Azerbaýjanyň Daşary işler ministri Baýramow TDT sammitinde Orta koridora we sebit hyzmatdaşlygyna ünsi çekdi

Azerbaýjanyň Daşary işler ministri Jeýhun Baýramow, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň alyp barýan Ankara şäherinde geçirilen Türk döwletleri guramasynyň döwlet baştutanlary geňeşiniň 13-nji sammitinde möhüm çykyş etdi. Çykyşyny Türkiýäni respublikanyň 103 ýyllygy bilen gutlamak bilen başlan Baýramow, Azerbaýjanyň prezidentlik döwründe sebitleýin howpsuzlyk we durnuklylygyň ileri tutulýan ugurlardygyny aýtdy.

Merkezi koridor we transport ulgamlary sebit ykdysadyýetine nähili täsir eder?

Ministr Jeýhun Baýramow, türk döwletleriniň geografiki ýerleşişiniň we energiýa çeşmeleriniň halkara söwdasy üçin uly mümkinçilikleri hödürleýändigini aýtdy. Merkezi koridoryň ösdürilmeginiň we Zengezur koridorynyň durmuşa geçirilmeginiň ýurtlaryň ykdysady mümkinçiliklerini gönüden-göni ýokarlandyrjakdygyny mälim eden Baýramow: "Esasy maksadymyz, diňe tranzit transporty üçin däl, eýsem özara söwdany, senagat hyzmatdaşlygyny we maýa goýumlaryny ösdürmek üçinem peýdalanmak".

Günorta Kawkazda parahatçylyk prosesi haýsy etapda?

Azerbaýjanyň 30 ýyla golaý dowam eden Ermenistany basyp almagyny bes etmek bilen territorial bitewiligini gaýtadan dikeldendigini ýatladýan Seýhun Baýramow, sebitde de-fakto parahatçylyk gurşawynyň bardygyny aýtdy. Ermenistan bilen gatnaşyklary kadalaşdyrmak prosesiniň dowam edýändigini mälim eden Baýramow, "Parahatçylyk şertnamasyna gol çekmek üçin Ermenistan tarapyndan zerur syýasy we kanuny ädimleriň görülmegine garaşýarys. Günorta Kawkazda uzak möhletli we ygtybarly parahatçylygyň gazanylmagyny we sebitdäki konflikt döwrüniň ornuny tutjak hyzmatdaşlygyň döwrüni isleýäris" -diýdi.

Ankarada geçirilen sammitde Azerbaýjanyň prezidentlik döwründe ýerine ýetiren işleri we sebit taslamalary bahalandyryldy. Ministr Baýramow Azerbaýjanyň Merkezi Aziýa bilen Europeewropanyň arasynda energiýa we sanly baglanyşykda möhüm rol oýnaýandygyny we TDT agza ýurtlar bilen hyzmatdaşlygyň täze bir ugur alandygyny aýtdy. Sammitiň ahyrynda prezidentlik möhleti Türkiýä geçirildi we Mirwahid Azimowyň TDT Baş sekretary wezipesine bellenendigi mälim edildi.

Türk döwletleri guramasy, agza ýurtlaryň arasynda syýasy, ykdysady we medeni hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagy maksat edinýän halkara guramadyr. Guramanyň çäginde kabul edilen kararlar, daşary işler ministrlikleri we agza döwletleriň degişli guramalary bilen utgaşdyrylýar. Sebitleýin taslamalar bilen baglanyşykly amallar özara ylalaşygyň we agza ýurtlaryň bilelikdäki maýa goýum meýilnamalarynyň çäginde dowam edýär.

Netije

Sebitdäki durnuklylyk we transport torlarynyň integrasiýasy Azerbaýjanyň daşary syýasatynda esasy strategiýa hökmünde tapawutlanýar. Garabagda we Gündogar Zangezurda ösüş işleriniň tamamlanmagy bilen sebitiň ykdysady taýdan janlanmagy we Merkezi koridoryň işlemegi Azerbaýjanyň ileri tutulýan maksatlarynyň biridir.

Ermenistan bilen kadalaşdyrmak işini sebitleýin parahatçylygy ýola goýmak üçin kanuny esasda ýerleşdirmek, Kawkazyň global söwda ugurlaryndaky pozisiýasyny güýçlendirer. Bu diňe bir Azerbaýjan üçin däl, eýsem ähli türk döwletleri üçin täze ykdysady mümkinçilikleri we howpsuzlyk hyzmatdaşlygyny aňladýar.

Mümkin täsirler

Merkezi koridor we Zangezur koridor taslamalarynyň doly kuwwaty bilen işlemegi logistika çykdajylaryny azaldyp, Aziýa bilen Europeewropanyň arasyndaky söwda mukdaryny ep-esli ýokarlandyryp biler. Bu taslamalaryň durmuşa geçirilmegi sebitdäki ýurtlara senagat we energiýa maýa goýumlaryna has köp daşary ýurt maýasyny çekmäge mümkinçilik döredip biler.

Parahatçylyk şertnamasyna gol çekilmegi Günorta Kawkazdaky konflikt töwekgelçiligini azaldyp, maýa goýujylaryň sebite bolan ynamyny artdyryp biler. Mundan başga-da, TDT-de sanly we ýaşyl energiýa hyzmatdaşlygy agza ýurtlaryň tehnologiki özgeriş proseslerini çaltlaşdyryp biler we energiýa üpjünçilik zynjyrlarynda has täsirli rol oýnamaga mümkinçilik berer.