bolmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Bu duşuşygyň, ykdysady, sosial we sanly ugurlarda aýal-gyzlaryň ygtyýarlyklaryny anyk hyzmatdaşlyga öwürmek üçin ajaýyp mümkinçilikdigini aýtdy. 2011-nji ýylda Türkiýede geçirilen şuňa meňzeş sammitiň halkara raýdaşlygynyň güýçli mysalydygyny belläp, ministr Göktaş şu ýylky sammitiň hem şuňa meňzeş täsir etjekdigine umyt edýändigini aýtdy. Göktaş "Dünýä köp gatlakly özgerişlikleri başdan geçirýär" -diýdi we sanlaşdyrmak, emeli intellekt we ýaşyl öwrülişik ýaly faktorlaryň ýurtlaryň ösüş strategiýalaryny üýtgedýändigini aýtdy.

Ykdysady durmuş we aýallaryň telekeçiligi

Bütindünýä ykdysady forumy maglumatlaryna salgylanyp, ministr Göktaş 2030-njy ýyla çenli dünýä derejesinde 170 million täze iş ýeriniň peýda boljakdygyny, şol bir wagtyň özünde 92 million iş ýeriniň üýtgejekdigini ýa-da ýok boljakdygyny aýtdy. Bu üýtgeşmäniň, emeli intellektiň we sanlaşdyrmagyň zähmet bazarlaryny nähili üýtgedýändigini görkezýändigini aýtdy. Şeýle hem, ýaşyl öwrülişigiň ösüş strategiýalarynyň merkezinde durýandygyny we 2024-nji ýylda global energiýa maýa goýumlarynyň 3 trillion dollardan geçmegine garaşylýandygyny mälim etdi. Aýal-gyzlaryň ykdysady durmuşa gatnaşygyny ýokarlandyrmagyň global ösüş maksatlaryna ýetmekde strategiki elementdigini aýtdy.

Türkiýäniň aýal-gyzlary güýçlendirmek syýasatlary

Ministr Göktaş Türkiye aýal-gyzlaryň ygtyýarlyklary babatynda ädilen ädimlerine ünsi çekdi. Aýal-gyzlaryň hukuklarynyň konstitusiýa we hukuk kadalary bilen berkidilendigini, bilimden işe, telekeçilikden jemgyýetçilik hyzmatlaryna çenli köp ugurda syýasatyň işlenip düzülendigini aýtdy. Aýallaryň mümkinçiliklerini artdyrmak strategiýasy resminamasy we 2024-2028-nji ýyllar üçin taýýarlanan Hereket meýilnamasynyň bu tagallalaryň anyk ýol kartasydygyny aýtdy. Aýallaryň işçi güýjüne gatnaşygyny artdyrmak we telekeçilik ekosistemasyna girmeklerini ýeňilleşdirmek üçin köp taslamanyň durmuşa geçirilendigini aýtdy.

Geljegiň hünärlerinde aýallaryň tutýan orny

Ministr Göktaş aýallaryň geljegiň hünärlerinde has täsirli bolmagyny maksat edinýändiklerini aýtdy. Çagalar bagyny we gündelik ideg merkezlerini giňeltmek we çaga dogluşyny goldamak ýaly ädimlerden başga-da aýallar üçin sanly üýtgeşmeleriň mümkinçilikleriniň giňeldilmelidigini aýtdy. Emeli intellekt we maglumat ylymlary ýaly ugurlarda gyzlary goldaýan bilim modelleriniň ähmiýetine ünsi çekdi.

Halkara raýdaşlyk we aýal-gyzlaryň ygtyýarlyklary

Global hyzmatdaşlygyň ähmiýetine degip geçen ministr Göktaş, aýal-gyzlaryň ygtyýarlyklary meselesiniň halkara tagallalarynyň zerurdygyny aýtdy. Gowy tejribeleriň paýlaşylmalydygyny, üstünlikli modelleriň ýaýradylmalydygyny we halkara raýdaşlygyň hemişelik mehanizmlere öwrülmelidigini aýtdy. Türkiýäniň bu ugurdaky işini tutanýerlilik bilen dowam etdirjekdigini we aýallaryň has güýçli ýagdaýdadygyny üpjün etmek üçin global hyzmatdaşlykdan peýdalanjakdygyny aýtdy.

Netije we baha bermek

Global aýallar sammiti aýallaryň ygtyýarlyklary we olaryň ykdysady durmuşdaky has işjeň roly meselesini gün tertibine getirdi. Ministr Göktaşyň çykyşlary we ünsi Türkiye bu ugurda ädilen ädimleriň ähmiýetini açdy. Aýal-gyzlar sosial we ykdysady durmuşda has güýçli orny eýelemegi, durnukly ösüşiň we has adalatly dünýäniň açary hökmünde görülýär. Geljekde bu ugurda edilmeli ädimleriň has köp halkara hyzmatdaşlygy tarapyndan goldanylmagyna garaşylýar.