Aziýada güýç deňagramlylygy üýtgeýär: Türkiye, Pakistan we Hytaý hyzmatdaşlygy Ysraýyly hüşgär edýär

Kartlar global geosyýasatda gaýtadan paýlanylýarka, Aziýanyň merkezinde bolup geçýän harby ýakynlaşmalar dünýä paýtagtlarynda ýakyndan yzarlanýar. Ysraýylda ýerleşýän abraýly “Jerusalem Post” neşiriniň derňewine görä; Türkiye, Pakistan we Hytaýyň arasynda barha ösýän strategiki hyzmatdaşlyk diňe bir sebit deňagramlylygyny däl, eýsem global howpsuzlyk arhitekturasyny hem düýpgöter sarsdyryp biler. Recentlyakynda sebitdäki howa bazalarynda görlen adatdan daşary ýük gatnawy we bilelikdäki goranyş taslamalary bu üç taraplaýyn gurluşyň geljekde has integrirlenen harby bileleşige öwrülip biljekdigini görkezýär.

Harby bazalarda syrly howa gatnawy we logistika iberişleri

Hindi howpsuzlyk çeşmelerinden alnan aňtaw habarlary Pakistanyň howa giňişliginde soňky döwürde görlüp-eşidilmedik işiň bolandygyny görkezýär. Hususan-da, Hytaý Halk azat ediş goşunyna degişli ullakan harby ulag uçarlarynyň Rawalpindi şäheriniň golaýyndaky Nur Han howa bazasyna we Karaçidäki Masroor howa bazasyna yzygiderli gonandygy kesgitlenildi. Bu güýçli iberiş hereketiniň, Türk Howa Güýçlerine degişli harby ýük uçarlary bilen bilelikde bolmagy, utgaşdyrmagyň üç ölçegini görkezýär. Goranmak boýunça analitikler ösen radar ulgamlarynyň, uçarmansyz howa ulaglarynyň (uçarmansyz howa ulaglary) we möhüm elektron söweş tehnologiýalarynyň bu syrly uçuşlar bilen geçirilendigini çaklaýarlar.

Goranmak pudagynda ägirt hyzmatdaşlyk: KAAN we JF-17 taslamalary

Ankara bilen Yslamabadyň arasyndaky harby integrasiýa diňe bir logistika goldawy we ýük daşamak bilen çäklenmän, geljekdäki ýokary tehnologiýaly taslamalara hem ýolbaşçylyk edýär. Iki dostlukly ýurt; Pilotsyz howa ulaglary, deňiz söweş platformalary we kosmos tehnologiýalary ýaly strategiki ugurlarda bilelikdäki gözleg işlerini çuňlaşdyrýar.

Şu nukdaýnazardan, Pakistanyň harby we tehniki işgärleriniň Türkiýanyň bäşinji nesli milli söweş uçary KAAN maksatnamasyna işjeň gatnaşýandyklaryny öňe sürýär we hyzmatdaşlygyň ýeten ägirt uly nyşanydyr. Beýleki tarapdan, Yslamabat administrasiýasy Hytaý bilen bilelikde öndüren we üstünlikli döwrebaplaşdyrylan JF-17 söweş uçary taslamasy arkaly Pekin bilen çuňňur harby gatnaşyklaryny güýçlendirýär we goldaýar.

Akyl paýlaşmakda we sebitdäki güýç deňagramlylygynda täze rollar

Pekin bilen Yslamabadyň arasyndaky harby integrasiýa gyssagly habar alyşmak nukdaýnazaryndan täze derejä ýetdi. Hindi Baş ştabynyň başlygynyň orunbasary general-leýtenant Rahul Singh Hytaýyň Pakistan goşunyna Hindistanyň harby pozisiýalary we serhet hereketleri barada gyssagly, göni ýaýlymda maglumat berýändigini aýtdy. Uruş uçarlaryny, suwasty gämilerini we pilotsyz howa ulaglaryny üpjün etmek üçin Hytaýyň tehnologiýasyna bagly bolan Pakistan, şeýlelik bilen, iş mümkinçiliklerini hasam artdyrýar.

Bu üç taraplaýyn gurluşyň aktýorlary umumy maksatlara ünsi jemlänlerinde, öz milli bähbitlerini hem goraýarlar. Hytaý global ykdysady we akademiki täsirini saklamak bilen pragmatiki güýç syýasaty bilen meşgullanýar (mysal üçin, Amerikan uniwersitetlerini maliýeleşdirýän iň uly daşary ýurt aktýory hökmünde). Türkiýe NATO agzalygyny dowam etdirip, Ege we Kipr ýaly milli meselelerde aýgytly ädim ätýän hem bolsa, içerki goranyş pudagynda bolup geçen rewolýusiýa üstünlikleri we Ysraýylyň sebitdäki ýaýbaňlandyryjy syýasatlaryna garşy tutumy bilen ünsi özüne çekýär. Beýleki bir tarapdan, Pakistan Hytaý bilen çuňňur kök uran harby-aňtaw gatnaşyklaryny bu deňlemä goşmak arkaly soýuzyň Günorta Aziýa aýagyny güýçlendirýär.